Abaı • 20 Aqpan, 2020

Oralda eń úlken dańǵyldyń biri Abaı esimin ıelenedi

75 retkórsetildi

Oral qalasyndaǵy onomastıkalyq nysandardyń tarıhı jáne dástúrli ataýlaryn qalpyna keltirý boıynsha usynystardy zerdeleý jáne pysyqtaý jónindegi jumys toby Oral qalasyndaǵy eń úlken dańǵyldyń birin Abaı esimimen ataý týraly biraýyzdan kelisimge keldi.

Bul usynysty Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń Batys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń jetekshisi, aqyn Aqushtap Baqtygereeva kóterip, ony óńirdegi qalamgerler tolyq qoldaǵan bolatyn. Qala basshysy Abat Shynybekov qatysqan jıynda Aqushtap apaı sóz alyp, Abaı tulǵasy, Abaı murasy – búgingi Táýelsiz Qazaqstan úshin eń basty qundylyq bolýy tıis ekendigin, onyń kórinisi barlyq jerden baıqalýy qajettigin aıtty. Shynynda da aqyn Ǵaısaǵalı Seıtaq aıtqandaı, Keńes ókimeti jyldarynda Oral qalasynda Abaı esimi berilgen kósheniń uzyndyǵy 100 metrden aspaıtyn, qaltarystaǵy qarańǵy burysh bolypty. Qýanarlyǵy, túrli ult ókilderi bas qosqan jıynda Oral qalasyndaǵy eń úlken kósheniń biri – Evrazııa dańǵylyna Abaı Qunanbaıulynyń esimin berý usynysyn bári qoldady.

- Evrazııa dańǵylynda 250-den asa úı bar, 100-den asa bıznes nysany, 20 memlekettik nysan ornalasqan. Onyń ishinde 4 bilim oshaǵy, qalalyq áskerı komıssarıat, tótenshe jaǵdaılar departamenti, Abaı polısııa bólimi de osy kóshe boıynda. Biz bolashaqta Abaı dańǵylyn abattandyrý, ony basqa kóshelerden erekshelendirý úshin jańa dızaın, jańa kelbetin oılastyramyz, - dedi Abat Abaıuly.   

Aıta keteıik, osydan bir kún buryn uly aqyn Abaıdyń 175 jyldyǵyna arnalǵan sharalardyń batys Qazaqstan oblysynda resmı ashylý saltanaty ótken bolatyn. Oblystyq tilderdi damytý basqarmasynyń basshysy Aıgúl Myńbaevanyń aıtýynsha, óńirde Abaı mereıtoıyna oraı 800-den astam irili-usaqty is-sharalar ótkizý josparlanǵan. Onyń ishinde tórt shara halyqaralyq, alty shara respýblıkalyq deńgeıde ótpek.

- Bizdiń óńirdiń bir ereksheligi - Reseı Federasııasynyń bes oblysymen shektesemiz. Bul oblystarda 470 myńǵa jýyq qandasymyz turady. Aldaǵy ýaqytta Reseıdegi qandastarymyzǵa Abaı muralaryn keńinen nasıhattap, shyǵarmalaryn qazaq dıasporasy ókilderine taratýdy qolǵa almaqpyz. Abaı Qunanbaıulynyń bizdiń óńirmen taǵy bir baılanysyna toqtalar bolsaq, alashtanýshy Tursyn Jurtbaı aǵamyz bir sózinde Qunanbaı qajy balasy Abaıdy Semeı qalasynda ornalasqan medresege oqýǵa bergenin aıtady. Úsh aıdan keıin «Myna bir jas moldanyń oqýy kúshti eken» dep Qamaraddın moldaǵa aýystyrǵan. Abaıǵa ustaz bolǵan oqymysty, dindar, ǵalym Qamaraddın Bıjomartuly 1877 jyly Bókeı ordasynda dúnıege kelgen eken. Osyndaı qundy tarıhı shejirelerimizdi keıingi urpaqqa nasıhattap, Abaı atamyzdyń óshpes dúnıelerin urpaǵymyzǵa ónege etip qaldyrýymyz kerek, – degen edi Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵalı Esqalıev.

Sýretti túsirgen Elvıra Meńdiǵalı

Batys Qazaqstan

Sońǵy jańalyqtar

Qarttar úıindegi qasiret

Aımaqtar • Keshe

Qazaq aqyny qyrǵyzsha jyrlandy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar