Qazaqstan • 05 Naýryz, 2020

Búgin Ult kósemi Álıhan Bókeıhannyń týǵan kúni

250 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Búgin «Alash» qozǵalysynyń jetekshisi Álıhan Bókeıhannyń týǵan kúnine 154 jyl toldy.

Búgin Ult kósemi Álıhan Bókeıhannyń týǵan kúni

Ol 1866 jyly 25 naýryzda Semeı oblysy Qarqaraly ýezi Toqyraýyn bolysynyń 7-shi aýylynda dúnıege kelgen. Bul qazirgi Jezqazǵan oblysy, Aqtoǵaı aýdanyna qarasty Qaratal aýyly. Ol qazaqtyń aqyrǵy hanynyń biri Bókeıden taraǵan urpaqtyń tórtinshi býyny, Bókeı hannyń shópshegi.

Álıhan Bókeıhan – XX ǵasyrdyń bas kezinde qazaq dalasynda keńinen qanat jaıǵan ult-azattyq «Alash» qozǵalysynyń negizin qalaýshy jáne jetekshisi, Alashorda ulttyq aýtonomııasy Halyq keńesiniń tóraǵasy boldy.

Sondaı-aq ekonomıst, tarıhshy, etnograf, ádebıetanýshy retinde tanyldy. Qazaq eginshiligi men mal sharýashylyǵy, sonyń ishinde qazaqtyń sıyr, qoı jáne jylqy sharýashylyǵy týraly irgeli zertteýler jarııalady. Qazaq tarıhy, etnografııasy, ádebıeti men folklory týraly júzdegen maqalalar jazyp, «Qozy Kórpesh – Baıan Sulý», «Er Tarǵyn», «Er Saıyn» sekildi halyq aýyz ádebıetiniń birneshe úlgilerin jınaqtyp, baspa betine shyǵardy.

1937 jyldyń 27 qyrkúıeginde Qazaqstan Keńestik Respýblıkalar Odaǵy Joǵarǵy Sotynyń Áskerı Kollegııasy «vozglavlıal kontrrevolıýsıonnýıý borbý protıv Sovetskoı vlastı, ýstonovıl svıazı s rýkovodıtelıamı terrorıstıcheskogo sentra v Kazahstane ı v Moskve» degen jalǵan aıyppen qazaqtyń ult-azattyq qozǵalysynyń negizin qalaǵan asa kórnekti qoǵam jáne memleket qaıratkeri, ǵulama ǵalym Álıhan Nurmuhameduly elinen tys jerde – Máskeýde ólim jazasyna kesilsin degen úkim shyǵardy.

Sońǵy jańalyqtar

Shıti myltyq pen túıe zeńbirek

Jádiger • Búgin, 09:45

Azııadan – 6 altyn medal!

Boks • Búgin, 09:40

151 sýdıa taǵaıyndaldy

Zań men Tártip • Búgin, 09:30

Soltústik sportyndaǵy sony serpin

Sport • Búgin, 09:25

Balalar quqyn qorǵaıtyn basqarma

Shymkent • Búgin, 09:20

Klassıkalyq úlgige qosylǵan eńbek

Ádebıet • Búgin, 09:10

Meniń Temaǵam!

Rýhanııat • Búgin, 09:05

Barshaǵa ortaq múmkindik

Jasandy ıntellekt • Búgin, 08:55

«Momaqan qyz» – oqyrman oljasy

Rýhanııat • Búgin, 08:45

Qanyshtyń Qytaıǵa sapary

Tarıh • Búgin, 08:35

Jer qoınaýyn zertteýdegi JI úlesi

Ǵylym • Búgin, 08:30