Álde... Ánsiz ǵumyr súresiz be? Kóńilińizde kógershin-án qalyqtamaıtyn shyǵar, bálkim! Beker, beker eken bári... Keýdeni kúmbir bılemese, qur qýys qoı, bátir-aý! Mundaıda muń torlaǵan oıyńdy, del-sal bolǵan boıyńdy ne qudiret jónge keltire alady deısiz! Unjyrǵa túsip beımazalanyp, kireýke muńǵa malynyp, sary ýaıymǵa salynyp, maýjyrańqy kúıge kómilip júre bergenińiz durys pa? Tastańyz! Silkinińiz! Serpilińiz! Bir ǵana em – ánmen dúrkireńiz! Qapylysta yńyldap án salyńyz! Abaı ánderin júrek basyna bosamaıtyndaı etip, baılańyz! Qane, «Kózimniń qarasy, Kóńilimniń sanasy...», – dep ishteı-ǵana syzyltyńyzshy... Dúr-dúnıe dúr silkinip, mahabbat mazdaǵynan ot shashyrap qoıa beredi... Baıqa, órtep jibermesinshi ózińdi... Bir ańsaryń bar shyǵar júregińde... Qyzarǵan betten bári baıqalyp qaldy-aý...
Páli, ómir shyraǵy án eken! «Astana» konsert zalynyń túńiligi «Kózimniń qarasy» ǵajap sazymen jelpinip ketti. Búgingi kesh tizgininiń tamyrshylary Gúlmıra Nálibaı men Daryn Oljabaı bastaýymen kúlli zal ishi án býyna balqydy. Kádimgi jyldar boıy baıyppen daıyndalǵan alyp hor sekildi, júrek súzgisinen jyr jamyratyp jatyr... «Bitpeıdi ishtegi, Ǵashyqtyq jarasy». Ińkárlik lebi lázzat shoǵyn úrlep ala jóneldi... Ońaılyqpen basylmas. Kún kúıbeńi jaıyna qaldy. Kóńil terezesine syǵalap kún asylǵandaı. Bal sezim kirlengen áınekti jaltyrata jýa bastaǵandaı ma? Án bitip, zal tynǵanda masaıraǵan kári júrektiń ózi: «Eh, ómir netken sulýsyń!» – dep mólt ete qalǵan janaryn buryp áketti-aý... Án – kóz jasy eken ǵoı! Kóz jasy tekke tambaıdy... Bir qupııasy bar shyǵar. Ár júrekte bir jarylys jasaldy. Mynda myńǵa tarta tyńdaýshy otyr... Osy ándi endi ózi syzyltqan, aqqýdaıyn sylanǵan Qaraqat Ábildınada ne arman bar?
«...Tolǵaýy toqsan qyzyl til, Sóıleımin deseń óziń bil» – Altynaı Jorabaeva ánnen qanat baılap alypty. О́zi ushyp júr... Ár júrekti qushyp júr... Qaıran da qaıran qyzyl til saf tazalyǵymen tamsanta bersinshi. Ultqa qaltqysyz qyzmet etsinshi... «Aıtamyn eptep, Sózimdi uǵar elim joq...» Án – oı tamyzyǵy!.. O, ǵajap, beıkúná bir tyńdarman tuńǵysh ret qazaqsha tilin syndyrdy. Án – sıqyrshy taıaq pa!
Abaıdyń qara sózderi búldirshinderdiń búrme erinderin bal jalaǵandaı etip tátti tamsantty. Laqyldata laǵyl aqyl tógildi. «Qýlyq saýmaq, kóz súzip, tilenip, adam saýmaq – ónersiz ıttiń isi. Áýeli qudaıǵa syıynyp, ekinshi óz qaıratyńa súıenip, eńbegińdi saý, eńbek qylsań, qara jer de beredi, qur tastamaıdy». Eki qolǵa – bir kúrek. Alaqan qyzyndy. Ár qara sózdiń tamyljyǵan támsili bar, qaıratqa shapaqtaıtyn shybyrtqysy bar. Osalsyń ba, jon arqańdy tosa ber... Myqtysyń ba, elińdi uıyqtan, tuıyqtap súırep shyǵar. Ne otyrys, qaırattan, jigerlen! Aıtqysh qoı Abaı atam!
Abaı sózi – ómirdiń ózi! Ánshi – júrektiń kózi! Ekeýi de qulaqtyń quryshyn qandyrady. Bas báıgeden atyńdy ozdyrady. Birinsiz birine ómir tul. Áne, R.Stamǵazıev, G.Aqúrpekova, S.Nurmaǵanbetova, M.Arapbaeva ... ómir mánin úndep júr. Eń sońynan «Qurmet» ordendi ánshi Gúlbarshyn Tergeýbekova tamyljytty. Ol osy «Abaı ánderi!» jobasynyń avtory, prodıýseri. Buryn «Qasymnyń ánderi-aı!» jobasymen tamsantqan.
«Abaı ánderi!» kóktem demimen alaburtqan Almatydan borany áli buǵalyqtalmaǵan el astanasyna kúni keshe kelip qanat qaqty. Syzdy júrek, búrisken qabaq jadyrap, túsken eńse tikteldi. Aıazdy jeńgen Abaıym-aı! Syrtta tamshy tyqyly... Erigen kóńil – el erteńine alańdaýly. Kóktemdi qanatyna ilestirgen osy «Abaı ánderi!» shirkin-aı, kúlli oblystardy adaqtap shyqsa ǵoı deısiń. Taǵy bir móltek oı, Abaı sózderine jazylǵan ánder barshylyq (Á.Espaev, N.Tilendıev, E.Hasanǵalıev, T.Shapaı,t.b.), degenmen bıylǵy mereıtoı jyly da mol jemisti bolsa eken. Sóz bar sáýleli, án tabylsa qanekeı, áýendi. Qosarlanyp, bulaq kózindeı taza, syńǵyrlap aqsa ıgi.
...«Saǵynǵannan seni oılap, Keler kózge ystyq jas». Saǵynatynyń bar ma edi? Saǵynyp kettiń be? Siz osy, qas-qaǵymda ómirdi ólip-óship súıgińiz kelgeniniń syryn shyndap ańǵardyńyz ba? Bul neniń qudireti, ózi! Qýan, shattan, eljire, meıirlen, súı, qush – qasyńda Abaı baba kele jatqanǵa uqsaıdy ǵoı...
Qaısar ÁLIM
