Aqparattyq tehnologııa damyǵan zamanda boıaý sińgen kitapqa súzilip otyrǵandardy sırek kezdestiresiń. Kópshiligi elektrondy nusqasyn oqýdy durys kóredi. Dese de qajet shyǵarmańdy kitaptan oqyǵanǵa ne jetsin?! Densaýlyqqa da zııany joq. Biraq, izdegenińdi kitaphanalardan, dúkenderden tez izdep taba alasyń ba? Mine, másele osynda. Qazirgi kitap dúkenderi oqyrmandaryna ne syılaı alady? Taraz qalasynda men biletin 3 dúken bar. Sonyń biri – Tóle bı kóshesiniń boıyndaǵy «Sherhan Murtaza» kitap dúkeni. Kóp kitap almasam da, sonda jıi baryp turamyn. Árıne, oqımyn degen adamǵa bul jerde de biraz týyndy bar. Degenmen avtorlary jańarmaıdy. О́zim oqıtyn avtorlardy óte sırek kezdestiremin, keıbireýi múldem joq. Osyny satýshydan suraǵanmyn.
– Qyzym, saǵan ne aıtaıyn? Qazir eshkim kitap satyp almaıdy. Oqyrman joq.
Mine, osylaı muńaıdy satýshy apaı. Shynymen oqıtyn oqyrman joq pa? Álde ózderiniń izdegen kitaptaryn tappaıtyn bolǵan soń dúkenderge sırek bas suǵatyn bolǵan ba? Baqqoja Muqaı, Raqymjan Otarbaev, Tynymbaı Nurmaǵanbetovtiń shyǵarmalary nemese álem ádebıetiniń kórnekti ókilderiniń qazaqsha saýatty ári tartymdy aýdarylǵan týyndylaryn taýyp sórege qoısaq, oqıtyndar da tabylatyn shyǵar?
О́z oıymmen arpalysyp kele jatyp Áıteke bı kóshesinde «Marwin» dúkenine qalaı jetkenimdi baıqamaı qaldym. Kitaphanaǵa kirseń, qansha qyzyǵýshylyǵyń bolmasa da, moıyn burmaı tura almaısyń. Bul kitap oqıtyndar úshin taptyrmas oryn. «Ekinshi bolma» nemese «Kak byt derzkım» degen psıhologııalyq kitaptarǵa suranys kóp. Qazaq ádebıeti uzyn sóreniń bir buryshynda ǵana tur. Naryq zamanynda bir-birinen qalaı ozsam, ońaı baıysam degenderge sondaı týyndylar qyzyq.
– Men izdep júrgen kitapty osy jerden kórgenmin. Alaıyqshy, a?! Qap, ótip ketipti, qalmapty.
Izdegenin tappaǵan soń ba, jańa ǵana esikten enteleı kirgen jasóspirimniń daýsy kádimgideı pás shyqty. Qasynda anasy bar. Izdegenin taýyp, sonysy qapelimde qolynan sýsyp shyǵyp ketkendeı, ókinip tur. Amaly quryp, basqa avtorlardy alyp qaraı bastaǵan, kenet bir buryshta eleýsizdeý turǵan Ýılıam Folknerdiń orysshaǵa aýdarylǵan «Shý men qaharyn» kórip, aıqaı salǵany. Sóıtse, almaq bolyp, qoıarda-qoımaı anasyn súırelep kelgeni sol eken. Shamamen 10-synyptyń oqýshysy sekildi. Tańdaýyna qarap, biraz álem ádebıeti klassıkteriniń týyndylaryn oqyp úlgergenin baıqaýǵa bolady.
Qazir tek memlekettik tapsyryspen shyǵatyn bolǵan soń ba, qazaq jazýshylarynyń tańdaýly týyndylaryn kitaphanalardan ǵana tabasyń. Jeke kitap dúkenderine túspeıdi. Jekemenshik baspalarmen jasasqan kelisimshart boıynsha qaıta basylyp shyqqandarynyń da tırajy sanaýly. Lezde ótip ketedi. Barlyq nárseni naryqqa tiredik, endi kitap qaldy. Bizdiń qalamgerlerdiń de jazǵan eńbekteri oqı bilgen adamǵa psıhologııalyq keńes te, motıvasııa da beredi.
Almaty qalasynda «Qazyna» deıtin kitap dúkeni bar. Onda tek qana qazaqsha kitaptar satylymǵa shyǵady. Oqyrmandary óte kóp. Jaqynda solarǵa arnap klýb ashty, apta saıyn jınalyp kitapta jazylǵan dúnıelerdi taldaıdy. Keıde aqyn-jazýshylarmen sheberlik synybyn da ótkizedi. Al endi sol dúkenniń satýshysymen sóıleskenimde, oqyrmannyń kóp ekenin qýana jetkizdi. Taraz qalasynda da álgi kitaphanashylar, osyndaı qyzyqty sharalar uıymdastyrsa, olar da oqyrmanymyz kóp deıtin be edi, kim bilsin.
Arýnaı NURLAN,
Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıtetiniń I kýrs stýdenti
