MÁMS: mártebeni anyqtaý mańyzdy

1 qańtardan bastap elimizde mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesi iske qosyldy. Búginde Qazaqstan halqynyń 90%-dan astamy, ıaǵnı 17 mln adam saqtandyrylǵan. Onyń 11 mln-ǵa jýyǵy jeńildigi bar 15 sanatqa jatady. Olardyń jarnasyn memleket ózi tóleıdi.

Qańtar aıynda MÁMS úshin aýdarylǵan jarnanyń kólemi 34,2 mlrd teńgeni quraǵan. Onyń 24 mlrd teńgesi – memleket esebinen jeńildigi bar sanattar úshin tólegen jarna. Osyny aıtqan Aıbatyr Jumaǵulov qańtar aıynyń qorytyndysy boıynsha kórsetilgen konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetter 2019 jyldyń qańtarymen salystyrǵanda 27%-ǵa artqanyn jetkizdi. «Onyń ishinde KT jáne MRT qyzmetterin tutyný 54%-ǵa, ÝDZ 21%-ǵa artty. Qalpyna keltirý emi jáne medısınalyq ońaltý qyzmetteriniń barlyq túrleri 48%-ǵa ósti, onyń ishinde nevrologııa (ınsýlt) beıinderi boıynsha kórsetilgen qyzmetter kólemi 3,2 esege kóbeıdi», dedi ol.

Qor basshysynyń aıtýynsha, Áleýmettik medı­sına­lyq saqtandyrý qory 2020 jylǵa 1 258 medı­sına­lyq uıymmen kelisimshart jasasqan. Onyń 657-si memle­kettik bolsa, 601-i – jekemenshik. «Biraq kólem jaǵynan esepteıtin bolsaq, 20%-ǵa jýyq medı­sına­lyq mekemelerge kelisimshart boıynsha aqsha taratyl­dy, kelisim jasastyq. Árıne biz MÁMS aıasynda jeke kásiporyndardy yntalandyrýǵa múddelimiz. Biz keli­sim­shart jasasqan kezde memlekettik nemese jeke kásiporyn dep bólmeımiz. Bárine qoıylatyn talap bir. Me­dısınalyq qyzmetterdi satyp alýda elektrondy júıege kóshtik. Sol sebepti olardyń qatysý múmkindigi de artty. Biz osy aıdan bastap medısınalyq uıymdarǵa stıkerler ilip jatyrmyz. Ondaǵy maqsatymyz – birinshi rette turǵyndarǵa osy medısınalyq uıymda tegin medısınalyq kómek alýǵa múmkindik bar ekenin kórsetý. Iаǵnı MÁMS-ke qatysy bar ekenin túsindirý. Sondyqtan da azamattardyń óziniń quqyqtaryn sol jerde talap etýge múmkindigi bar. Azamattardyń klınıkany tańdaýyna bolady. Beıindi mamandarǵa kóńili tolmaı, basqa klınıkaǵa barǵysy kelse oǵan da múmkindik qarastyrylǵan. Tek ýchaskelik dárigerden joldama alýy shart», dedi basqarma tóraǵasy.

1 sáýirge deıin eldiń barlyq turǵyndary shartty túrde saqtandyrylǵan bolyp sanalady jáne olar tegin medısınalyq kómektiń kepildendirilgen kólemi (TMKKK) jáne MÁMS paketteri aıasynda medısınalyq qyzmetterdi tegin ala alady. Osy kezeńde azamattar ózde­riniń saqtandyrý mártebesin anyqtap, mindetti medı­sınalyq saqtandyrý júıesine tirkelýi kerek. Jeńil­dik kezeńi aıaqtalǵannan keıin, saqtandyrylmaǵan pasıentter medısınalyq kómek alýdy jalǵastyra bere­di, ol tek TMKKK aıasynda ǵana, al qalǵan qyz­met­ter aqyly bolady. Sondyqtan 31 naýryzǵa deıin MÁMS júıe­sinde saqtanýshynyń mártebesin alý mańyzdy.

О́tken jyldyń qyrkúıeginen bastap MÁMS boıynsha 1406 biryńǵaı baılanys ortalyǵy jumys isteı bas­tady. Qazirge deıin call center-ge halyqtan 37 myńnan astam ótinish kelip túsken. «Onyń 97%-y keńes alý bolsa, 3%-y – shaǵymdar men aryzdar. Call center 1 qańtardan bastap 24/7/365 tártibi boıynsha jumys isteıdi», dedi Aıbatyr Jumaǵulov.