Tanym • 21 Naýryz, 2020

Azyq-túlik satyp alarda da vırýs juqtyrýdan saqtaný kerek

487 retkórsetildi

Saýda oryndarynda azyq-túlik satyp alarda ózińdi vırýstan qalaı qorǵaý kerek? Zattardyń syrtqy oramasynan aýrý juqtyryp alý qaýpi bar ma? Epıdemııa kezinde balalardy dalaǵa shyǵarýǵa bola ma? Eldiń kókeıinde júrgen bul saýaldarǵa áıgili Asklepios klınıkalar jelisi aýrýhana gıgıenasy bólimshesiniń jetekshisi, Gambýrgtyń pýlmonology, medısınalyq keńesshisi, doktor Sıýzanna Hagget jaýap beripti. Jurtshylyqqa paıdaly keńes bolǵandyqtan biz de suhbatty tárjimalap,  oqyrman nazaryna usynyp otyrmyz.

Sýpermarketterde, dúkende qajetti zatty satyp alarda tutynýshylar qaýipsizdikti qalaı saqtaý kerek? Azyq-túliktiń oramalarynda, sellofan materıaldarda vırýs qansha ýaqyt ómir súredi?

– Koronavırýstyq ınfeksııanyń bul túri  metalda, qaǵazda, plastıkte birneshe saǵattan birneshe kúnge deıin saqtalyp tura beredi. Sizge deıin oralǵan zatty vırýs juqtyrǵan adam ustasa, oralǵan ónimderde de ol bolýy múmkin. Syrqat adam túshkirgende, jótelgende ishtegi vırýs syrtqa shyǵyp, zattarǵa qonaqtaıdy. Sondyqtan syrty oralǵan azyq-túlikti úıge kelip, syrtyn sýǵa shaıyp alǵan jón. Qazir barlyq elde azyq-túlikti oralǵan túrde satý týraly usynystar aıtylyp jatyr. Beti ashyq turǵan ónimderdi almaǵan durys. Azyq-túlikti tasýǵa arnalǵan arbalardyń tutqasy da qaýipti.  Qoldan qolǵa ótetin arbalardy ustaǵannan keıin qoldy antıseptıkpen zararsyzdandyryp, úıge kelgennen keıin muqııat sabyndap jýý kerek.

Balamen dalaǵa shyǵýǵa bola ma? Balalar oınaıtyn alańda oınaý   qanshalyqty qaýipsiz? Vırýstar átkenshek, syrǵanaqtarda qansha ýaqyt saqtalady?

– Koronavırýs adam aǵzasynan tys aýada orta eseppen úsh saǵatqa deıin ómir súre alatynyn ǵylymı zertteýler anyqtap otyr. Al kún salqyn bolsa, birneshe kúnge deıin ómir súrý qabiletin saqtaıdy. Árıne, dalaǵa shyqqan durys. Biraq tazalyq tártibin muqııat saqtaǵan jón. Balalar arasynda túshkirgen, jótelgenderi bolsa, alystaý oınaý kerek. Úıge kelgende balańyzdyń qolyn sabyndap jýyp, syrtqy kıimin tazalap, qaǵyp-silký qajet.

Al syrttan, basqa elderden tapsyrys boıynsha kelip jatqan qorabtardy, sálemdemelerdi ashý qanshalyqty qaýipsiz?

 – Qytaıdan, basqa da elderden poshta arqyly kelip jatqan zattardy alý qaýipsiz. Vırýs adam aǵzasynan tys  uzaq ýaqyt ómir súre almaıdy. Sondyqtan alańdamaýǵa bolady. Biraq sálemdeme, basqa zattardy ustaǵannan keıin taǵy da sol – tazalyqty saqtap, qoldy jýý kerek.  О́zin, aınalasyn taza ustaǵan adam vırýstan da aman bolady.

Ázirlegen Qymbat TOQTAMURAT

Sońǵy jańalyqtar

Taraz qalasy karantınge jabylady

Aımaqtar • Búgin, 21:48

Asqar Altaı. VIRÝS-MÝTANT (Novella)

Ádebıet • Búgin, 19:07

Tankerlerdiń qaıda baratyny belgisiz

Ekonomıka • Búgin, 18:32

Ár teńge úshin esep berýge daıynbyz

Ekonomıka • Búgin, 17:01

Esik nege «tesik»?

Qoǵam • Búgin, 15:25

Betperde kıgen kóktem - 5

Qoǵam • Búgin, 15:10

Qyzylorda oblysy: Taǵy 3 adam vırýs juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 13:31

COVID-19 vırýsy mysyqtan tabyldy

Álem • Búgin, 12:03

Syrdarııaǵa jylanbalyq qaıdan kelgen?

Aımaqtar • Búgin, 11:32

Koronavırýs hám kóshe sýretteri

Álem • Búgin, 10:51

Uqsas jańalyqtar