Rýhanııat • 02 Naýryz, 2020

Han Abylaı rýhy asqaqtaıdy

251 retkórsetildi

Qazaq Ordasynyń tóre tańbaly qyzyl týy qaıta kóterilip, birtutas, qýatty memleket retinde qalpyna kelýi Abylaı hannyń esimimen baılanysty. Búginde aqyldy alash azamattary halqyna aıaýsyz qyzmet etken asylzada hanyn ulyqtap, alyp monýment turǵyzbaq. Bul eldiń rýhyn kóterer, kúrestiń erlik shejiresin eske túsirer batyrlar salǵan joldy úlgi eter tarıhı eskertkish bolatyny sózsiz.

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda Abylaı han monýmentiniń boı kóterýi týraly ót­ken baspasóz máslıhatyna qoǵam qaıratkeri Arman Shoraev qatysty. Abylaı hannyń erligi men el bas­qarý ereksheligin keńinen nasıhattaý, halyq­tyń rýhyn kóterý, uly tulǵanyń kelbetin jas urpaq­tyń sa­nasyna sińirý maqsatynda byltyr Arman Tóle­gen­uly Abylaı han monýmentin turǵyzý bastamasyn kó­tergen bolatyn. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óz ke­zegin­de ıgilikti isti qup kórip, qoldaý bildirdi.

Keshen «Abylaı Han» monýmenti dep atalady, bıiktigi 54 metr. Abylaı hannyń taqta otyrǵan kel­beti sýretteledi. Hannyń asataıaǵyna jedel saty orna­­tylady, kelýshiler sol arqyly záýlim bıikke kóterilip Oqjetpestiń qııasyna kóz júgirtip, Býra­­baıdyń kóli men sulý Kóksheniń kerbez dala­syna kóz tastap damyldaıdy. Keshendi mem­lekettik bıýdjettiń qarjysyna emes, qarapaıym halyqtyń qoldaýymen salý kózdelip otyr.

– Abylaı hannyń bizdiń eldigimizdegi rólin, tarıhtaǵy ornyn bilesizder. Úlken shaıqastardyń aldynda elimizdi biriktirip, qazaq taıpalarynyń basyn qosyp, jońǵarlardy jeńýge eń kóp úles qosqan babamyz. Búkil halyq bolyp osy monýmentti qoıýdy jón kórdik. Al jobaǵa  5-7 mıllıon dollar qajet jáne ol qarajatty asarlatyp, halyq bolyp, kásipker jigit­ter bolyp jınaımyz», – dedi Arman Shoraev. Mo­ný­ment Aqmola oblysy, Býrabaı kýrortty aıma­ǵyn­daǵy Kenesary aýylynda salynatyn bolyp kelisildi. Sondaı-aq keshen quramynda qazaq hal­qynyń handyq dáýirin sýretteıtin mýzeı, kitaphana, demalýshylarǵa qajetti áleýmettik nysandar uıym­dastyrylatyn bolady.

«Bireýler babamyzdyń beınesindegi ǵımaratty Ulytaýda, endi bireýler Almaty men Semeıde qoıý­­dy usyndy. Oılana kele, biz Abylaı óz ordasyn tikken Býrabaı men Kókshetaýdyń arasyndaǵy Kenesary degen aýyldyń janynan salamyz dep sheshtik. Eskertkishtiń irgetasy retinde paıdalany­latyn ǵımaratta murajaı ekspozısııasy, konferens-zal, kórme zaly jáne taǵy basqalary ornatylady. Kókshetaý Abylaıhannyń esimimen ǵana baılanysty emes. Onda Birjan sal, Aqan seri, Shoqan babalarymyzdyń izderi bar. Mundaı jobalar respýb­lıkanyń barlyq jerinde bolýy tıis, osy arqyly ishki týrızmdi damyta alamyz», dedi ol.

Baspasóz máslıhatynda atalǵan jobany iske asyratyn sáýletshi, dızaıner, sýretshi, ınjener, qurylysshy mamandar arasynda halyqaralyq ashyq konkýrs jarııalandy. Iаǵnı, Abylaı han kesheniniń syzbalyq nusqasyn jasaýǵa álemniń kez kelgen eli­nen úmitkerler qatysa alady.

Konkýrs osy jyldyń 1 naýryz ben 15 sáýir ara­ly­­­ǵynda ótedi. 7 mamyr kúni Nur-Sultan qalasyn­daǵy Qarýly Kúshter áskerı-tarıhı mýzeıinde komıs­­sııa quramy konkýrsqa kelip túsken úzdik 5 joba­ny anyq­taıdy. Uıymdastyrýshylardyń qarjy­lan­dy­rýymen iriktelgen 5 jobanyń syzbalyq nus­qasy jasalady. Úzdik 5 makettiń arasynan sáýleti men tıimdiligi joǵary sanalǵan avtordyń jumysy komıssııa arqyly maquldanady. Uıymdastyrýshylar Han Abylaıdyń monýmenti arqyly Qazaqstannyń tarıhynda qalýǵa nıetti sala mamandaryn konkýrsqa belsendi qatysýǵa shaqyrdy.

Aıta keteıik, komıssııa músheleriniń qatarynda M.Áshimbaev, M.Áýezov, T.Jurtbaı, Q.Myńbaı, D.Jol­­jaqsynov, B.Ýálıev, T.Qajybaev, M.Man­surov pen Z.Kabyldınov syndy birqatar qoǵam qaı­ratkerleri bar.

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar