Táýelsizdigimizdi alǵan soń kóp uzamaı Elbasynyń bastamasymen 1992 jyly kúzde jer sharyna tarydaı shashylyp ketken qazaqtardyń tuńǵysh quryltaıy shaqyrylyp, Dúnıejúzi qazaqtarynyń qaýymdastyǵy qurylǵany belgili. Osy ýaqytqa deıin elimizde bul uıymnyń tórt quryltaıy ótip, onyń barlyǵynda da qaýymdastyqtyń Tóraǵalyǵyna Elbasy Nursultan Nazarbaev saılandy. Qaýymdastyqtyń qazir Qazaqstannyń syrtqy eldermen shekaralas oblystaryndaǵy О́skemen, Taldyqorǵan, Aqtóbe, Oral, Petropavl, Pavlodar, Atyraý, Shymkent qalalarynda fılıaldary qurylyp, jumys júrgizip otyr. Endi Qostanaı qalasynan da qaýymdastyq toǵyzynshy fılıalyn ashty.
Táýelsizdigimizdi alǵan soń kóp uzamaı Elbasynyń bastamasymen 1992 jyly kúzde jer sharyna tarydaı shashylyp ketken qazaqtardyń tuńǵysh quryltaıy shaqyrylyp, Dúnıejúzi qazaqtarynyń qaýymdastyǵy qurylǵany belgili. Osy ýaqytqa deıin elimizde bul uıymnyń tórt quryltaıy ótip, onyń barlyǵynda da qaýymdastyqtyń Tóraǵalyǵyna Elbasy Nursultan Nazarbaev saılandy. Qaýymdastyqtyń qazir Qazaqstannyń syrtqy eldermen shekaralas oblystaryndaǵy О́skemen, Taldyqorǵan, Aqtóbe, Oral, Petropavl, Pavlodar, Atyraý, Shymkent qalalarynda fılıaldary qurylyp, jumys júrgizip otyr. Endi Qostanaı qalasynan da qaýymdastyq toǵyzynshy fılıalyn ashty.
Jaqynda osy fılıaldyń tusaýkeseri ótti. Qostanaı oblysy Reseıdiń Chelıabi, Orynbor, Qorǵan oblystarymen shekaralasady. 2010 jylǵy jalpyreseılik halyq sanaǵy boıynsha kórshi elde 648 myń qandastarymyz turady. Al Qostanaı oblysymen shekaralas Orynbor, Chelıabi jáne Qorǵan oblystarynda 168000 qazaq turyp jatyr. Bul Reseıdegi barlyq qazaqtyń tórtten biri degen sóz. Sondyqtan qazekemniń «barmasań, kelmeseń – jat bolarsyń» degen qanatty sóziniń mańyzy arta túseri haq.
Tusaýkeserge Qostanaımen irgeles osy úsh oblystyń syrtynda Sverdlov oblysynan da qonaqtar keldi. Olar Qostanaı qalasyndaǵy zııaly qaýym ókilderimen kezdesip, oblys ortalyǵyndaǵy kórikti jerlerdi aralap kórdi. Munan keıin uıymdastyrylǵan dóńgelek ústel májilisinde syrttaǵy qandastarymyzdyń qajeti týraly áńgime qozǵaldy. Mundaıda, árıne, aldymen aýyzǵa ana tiliniń ilinetini zańdy. Qonaqtar qazaq tilin úıretetin muǵalimderdiń, túrli ádistemelik quraldardyń jetise bermeıtindigin tilge tıek etti. Qostanaı oblysy tilderdi damytý basqarmasynyń bastamasymen Chelıabi oblysynda biraz jyldan beri qazaq tilin úıretetin muǵalimderdiń semınary uıymdastyrylady, olarǵa túrli ádistemelik quraldar, oqýlyqtar jetkizilip júr. Tusaýkeser kezinde Til úıretý ortalyǵynyń dırektory Juldyzaı Erbatyrova qonaqtarǵa osy jóninen mol aqparat berdi. Sonymen qatar qonaqtar «Hanym» sán atelesi dızaıneri Tatıana Taıshyqovanyń daıyndaǵan ulttyq kostıýmderin tamashalady. Syrttaǵy qazaq jastaryn atajurtpen aralastyrý máselesi qaraldy, bul jóninde jergilikti joǵary oqý oryndarynyń ókilderi de sóz aldy. L.Tolstoı atyndaǵy oblystyq kitaphana ujymy qandastarǵa «Qazaq dıasporasynyń jasampaz áleýeti: tarıhy jáne zamanaýı kelbeti» atty kitap kórmesin usyndy. Qandastar shólirkep tyńdaıtyn án men kúıge de kezek berildi.
– Reseıde birshama qazaqtar turyp jatyrmyz. Tilimiz ben dástúrimizden qol úzbeý úshin atajurtpen baılanystyń qajettigin sezinip júremiz. Qostanaıda Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń fılıaly ashylady degendi kórshi oblystardaǵy baýyrlardan estip, ózimiz shaqyrtýsyz-aq kelip qaldyq. Mine, endi biz de til úırený úıirmelerin ashý úshin osy fılıaldyń arqasynda materıaldar, ulttyq kıimder alatyn bolamyz, – dep aǵynan jaryldy Ekaterınbýrgtegi qazaqtardyń «Eýrazııa-Qazaqstan» ulttyq-mádenı ortalyǵynyń tóraǵasy Qadyr Begjanov.
Osy sharaǵa Dúnıejúzi qazaqtarynyń qaýymdastyǵy Taldaý ortalyǵynyń dırektory Kúlǵazıra Baltabaeva kelip qatysyp, dúnıe júzindegi qandastarymyzben júrgizilip otyrǵan jumystarǵa sholý jasady. Kúlǵazıra Nuranqyzy osy sharanyń aldynda Rýdnyı qalasy, Kachar kenti men Taran aýdanynda turyp jatqan oralman aǵaıyndarmen de kezdesti.
Osy óńirge negizinen О́zbekstannan kóship kelip, ornalasyp jatqan aǵaıyndardyń problemalary joq emes eken. Ásirese, oralman kýáligine ıe bolǵan olardyń alty aıǵa deıin jeke basynyń kýáligin, tólqujatyn alýy keshigedi. Kýáliginsiz, IIN-siz olardy eshkim de jumysqa almaıdy. Qonys aýdarǵan aǵaıyndardyń kópshiligi kóp balaly otbasylary bolyp sanalady. Áli oı-shuqyryn bilmeıtin jerde ja
