Ekonomıka • 19 Aqpan, 2020

30 mln tonnaǵa jýyq munaı óndirdi

40 retkórsetildi

1979 jyly ashylǵan Teńiz munaı kenishi – álemdegi eń tereń jáne iri munaı kenishteriniń biri. Atalǵan kenishte 1993 jyly 6 sáýirde Qazaqstan men «Shevron» kompanııasy arasynda jasalǵan kelisim negizinde qurylǵan «Teńizshevroıl» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginde byltyr munaı óndirý kólemi 29,79 mln tonnany (237,7 mln barrel) qurady.

Jalpy, qazirgi tańda TShO seriktesteri men olardyń úle­sine «Shevronnyń» 50%-y, «QazMunaıGaz» UQ AQ-nyń 20%-y, «EksonMobıl Qazaqstan Venchýrs Ink.» kásipornynyń 25%-y jáne «LýkArkonyń» 5%-y tıesili. Bar­lanǵan qory jóninen Teńiz kenishinde 3,2 mlrd tonna (25,5 mlrd barrel), al Korolev ken ala­ńynda 200 mln tonna (1,6 mlrd barrel) shamasynda munaı bar dep eseptelinedi.

2019 jyly TShO óndirilgen gazdyń 98,7%-yn kádege jaratty. Sondaı-aq byltyr kásiporynda sýdy qaıta paıdalaný kórsetkishi 40%-dy qurady. TShO turmystyq aǵyn sýlardy kádege jaratý, óndiristik maqsatta tazartý jáne qaıta paıdalaný arqyly sýdy únemdeý boıynsha is-sharalardy júrgizýdi jalǵastyrýda. TShO qaldyqtardyń 35-ten asa túrin qaıta óńdeýge jiberedi. 2019 jyly qaldyqtardy qaıta óńdeýdiń jalpy kórsetkishi 64%-dy qurady.

Byltyr kompanııa suıytylǵan gaz satý kólemin shamamen 1,3 mln tonnadan asyryp, qurǵaq gaz satý kólemin 7,9 mlrd tekshe metr, al kúkirt satý kólemin 2,6 mln tonnadan asyrdy. Sondaı-aq ótken jyly TShO-nyń Qazaqstanǵa tólegen tikeleı qarjy kólemi 10,6 mlrd dollardan asty. 2019 jyly kompanııa qazaqstandyq taýarlar men qyzmetterdi paıdalanýǵa 4,6 mıllıard dollar shamasynda qarjy jumsady.

Byltyr «Igilik» erikti áleý­mettik ınfraqurylym baǵdar­lama­synyń bıýdjeti 25 mıl­lıon dollardy qurady. Atalǵan qarjynyń negizgi úlesi Atyraý oblysynda balabaqshalar, mektepter jáne basqa da áleýmettik nysandardyń qurylysyna jum­salýda. Sonymen birge Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynyń densaýlyq saqtaý, bilim berý salalaryna qoldaý kórsetý jáne áleýmettik kásipkerlikti damytý maq­satynda áleýmettik ınvestı­sııa­­­lar baǵdarlamasy aıasynda 2 mıl­lıon dollardan astam qarjy bóldi.

2016 jyly TShO seriktesteri Teńiz ken ornynyń óndiristik qýatyn arttyrýdyń kelesi kezeńi sanalatyn Keleshek keńeıý jobasy men Uńǵy erneýindegi qy­sym­­­dy basqarý jobasyn (KKJ-UEQBJ) qarjylandyrýǵa qatys­ty qo­rytyndy sheshimniń qabyl­danǵanyn habarlaǵan bolatyn. Sátimen júzege asqan Shıki gaz aıdaý/Ekinshi býyn zaýyty jobasyna negizdelgen keleshek keńeıý jobasy munaı óndirý kólemin jylyna shamamen 12 mln tonnaǵa nemese táýligine 260 myń barrelge arttyrmaq. Munaı óndirýdiń jalpy kólemi jylyna shamamen 39 mln tonnany nemese táýligine 850 myń barreldi quraıdy. Al UEQBJ ke­nishtegi uńǵy erneýindegi qy­sym­dy tómendetip, ónim zaýyt­qa jet­ken kezde qolda­nys­taǵy al­­ty teh­no­lo­gııalyq jeli­niń ki­re­­berisindegi qy­symdy kóterý ar­­qy­ly Teńiz ken ornyndaǵy zaýyt­­tardy tolyq qýatta ustap tura­tyn bolady. El aýmaǵynda KKJ-UEQBJ aıasynda 41 myńnan as­tam qazaqstandyq azamat eńbek etedi, bul Qazaqstandaǵy jal­py joba qyzmetkerleri sany­nyń 91 paıyzyn quraıdy. TShO qazaq­standyq kompanııalardy KKJ-UEQBJ aıasyndaǵy jobalaý, satyp alý, modýl jasaý jumys­ta­ry­na jumyldyrdy jáne 2 200-den astam qazaqstandyq kompanııa­ny al­dyn ala irikteýden jáne 1 200-den astam kompanııany aldyn ala kva­lıfıkasııalyq baǵalaýdan ót­kizdi. Joba basynan beri KKJ-UEQBJ aıasynda qazaqstandyq qamtýǵa jumsalǵan qarjynyń jalpy kólemi shamamen 8,4 mlrd dollardy qurady.

Sońǵy jańalyqtar

Juma: Almatyda 28 indet oshaǵy karantınde tur

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Almatyda zerthanalar sany artady

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar