(MSAK jónindegi Almaty deklarasııasynyń 35 jyldyǵyna arnalady)
Medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómekke degen jańa kózqaras osydan otyz bes jyl buryn halyqtyń muqtaj toptarynyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa jáne olardyń ómir sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan qundylyqtar, prınsıpter, tásilder kesheni retinde usynylǵan bolatyn. Medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómektiń tujyrymdamasy alǵash ret 1978 jyldyń qyrkúıeginde, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymyna múshe memleketter Almaty deklarasııasyna qol qoıǵannan keıin, resmı túrde jarııalanǵan bolatyn.
Medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek degen uǵym alǵashynda medısınalyq járdem modeliniń sheńberinen tys halyq densaýlyǵyn qorǵaý máselelerine kózqarastyń tutastyǵy degen túsinik bolatyn. Densaýlyqtyń nasharlaý sebepteri jáne aýrýdyń týyndaý sebepteri densaýlyq saqtaý sektory tarapynan baqylaýǵa kónbeıdi, sondyqtan aýrýdyń aldyn alý úshin jáne olardy joıý úshin qoǵamdy tutas qatystyra otyryp, kúrdeli, aýqymdy tásilder ázirleý qajet.
(MSAK jónindegi Almaty deklarasııasynyń 35 jyldyǵyna arnalady)
Medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómekke degen jańa kózqaras osydan otyz bes jyl buryn halyqtyń muqtaj toptarynyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa jáne olardyń ómir sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan qundylyqtar, prınsıpter, tásilder kesheni retinde usynylǵan bolatyn. Medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómektiń tujyrymdamasy alǵash ret 1978 jyldyń qyrkúıeginde, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymyna múshe memleketter Almaty deklarasııasyna qol qoıǵannan keıin, resmı túrde jarııalanǵan bolatyn.
Medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek degen uǵym alǵashynda medısınalyq járdem modeliniń sheńberinen tys halyq densaýlyǵyn qorǵaý máselelerine kózqarastyń tutastyǵy degen túsinik bolatyn. Densaýlyqtyń nasharlaý sebepteri jáne aýrýdyń týyndaý sebepteri densaýlyq saqtaý sektory tarapynan baqylaýǵa kónbeıdi, sondyqtan aýrýdyń aldyn alý úshin jáne olardy joıý úshin qoǵamdy tutas qatystyra otyryp, kúrdeli, aýqymdy tásilder ázirleý qajet.
Bul birneshe mindetterdi sheshýge – densaýlyqty jaqsartýǵa, aýrýshańdyqty azaıtýǵa, densaýlyq saqtaý júıesi jumysynyń tıimdiligin barynsha joǵarylatýǵa, ádilettilikti qamtamasyz etýge, sondaı-aq ár eldiń qolda bar resýrstaryn tıimdi paıdalanýǵa múmkindik berer edi.
Qazirgi kúni Qazaqstan Respýblıkasynda bul mindetterdiń basym bóligin densaýlyq saqtaý salasynyń qazirgi júıesi is júzinde sheshti deýge bolady. Halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartý, aýrýmen kúres, adamdardyń ómir jasyn uzartý boıynsha jetistikke qol jetkizgenmen, dúnıe júzinde adamdardyń densaýlyq saqtaý júıesiniń qazirgi modeline kóńilderi tolmaıdy.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy qazirgi tańda bul máseleni qaıta kóterip otyr. Álemdegi densaýlyq saqtaý júıesiniń ahýaly týraly DDU-nyń 2008 jylǵy «Búgingi kúnniń eń ózekti máselesi» degen baıandamasynda: «Densaýlyq saqtaý júıeleri problemalardy boljap jáne dárigerler áreketiniń potensıalyn arttyrýdyń ornyna, birinshi kezektegi qysqamerzimdi bir mindetten ekinshi mindetke aýysady, fragmentti túrde jáne qozǵalys baǵytyn anyq bilmesten áreket etedi», – dep jazylǵan.
Bizdiń elimizde «Salamatty Qazaqstan» baǵdarlamasyna sáıkes medısınalyq qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý boıynsha barlyq deńgeıde aýqymdy sharalar atqarylyp jatyr. Onyń ishinde medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek deńgeıinde medısınalyq-sanıtarııalyq jáne áleýmettik is-sharalardy júrgizý birinshi kezekke qoıylǵan. Bul rette «Astana medısına ýnıversıteti» AQ óziniń negizgi qyzmetterin Qazaqstandaǵy densaýlyq saqtaý salasyn, medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómekti reformalaý sheńberindegi jańa talaptarǵa sáıkes uıymdastyrady.
Búgingi kúni Astana medısına ýnıversıteti bilim berý qyzmetiniń formatyn qazirgi ýaqyt talabyna saı qaıta qurdy. Ýnıversıtettiń bilim berý prosesin uıymdastyrý sharalarynyń negizgi túpki maqsaty – qazirgi pasıent talabyna jaýap bere alatyn mamandy daıyndaý, barlyq is-sharalar osyǵan baǵyttalyp ótkiziledi.
Atalǵan mindetti oryndaý úshin talapkerlerdi irikteý sapasyn arttyrý jumysy belsendi túrde júrgiziledi. Medısınalyq JOO-larǵa stýdentterdi
