Aqtaýlyq Zarına Andreevna Avsıevıch 24 jasta. Eki jyl buryn qazaq jigiti Janmen bas qosyp, shańyraq kóterdi. Qazaq tilinde erkin sóılep, ulttyq salt-dástúr jóninde qazaqtyń ózine «aqyl aıta alatyn» Zarına – úlgili kelin.
Aqtaýlyq Zarına Andreevna Avsıevıch 24 jasta. Eki jyl buryn qazaq jigiti Janmen bas qosyp, shańyraq kóterdi. Qazaq tilinde erkin sóılep, ulttyq salt-dástúr jóninde qazaqtyń ózine «aqyl aıta alatyn» Zarına – úlgili kelin.
– Zarına, jandúnıeńizqazaqy, jaryńyzdaqazaq. Qazaq halqymen osynsha bite-qaınasyp ketýińizge ne sebep?
– Meniń anam – qazaq, ákem – belarýs. Ájemde polıak pen evreıdiń qany bar. Anamnyń áseri bolar, qazaqsha sóılep óstim. Qazaq mektebine 1-shi synypqa barǵan edim, biraq bir tentek qazaq bala óńkeı qaratorylardyń arasynan meniń appaq, sarǵysh óńimdi oǵash kórdi me «orys, orys ...» dep taqpaqtatyp, mazaqtaǵan soń synyptan ketýge májbúr boldym. Qazir sol balaǵa eregeskendeı qazaq jigitimen turmys qurdym. Jan – bir úıdiń jalǵyz balasy. Tórkinimde 3 ul, 2 qyz barmyz. Aǵam qazaq qyzyna úılendi. Men de Jan ekeýmizdiń otbasymyzda osynsha bala bolǵanyn qalaımyn.
– Qazaq otbasyǵa kelin bolyp túsý sizge qıyn bolmaǵan tárizdi, al ata-eneńiz qalaı qabyldady?
– Eki jaq ta qarsy bolǵan joq. Oǵan anamnyń, jeńgemniń qazaq bolýy jáne osy eki jaqtan aralasatyn, ıaǵnı Almatyǵa qudalyqqa, toıǵa baratyn jaqyn-jýyqtyń arasynda qazaqtardyń kóbirek bolýy áser etken sııaqty. Onyń ústine ózimniń de «qazaqylyǵym» osal emes. Tipti, Jannyń otbasy salt-dástúrdi ustanatyn naǵyz qazaq otbasy bolsa da, men synnan ótýge daıyn edim. Ana tilin bilmeıtin qazaq dostarym kóp, «úırenbeısiń be?» desem, «qıyn» deıdi. Menińshe, qıyn túgi de joq. Joldasyma da ana tilin úıretip júrmin. Qazaq tilin bilý meniń jolymdy biraz jeńildetti. Bir oryndarǵa, mekemelerge baryp qazaqsha sóıleı jónelsem, barlyǵy tańǵalyp, qýanyp sharýamdy tez bitirip beredi. Tipti, shaı berip, áńgimelesetinder de joq emes. «Memlekettik til – meniń tilim» baıqaýyna turaqty qatysyp, júldeger atanyp júrmin. Maǵan Abaıdyń «Jelsiz túnde jaryq aı» áni, Farıza Ońǵarsynovanyń óleńderi jáne «Til tas jarady, tas jarmasa bas jarady» degen maqal qatty unaıdy. Basqa da ánder men maqaldar bilemin. Oqýshy kezimde teńiz jaǵasynda ólip jatqan ıtbalyqtardy kórip, ekolog bolýdy armandaǵan edim. Almatydan osy mamandyq boıynsha joǵary oqý ornyn bitirdim. Qazir Aqtaýda munaı salasyndaǵy kompanııada jumys jasaımyn. Jannyń túsi kádimgi durys qara, al meni appaq deýge bolady, ekeýmiz qatar kele jatqanda bizge kúletinder de bar...
– Kelindik mıssııany qalaı atqardym dep oılaısyz?
– Kelin bolyp Almatyǵa tústim. Qazaqy saltpen syrǵa salyp, tórkinim toı jasap, uzatyp berdi. Qudalyq bolyp, qyzyq Almatyda boldy. Enem de ózim Mańǵystaýda aralasyp ósken naǵashy jurtym – adaı rýynan eken, biraq salt-dástúrge jetik emes, orysqoldylaý. Sálem etsem, túsinbeıdi. Salt-dástúrlerdi meniń úıretýime týra keldi. Qazir et asyp, baýyrsaq pisirip, maldyń ishek-qarnyn tazalaýdan aldyma jan salmaımyn, toı-sadaqalarda kelin bop shaı quıý da maǵan esh qıyn emes. Úlkendi syılap tórge otyrǵyzý, qonaq kelgende maldyń basyn jasy úlkenge, syıly qonaqqa usyný – meniń buljytpaı oryndaıtyn áreketime aınaldy. Kelindi tárbıeleıtin ene ǵoı, meniń enem Almatyda turady. Aqtaýda bólek tursam da, qazaqtyń kelini ekenimdi umytpaı, osy halyqtyń jón-joralǵysymen júrip, ózimdi-ózim tárbıelep júrgen jaıym bar, árıne, onda anamnyń úlesi mol. Dinge kóp mán bermeımin, biraq bolashaqta qalalyq Beket ata mesh
