Qoǵam • 17 Aqpan, 2020

Múgedekterdi áleýmettik qoldaý men beıimdeý kúsheıtiledi - Birjan Nurymbetov

38 retkórsetildi

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń 2019 jylǵy jumys qorytyndylary men 2020 jylǵa arnalǵan negizgi mindetteri boıynsha alqa otyrysynda vedmstvo basshysy Birjan Nurymbetov múgedekterdi áleýmettik qoldaý men beıimdeý qaı baǵyttarda kúsheıtiletinin aıtty.

Mınıstrlik málimetinshe, Qazaqstanda shamamen 695 myń múgedektigi bar adam turady. Onyń 424 myńy eńbekke qabiletti jasta (61%), 180 myńy zeınetkerlik jasta (26%), 92 myń 18 jasqa deıingi bala (13%). 2019 jyly múgedekterdi áleýmettik qorǵaýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 323 mlrd teńge bólindi.

«2019 jyldyń 1 shildesinen bastap múgedek balanyń jáne 18 jastan asqan bala kezinen birinshi toptaǵy múgedektiń kútimi boıynsha memlekettik járdemaqylardyń mólsheri 30%-ǵa ósti. Bul 100 myń azamatqa áser etti. 292 myńnan astam múgedek nemese barlyq muqtaj adamdardyń 70%-y ońaltýdyń qajetti quraldary men qyzmetterimen qamtamasyz etilgen. Alǵashqy múgedektik problemasy ózekti bolyp qalýda. Sebepterdi taldaý densaýlyq saqtaý uıymdarynyń alǵashqy múgedektiktiń aldyn alý jáne saýyqtyrý boıynsha jumysynyń tıisinshe júrgizilmeıtinin kórsetedi. Sondaı-aq medısınalyq-áleýmettik saraptama úshin negizsiz joldamalardyń ósýi máselesine erekshe nazar aýdarý qajet, olarǵa sáıkes múgedektik belgilenbegen», – dedi Birjan Nurymbetov.

Múgedekterdiń quqyqtaryn qamtamasyz etý jáne ómir súrý sapasyn jaqsartý jónindegi 2025 jylǵa deıingi ulttyq jospar aıasynda jumystar júzege asyrylady.

«Ony júzege asyrý aıasynda Áleýmettik qyzmetter portaly kezeń-kezeńimen júzege asyrylýda. Onyń kómegimen azamattar memlekettik satyp alýsyz ońaltýdyń qajetti quraldary men qyzmetterin óz betinshe tańdaı alady. Osy jyldan bastap Portal arqyly jeke tańdaýdy qajet etpeıtin tehnıkalyq ońaltý quraldarynyń (budan ári – TOQ) 24 túrin  satyp alýǵa bolady. 2021 jyldan bastap TOQ-tyń barlyq 55 túri qoljetimdi bolady. 2020 jyldyń shildesinen bastap jeke kómekshilerdiń, ymdaý tili mamandarynyń qyzmetteri men sanatorlyq-kýrorttyq emdeý qoljetimdi bolady. Sonymen qatar, bıyl alǵash ret elektr jetegi bar qazaqstandyq múgedekter arbalaryn shyǵarý qolǵa alynady. Ekinshi toqsannan bastap biz alǵashqy múgedekter arbasyn bere bastaımyz», – dedi mınıstr.

Birjan Nurymbetov sonymen qatar 2019 jyly kedergisiz orta qurý maqsatynda pasporttalǵan obektilerdiń ishinen áleýmettik mańyzy bar obektilerdiń 96,6%-ynda qoljetimdilik qamtamasyz etilgenin atap ótti.

«2019 jyly múgedektigi bar adamdardyń quqyqtarynyń saqtalýyna 1300 tekserý júrgizildi, olardyń nátıjeleri boıynsha 1000-nan astam baqylaý sýbektisine nusqamalar berildi, sonyń ishinde 46 mıllıon teńgege 212 aıyppul salyndy. Sondyqtan bul jumysty qatań baqylaý qajet. Barlyq obektilerge monıtorıng júrgizý maqsatynda «Qoljetimdi orta» portaly ázirlenýde», – dedi ol.

Mınıstrdiń aıtýynsha, aldaǵy eki jyldyń ishinde Eńbekmıniniń basty mindeti – múgedekterdiń ekonomıkalyq belsendiligi úshin múmkindikter jasaý.

«Biz múgedektigi bar adamdardy organızm fýnksııalarynyń buzylý túrlerine baılanysty jumysqa ornalastyrý jónindegi usynymdarmen kásipter atlasyn ázirleýdi josparlap otyrmyz. Shet elderdiń tájirıbesine súıene otyryp, bıyl biz memlekettik satyp alý týraly zańnamaǵa ózgerister engizý týraly bastama kóterýdemiz. Múgedektigi bar adamdardy jumyspen qamtý kvotasyn oryndamaıtyn iri jáne orta kompanııalar úshin memlekettik satyp alýlarǵa qatysýdy shekteıtin norma engizý usynylady. Sondaı-aq Japonııa men Germanııa tájirıbesine súıene otyryp, biz jumyspen qamtý kvotasynyń ornyna arnaıy qorǵa ótemaqy tóleýdi engizýdiń balama tetigin qarastyryp jatyrmyz. «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda mıkrokredıt jáne qaıtarymsyz grant berý quraldary múgedektigi bar adamdardyń bıznes bastamalaryna baǵyttalady», – dedi Birjan Nurymbetov.

Qazirdiń ózinde bıznespen aınalysatyn nemese startap-jobalary bar múgedektigi bar adamdarǵa Indýstrııalandyrý kartasyna uqsas ScaleUp baǵdarlamasy arqyly kómek kórsetiledi, oǵan akselerasııa, masshtabtaý, bıznes-tálimgerlik, oqytý, jańa naryqtarǵa shyǵýǵa kómek jáne taǵy basqa kiredi.

Sońǵy jańalyqtar

Toıdyń sońy topyrlaǵan aýrý

Aımaqtar • Búgin, 10:22

Uǵyna bilgenge – ult taǵdyry

Saıasat • Búgin, 06:57

Kóńilge medet bolǵan maqala

Rýhanııat • Búgin, 06:56

54 adam jazylyp shyqty

Koronavırýs • Búgin, 06:39

Qıyndyqpen birge jeńildik bar

Qoǵam • Búgin, 06:32

«Birlik joq jerde – tirlik joq»

Qoǵam • Búgin, 06:26

El bolyp eńseremiz

Saıasat • Búgin, 06:20

Jańa aýrýhana 12 kúnde salynady

Elorda • Búgin, 06:17

Daýyl «dertimizdi» anyqtap berdi

Aımaqtar • Búgin, 06:14

Býmerang

Rýhanııat • Búgin, 05:54

Qorǵaýshylarǵa da qoldaý qajet

Aımaqtar • Búgin, 05:46

Toıdyń sońy topyrlaǵan syrqat

Aımaqtar • Búgin, 05:43

Kıeli kitaptar: tyıymdar ne úshin jasalady?

Rýhanııat • Búgin, 05:34

Aqırekte – Arystan bab...

Tanym • Búgin, 05:33

Toqyma ónerkásibine tyń serpin kerek

Ekonomıka • Búgin, 05:22

Medısına ǵylymyn damytýǵa ne kedergi?

Medısına • Búgin, 05:15

Teatrdyń onlaın tartýy

Rýhanııat • Keshe

Úı janýarynan vırýs juǵa ma?

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar