Aımaqtar • 06 Naýryz, 2020

Halyqqa jaqyn hanym

172 retkórsetildi

Áıgili orys ázilkeshi Arkadıı Raıkınniń «Áıel – adamnyń dosy» degen burynǵy naqylyn qazirginiń qaljyńbastary da jıi qoldanady. Buralqy sóz kúlýge jaqsy bolǵanymen, onyń astarynda aqıqat bary anyq. Shynymen, adamzattyń burynǵy, sońǵy tarıhyn áıeldiń názik bolmysynyń qatysýynsyz elestetý qıyn.

 

Onyń ústine qazirgideı genderlik teńdik zamanynda qyz-kelinshektiń qoǵamdaǵy orny sát sanap bıiktep keledi. Áýelgide kıim úlgisi, ádet-ǵuryp, minez-qulyq, jalpy mindet­terdiń de arajigi aıqyn bolatyn. Sál burynda dúnıedegi mamandyq pen jumys ataýly er men áıel úshin bólek edi. Qazir ustanym ózgerdi. Ásirese, basqarý qurylymyndaǵy názik jandylardyń úlesi artyp otyrǵanyn jasyrý qıyn bolar. Degenmen, bılik basyna jaýlyqty ana men bula boıjetkenniń kóptep kelýine qýaný kerek. Ǵalamdyq úderistegi bul úrdisti Qazaqstan da bas­tan ótkerýde. Ásirese, mem­leket­tik qyzmet salasyndaǵy áıelder sany ósý ústinde. Máselen, elimizde 98 myńnan astam memlekettik qyz­met­shi bolsa, onyń 51 paıyzyn áıelder qaýym quraıdy eken. Iаǵnı, ár salada, túrli deńgeıdegi sheneýnik qataryn 50 myńnyń ústindegi qyz-kelinshek tolyqtyryp tur.

Taldyqorǵan qalasy ákiminiń orynbasary Sáýle Arzanbekovany da osy tizimniń jýan ishine qosýǵa ábden bolady. Eńbek jolyn Taldy­qorǵan qalalyq ákimdiginde referent-hatshy bolyp bastaǵan Sáýle Amanbaıqyzy qyzmet baspal­daǵymen satylap ósip, tynymsyz eńbek pen ónegeli tájirıbeniń arqasynda túrli laýazymdy eńserdi. Jalpy, memleket qyzmetshisiniń kásibı ósý joly ishki saıasat pen áleýmettik salaǵa tikeleı qatysty eken. Qala ákimdiginiń ishki saıasat bólimine qatardaǵy maman bolyp kirgen Sáýle hanym jyldar óte kele bas maman dárejesine kóterilip, uzaq jyl oblys ortalyǵynyń áleýmettik máselesi men qoǵamdyq-saıası ty­nys-tirshiligin bes saýsaqtaı tanyp, bildi. Onyń qyzmettik ótili men tájirıbesi ishki saıasat bólimin basqarýǵa deıin jetkizdi. О́zine jete tanys salanyń jumysyn birden dóńgeletip áketti. Sońǵy bir jyldan astam ýaqyt qala ákiminiń áleýmettik máseleler boıynsha orynbasary laýazymyn abyroımen atqaryp júr.

Áleýmettik salaǵa jaýapty bolý – bir jaǵynan áýresi kóp jumys sanalǵanymen, adamdarmen etene jaqyn aralasyp, qoǵamdaǵy ózekti máselelerdiń bel ortasynda júrýge, sol arqyly buqaraǵa syıly, ortaǵa qurmetti bolý úshin taptyrmas altyn kópir ispetti. Ári qalada ótetin qandaı da bir sharaǵa daıyndyq pen uıymdastyrý jumysy da adamǵa únemi qozǵalys pen shıraq bolýdy, tipti syndarly oılaý men tapqyrlyqty úıretedi eken.

Sáýle Amanbaıqyzynyń bul laýa­zymdy qyzmetke kirisýi kóp ba­laly analar jaǵdaıynyń kún tártibine shyqqan kezben tuspa-tus keldi. Jaýapty tulǵa bolsa da, aldyna kelgen áıel qaýymynyń syry men muńyn ádettegideı júregimen qabyldady. Qıyn jaǵdaıda júrgen adamnyń janyna jadyrańqy qabaq pen jyly sózdiń ózi jaqsy áser etedi. Sáýle hanym qaladaǵy árbir kóp balaly otbasy men áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan áýlettiń máselesin tyńdap, birqatar oń sheshimderdiń qabyldanýyna kúsh saldy. Qazir qala boıynsha kóp balaly analardyń jaǵdaıy turaqty qalypqa keldi. Bul – memlekettiń áleýmettik salaǵa jasaǵan oń bet­bu­rysynyń nátıjesi.

– Qala bıligi kóp balaly analar men az qamtylǵan otbasylarǵa barynsha járdem kórsetýge jumyldy. О́tken jyly mektepterde kóp balaly otbasydan shyqqan 2 687 bala tegin ystyq tamaqpen qamtamasyz etildi, 1 596 kóp balaly ana qalalyq qoǵamdyq kólikterdiń qyzmetin tegin paıdalanýǵa qol jetkizdi. Qazir biz ár otbasynyń jaǵdaıyna monıtorıng jasap otyramyz. Bizde barlyǵy 4 066 kóp balaly ana tirkeýde bar, báriniń syry men muńyna ortaqtasqym keledi. Bul meniń laýazymdyq mindetim ǵana emes, ana retindegi paryzym ǵoı, – deıdi Taldyqorǵan qalasy ákiminiń orynbasary Sáýle Arzanbekova.

Taldyqorǵan qalasynda turǵyn úılerdi tabıǵı gaz jelisine qosý jumysy qyzyp tur. Byltyr oblys ákimi Amandyq Batalovtyń sheshimimen áleýmettik karta jasalyp, kóp balaly otbasylardyń úıin kógildir otyn qubyryna tegin qosýǵa múmkindik týdy. Bul ıgilikke 148 otbasy ıe boldy. Sondaı-aq qala boıynsha áleýmettik qor­ǵaý baǵytynda kommýnaldyq qyzmet­terdiń shyǵynyn óteýge qarjy bólinip, 635 otbasyna 16,3 mıllıon teńgeniń turǵyn úı kómegi kórsetilgen eken. Onyń ishinde 24 kóp balaly áýlet taǵy bar. Rıza bolǵan adamdardyń qýanyshyn bólisý de bir ǵanıbet qoı, turǵyndar memlekettiń qamqorlyǵyn seziný úshin jasalǵan jumystyń nátıjeli bolǵanyn kórý de erekshe sezimge bóleıdi. Bul da áleýmettik salaǵa jaýapty orynbasardyń qyzmettik jaýapkershiligi men perzenttik paryzyna saı ustanymy bolýy tıis.

Aıtpaqshy, genderlik teńdik ustanymy Almaty oblysynda qalypty jaǵdaıda tur. Derek boıynsha aımaqta 7312 adam memlekettik qyz­met salasynda eńbek etetin bolsa, onyń 51 paıyzy áıelder eken. Al basshylyq oryntaqta otyr­ǵan qyz-kelinshek úlesi 18 paıyzǵa jetti. Naqty aıtqanda, oblystaǵy 3732 názik jandy memleket qyzmetshisiniń arasynan 653 qyz-kelinshek bılik tizginine ıe bolyp otyr. Demek, elge adal qyzmet etý jolynda Sáýle Amanbaıqyzy jalǵyz emes eken. Al bul baǵyttaǵy tógilgen mańdaı ter esh ketpek emes. Jumystyń nátıjesi ýaqytqa táýeldi bolǵanymen, jemisin adamdar kóredi. Memleket qyzmetindegi laýazymdy tulǵa úshin budan artyq talap, qanaǵat, rahym sezimi bar ma?

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Kómek alý ońtaılandyrylady

Saıasat • Búgin, 08:25

Infeksııanyń taralý qarqyny tómendedi

Koronavırýs • Búgin, 08:05

Senimge serpin bergen málimdeme

Qoǵam • Búgin, 08:02

Alǵashqy vırtýaldy sot otyrysy

Saıasat • Búgin, 08:00

Ár azamat atsalysýy tıis

Rýhanııat • Búgin, 08:00

Koreıadan kelgen qyz

Rýhanııat • Búgin, 07:50

Irkilis bolmaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:45

Balalarymdy saǵynsam da...

Medısına • Búgin, 07:45

Qaýipti indetpen qalaı kúresýde?

Aımaqtar • Búgin, 07:45

Jemqorlyqpen kúres jalǵasyn tabýda

Saıasat • Búgin, 07:40

Apatpen oınamaıyq, oılanaıyq aǵaıyn...

Rýhanııat • Búgin, 07:40

Jeńildetilgen nesıe jetken joq

Ekonomıka • Búgin, 07:38

Kıdim kamzol

Rýhanııat • Búgin, 07:35

Daǵdarys daýylyna tosqaýyl

Ekonomıka • Búgin, 07:35

Fermerler ýaqytpen sanaspaıdy

Saıasat • Búgin, 07:35

Tótenshe toqsan

Qoǵam • Búgin, 07:30

El ekonomıkasy eleýsiz qalmaıdy

Saıasat • Búgin, 07:30

Sý tasqyny bastaldy

Aımaqtar • Búgin, 07:28

Jumys isteý úshin qajetti jabdyqtar

Aımaqtar • Búgin, 07:27

Halyqtyń birtutastyǵy

Tanym • Búgin, 07:16

Pálsapa – Bekzat sana

Rýhanııat • Búgin, 07:15

Daladaǵy dúbirge daıyn

Aımaqtar • Búgin, 07:15

Baǵany turaqtandyrýda oń nátıje bar

Ekonomıka • Búgin, 07:13

Ulttyq online aıtys ótkizbek

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar