Keshe, 7 qyrkúıek kúni Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy Sı Szınpın Qazaqstan-Qytaı iskerlik keńesiniń quryltaıshylyq otyrysyna qatysty. Bul týraly Aqorda.kz habarlady.
Qatysýshylarǵa arnaǵan sózinde Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Qytaıdy senimdi seriktes jáne tatý kórshi retinde joǵary baǵalaıtynyn atap ótti.
– Dıplomatııalyq qatynastar ornaǵan kezden bastap bizdiń elderimiz eki jaqty ekonomıkalyq yntymaqtastyqta aıtarlyqtaı nátıjelerge jetti. О́tken jyly ózara saýda kólemi 24 mıllıard dollar boldy. Ortaq kúsh-jiger jumsaýymyzdyń arqasynda sońǵy jyldary ózara is-qımyldyń túrli tetikteri qalyptastyryldy jáne tabysty jumys isteýde. Olardyń qatarynda Yntymaqtastyq jónindegi Qazaqstan-Qytaı komıtetiniń qyzmeti men turaqty ótkizilip turatyn úkimet basshylary deńgeıindegi kezdesýler anaǵurlym mańyzdysy bolyp sanalady. О́tken jyldar ishinde biz ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári damytýdy retteıtin baıypty sharttyq-quqyqtyq baza qurdyq. Bul 170-ten astam úkimetaralyq jáne vedomstvoaralyq qujatty qamtıdy, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti elimizde ınvestorlardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaýǵa baǵyttalǵan zańdar qabyldanǵanyn atap ótti.– Olardyń qyzmetine jan-jaqty qoldaý kórsetilýde. «Qazaqstan-Qytaı» munaı qubyrynyń, «Sarybulaq-Zımunaı» jáne «Beıneý-Bozoı-Shymkent» gaz qubyrlarynyń qurylysy tabysty ınvestısııalyq ózara is-qımyldyń taǵy bir mysalyna aınaldy. Qazirgi ýaqytta biz jańa Jibek jolyn jańǵyrtýdamyz. Búkil elimiz boıynsha «Batys Eýropa – Batys Qytaı» magıstraldi kólik dálizin, jańa avtomobıl joldaryn jáne temirjoldardy, teńiz termınaly men logıstıkalyq ortalyqtardy iske qosýdamyz, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy Uly Jibek jolyn jańǵyrtýdyń taǵy bir tásili aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy tranzıttik áleýetti ashý bolatyndyǵy jóninde pikir bildirdi.– Azııa men Eýropa arasyndaǵy telekommýnıkasııalyq arnalarǵa suranystyń artyp otyrǵanyn eskerip, Qazaqstan aqparattar aǵyny úshin meılinshe qolaıly jáne barynsha qysqa baǵyt usynýǵa daıyn. Elimizde bar data-ortalyqtardyń qýatyn tıimdi paıdalanýdy birlesip oılastyrýdy usynamyn, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev Iskerlik keńesti qurý eki el bıznesiniń arasyndaǵy baılanystardy keńeıtýdiń qısyndy jalǵasy bolatynyna toqtaldy.– Meniń oıymsha, onda eleýli ekonomıkalyq áleýet bar. Bul qurylym qyzmettiń ashyq formatyna ıe bola otyryp, ekijaqty saýda-ekonomıkalyq qarym-qatynastardy tereńdetý jónindegi pármendi sharalardy qabyldaýǵa tıis, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti Iskerlik keńestiń aıasynda salalar men óndiristerdi damytý jobalaryn júzege asyrýǵa arnalǵan ınvestısııalyq jáne jol kartalaryn jyl saıyn ázirlep, qabyldaýdy usyndy.– Keńestiń tıimdi jumys isteýi úshin onyń aıasynda Astanada turaqty jumys organyn qurý qajet dep esepteımin. Odan bólek, taraptar úshin basym baǵyttardy nysanaǵa alǵan salalyq jumys toptaryn uıymdastyrǵan jón, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysynyń taǵy bir usynysy Iskerlik keńestiń kúsh-jigerin kásipkerlerdiń quqyqtary men múddelerin qorǵaýǵa, eki eldiń isker toptary men memlekettik qurylymdary arasynda suhbat alańyn qalyptastyrýǵa baǵyttaý jóninde boldy.– Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy yntymaqtastyqty jandandyrýǵa septigin tıgizetin kórmelerdi, saýda jármeńkelerin, semınarlardy, konferensııalar men eki eldiń tanystyrylymdaryn turaqty ótkizip turý qajet. Sondaı-aq, tıimdi pikir jáne iskerlik aqparattar almasýdy jolǵa qoıý maqsatynda Iskerlik keńeske merzimdi baspa jáne elektrondy basylymdar shyǵarýdy qamtamasyz etý usynylady, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sóz sońynda Nursultan Nazarbaev Iskerlik keńestiń quryltaıshylyq otyrysy eki eldiń saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyǵyn odan ári jandandyrýge qatysty qundy usynystar men usynymdar ázirleýge múmkindik beretinine senim bildirdi.QHR Tóraǵasy Sı Szınpın qatysýshylardy Qazaqstan-Qytaı iskerlik keńesiniń ashylýymen quttyqtady jáne eki eldiń túrli salalardaǵy yntymaqtastyǵy buryn qol jetpegen bıikke kóterilgenin atap aıtty.– Meniń sapary mnyń eń basty mindeti – ekijaqty qatynastarymyzdy jańa belesterge kóterý úshin Qazaqstan Prezıdentimen birge bar kúsh-jigerdi jumsaý. Qazaqstan – tartylǵan qytaı ınvestısııalarynyń kólemi jaǵynan TMD-daǵy iri el. Qazaqstanmen birge biz qubyr jelisin jáne shekaralyq yntymaqtastyqtyń halyqaralyq ortalyǵyn saldyq. Tabysty yntymaqtastyqtyń mundaı mysaldary óte kóp, – dedi Sı Szınpın.
QHR Tóraǵasy Iskerlik keńesin qurý eki el bıznes-qaýymdastyqtarynyń saýda-ekonomıkalyq qarym-qatynastardy nyǵaıtýǵa degen qulshynysynyń aıǵaǵy ekenin aıtyp, bul Keńes yntymaqtastyqtyń jańa úlgilerin ázirleıtinine jáne ózara tıimdi seriktestikke kompanııalardy kóptep tartatyndyǵyna úmit artty.
Iskerlik keńes otyrysynyń barysynda ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq baılanystardy tereńdetýge baǵyttalǵan birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıyldy.
Otyrys sońynda Nursultan Nazarbaev pen Sı Szınpın «Bozoı-Shymkent» ýchaskesindegi «Beıneý-Bozoı-Shymkent» magıstraldi gaz qubyryn gazben toltyrýdy bastaýǵa arnalǵan resmı saltanatqa qatysty.
Osy kúni Prezıdent Nursultan Nazarbaev pen Qytaı Halyq Respýblıkasy Tóraǵasy Sı Szınpın kelissózder qorytyndysy boıynsha birlesken brıfıng ótkizdi.
О́z sózinde Nursultan Nazarbaev búginde Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy qarym-qatynastarda aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkizilgenin atap ótti.– Biz ortaq shekarany bekittik, saýda aınalymynyń kólemin ulǵaıttyq. QHR-dyń Qazaqstanǵa salǵan ınvestısııasy 20 mlrd. dollarǵa jetti. Bul el bizdiń ekonomıkamyzǵa ınvestısııa salýdan barlyq shet elderdiń arasynda úshinshi orynda. Gaz ben munaı qubyrlary qurylysyn qosa alǵanda, munaı-gaz salasyndaǵy yntymaqtastyq qarqyndy damyp keledi. «Dostyq-Alashankoý» jáne «Qorǵas-Altynkól» temirjol ótkelderiniń ashylýy biz úshin álemdik naryqqa qoljetimdilik aıasy keńeıgenin bildiredi, teńizge shyǵýǵa múmkindigi joq memleketimiz úshin munyń mańyzy óte zor, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti sapar barysynda jalpy quny 30 mlrd. dollarǵa jýyq 22 kelisimshartqa qol qoıylatynyn atap ótti.– Biz Qazaqstanǵa qajetti munaı óńdeıtin zaýyt qurylysy jóninde ýaǵdalastyq. Úlgili-tájirıbelik sharýashylyq qurý jospary boıynsha agrarlyq saladaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge qol jetkizdik. Kólik jáne kommýnıkasııalar salasynda keleshektegi nysandar qurylysy talqylandy. Gýmanıtarlyq saladaǵy, atap aıtqanda, bizdiń stýdentterdi QHR-da jáne Qytaı stýdentterin bizdiń Ýnıversıtette oqytýdyń birqatar baǵyttary qarastyryldy, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Osy jospardyń bári tatý kórshilik jáne bir-biriniń isine aralaspaý shartymen júzege asyrylatyny atap ótildi. Memleket basshysy Qazaqstan Qytaıdy óńirlik qaýipsizdikke, ekstremızmge, terrorızm men separatızmge qarsy kúres máseleleri boıynsha qoldaıtynyn da atap ótti. Buǵan qosa, Qazaqstan Prezıdenti elimizdiń Lıanıýngan porty arqyly Azııa-Tynyq muhıty óńirindegi kólik ınfraqurylymyna shyǵýy mańyzdy ekenine toqtaldy.– Osynyń bári elderimiz arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń jańa kezeńin tanytady. Qazirgi álemdik ekonomıkanyń ózekti máseleleri talqylanǵan G20 sammıtine qatysqan biz Sankt-Peterbýrgtan endi ǵana oraldyq. Barlyq el Qytaıdyń qarqyndy damýy ózge elderdiń turaqtylyǵynyń kepili ekendigin biraýyzdan maquldady. Sondyqtan Qytaı Halyq Respýblıkasyn damytýdyń qabyldanǵan strategııalyq jospary Qazaqstan ekonomıkasynyń da ósýine septigin tıgizetin bolady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
О́z sózinde Sı Szınpın bizdiń eldiń ony úlken áserge bólegenin aıtty.– Búgin biz Qazaqstan Prezıdentimen aıtarlyqtaı nátıjeli kelissózder ótkizdik, ekijaqty yntymaqtastyqty nyǵaıtý máselelerin ashyq ári egjeı-tegjeıli talqyladyq. Halyqaralyq jáne óńirlik kún tártibindegi kóptegen ózekti máselelerdi de qarap, talqylanǵan barlyq taqyryp boıynsha keń aýqymdy túsinistikke qol jetkizdik. Strategııalyq seriktestikti nyǵaıtý jónindegi birlesken deklarasııaǵa birge qol qoıyp, aldaǵy jyldardyń baǵdaryn belgiledik, sondaı-aq elderimiz arasyndaǵy tyǵyz qarym-qatynasty jalǵastyratyn bolyp sheshtik. Buǵan qosa, eki el arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýdyń orta jáne uzaq merzimdi baǵdarlamasynda aýqymdy ekonomıkalyq árekettestiktiń naqty baǵyttary qarastyrylǵan. Men ózara taýar aınalymynyń kólemin 2015 jylǵa qaraı birlesken kúsh-jiger jumsaý arqyly 40 mıllıard dolla rǵa deıin ulǵaıta alatynymyzǵa senimdimin, – dep atap ótti QHR Tóraǵasy.
Sı Szınpın eki eldiń energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyǵy ózara tıimdi sıpatqa ıe ekenin, ortaq kúsh-jiger jumsaý arqyly transshekaralyq munaı jáne gaz qubyrlaryn tartýdy júzege asyrýǵa, energııa resýrstaryn barlaý, óndirý jáne óńdeý salasynda keshendi ózara is-qımyldy arttyrýǵa bolatynyn atap ótti.Buǵan qosa, QHR Tóraǵasy eki tarap ózara túsinistik negizinde eki el seniminiń deńgeıin kórsetetin transshekaralyq sýlardy paıdalaný jóninde kelissózder júrgizetinine toqtaldy. Týyndaǵan máselelerdiń barlyǵyn eki tarap birlesken komıssııa aıasynda odan ári de eki eldiń múddesi úshin sheship otyratyndyǵy, transshekaralyq ózenderimizdiń dostyq pen yntymaqtastyq ózenderine aınalatyny aıtyldy.
Kelissózder qorytyndysy boıynsha tómendegideı birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıyldy: QR jáne QHR arasyndaǵy jan-jaqty strategııalyq seriktestikti odan ári damytý týraly birlesken deklarasııa, QR Úkimeti men QHR Úkimeti arasyndaǵy Dıplomatııalyq ókildikter ǵımaratynyń qurylysyna ózara jer ýchaskelerin berý týraly kelisim, Ǵarysh keńistigin zertteý jáne beıbit maqsatta paıdalaný týraly QR Úkimeti men QHR Úkimeti arasyndaǵy kelisim, Qorǵas ózenindegi birlesken «Dostyq» sý torabyn basqarý jáne paıdalaný týraly QR Úkimeti men QHR Úkimeti arasyndaǵy kelisim, Qazaqstan-Qytaı saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyǵyn damytýdyń orta jáne uzaq merzimdi baǵdarlamasy (2020 jylǵa deıin), Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi men Qytaı Halyq Respýblıkasynyń energetıka jónindegi memlekettik basqarmasy arasyndaǵy Kómirdi keshendi óńdeý jobalaryn júzege asyrý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým, «Qazaqstan temir joly» UK AQ men Lıanıýngan qalasy Halyq úkimeti arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim.
