Tanym • 28 Aqpan, 2020

Brest qamalyn qorǵaǵan Bekpanov

431 retkórsetildi

Brest qamalynda qaıtys bolǵan jaýyngerlerdiń biriniń urpaǵy jýyrda Qyzylorda oblysy Syrdarııa aýdany Shaǵan aýylynda turatyn Bekpanovtar áýletine habarlasypty. Osydan keıin buryn Tereńózek aýdany quramynda bolǵan osy aýyldan 1940 jyly áskerge ketip, soǵystyń alǵashqy kúnderinde oqqa ushqan Jubatqan Bekpanov jaıly jańa derek belgili boldy.

 

1922 jyly týǵan Jubatqan Bekpanov 75-atqyshtar dıvızııasynyń 34-polki quramynda bolǵan. Jasanyp kelgen jaýǵa qatty qarsylyq bildirgen de osy polk bolypty. Biraq jaraǵy basym dushpannyń degeni boldy. Bizdiń jerlesimiz Malorıtsk aýdany Karpın balyq sharýashylyǵy mańynda jaý qorshaýyn buzyp ótý kezinde qaza tabady. On segizden endi ǵana asqan ol soǵystyń bas­talǵanyna nebári 3 kún ótkende osylaısha oqqa ushty. Áýelgide bir deregi anyq­talmaǵan Jubat­qan jaıly eń alǵash 1971 jyly belgili bolǵan eken. Sol jyly jergilikti izdeýshiler otrıady osyǵan deıin habarsyz ketkender qatarynda bolǵan sar­baz­­dyń aty-jónin baýyrlastar zıratynan tabady. Bul habar Qyzylordaǵa jetip, Jubat­qannyń inisi Tólepbergen men aǵasynyń uly Qýandyq Brest jerindegi zıratqa týǵan jerdiń bir ýys topyraǵyn aparypty. Shaǵan mektebindegi pıonerler uıymynyń jetek­shi­leri Qarakóz Báshenova men Marjan Aldabergenova brestikterge hat ta jazady.

Biraq sarbazǵa anasy jazǵan hat eshkimge belgisiz kúıde qala bergen. Bir ókinishtisi, alys­taǵy ulyna degen saǵynyshyn jarty paraq qaǵazǵa syıǵyzǵan Álıma ana jaz­ǵan hattyń túpnusqasy saqtalmaǵan eken. Jer­gi­likti izdeýshiler ananyń qıyrda júrgen ulyna jazǵan sálem sózin orys tiline aýdaryp, sondaǵy mýzeı jádigerleriniń qataryna qoıypty. Jeńistiń 75 jyldyǵyna baılanysty qamal mańynda soǵysqan atalarynyń deregin izdegender hat mátinin áleýmettik jelige jarııalap otyr.

«...Synochek, pıshı pısma nam pochashe. Eslı ty hot chýt zaderjıvaeshsıa s otvetom, nachınaıý bespokoıtsıa o tebe. My ochen chasto vspomınaem o tebe, osobenno bratık. Soskýchılsıa on. Pomnısh, dorogoı moı, otes ýmıraıa govorıl chto ý syna harakter sılnyı, volevoı, chto ız nego vyıdet tolk. Slova svoego otsa, dorogoı synok, na veter ne brosaı. Pomnı o nıh vsegda. Chto eshe tebe skazat? Býd zdorovym. Býd smelym. Do skoroı vstrechı. S prıvetom, tvoıa mama Alıma. 13 ııýnıa 1941 goda».

Osy habardan keıin jaýynger Jubatqannyń Shaǵan aýylynda turatyn aǵa­­synyń balasy Al­tyn­bek­­ke habarlastyq. Altyn­bek jaýynger kóke­si­niń esimine bala kezden qanyq bolyp óskenin aıtady. Týystarynyń týǵan jerdiń topyraǵyn aparyp kelgen sátin de kórgen.

– Ákemniń inisi Jubat­qan kókem týraly kóp estigenimmen oǵan ájem­niń jazǵan haty jańalyq bolyp otyr bárimiz úshin. Atam tym erte, al ájem 1947 jyly qaıtys bolypty. Hat týraly bizge aıtpa­ǵanyna qaraǵanda, ákem Jamal da bul jaǵ­daı­dan habarsyz bolǵan-aý. Brest qamalyn qorǵaǵandardyń urpaǵy keler jyly soǵystyń bastalýyna 80 jyl tolýyna oraı shaqyryp jatyr. Bul atalar erligine qurmet dep oılaımyn, – deıdi Altynbek.

Altynbektiń ózi keshegi Aýǵan soǵysynyń ardageri. Soǵysty bastan ótkergen azamat qıyn sátte eline qalqan bolǵan qaharmandar erliginiń elge mura, urpaqqa uran bolǵanyn qalaıdy.

Qazir ózi týyp-ósken Shaǵan aýylynda Jubatqan Bekpanov atynda kóshe bar. Batyr esimi Malorıta qalasy Melkovaıa gora shatqalyndaǵy Dańq qorǵanyna qashalyp jazylǵan. Ol týraly derekter de sondaǵy «Patrıot» mýzeıinde saqtalyp tur.

 1

QYZYLORDA

 

Sońǵy jańalyqtar

Uǵyna bilgenge – ult taǵdyry

Saıasat • Búgin, 06:57

Kóńilge medet bolǵan maqala

Rýhanııat • Búgin, 06:56

54 adam jazylyp shyqty

Koronavırýs • Búgin, 06:39

Qıyndyqpen birge jeńildik bar

Qoǵam • Búgin, 06:32

«Birlik joq jerde – tirlik joq»

Qoǵam • Búgin, 06:26

El bolyp eńseremiz

Saıasat • Búgin, 06:20

Jańa aýrýhana 12 kúnde salynady

Elorda • Búgin, 06:17

Daýyl «dertimizdi» anyqtap berdi

Aımaqtar • Búgin, 06:14

Býmerang

Rýhanııat • Búgin, 05:54

Qorǵaýshylarǵa da qoldaý qajet

Aımaqtar • Búgin, 05:46

Toıdyń sońy topyrlaǵan syrqat

Aımaqtar • Búgin, 05:43

Kıeli kitaptar: tyıymdar ne úshin jasalady?

Rýhanııat • Búgin, 05:34

Aqırekte – Arystan bab...

Tanym • Búgin, 05:33

Toqyma ónerkásibine tyń serpin kerek

Ekonomıka • Búgin, 05:22

Medısına ǵylymyn damytýǵa ne kedergi?

Medısına • Búgin, 05:15

Teatrdyń onlaın tartýy

Rýhanııat • Keshe

Úı janýarynan vırýs juǵa ma?

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar