Qazir álem saǵat saıyn ózgerýde. Barlyq salada jańa mindetter men tyń talaptar qoıylýda. Ǵylymdaǵy jańalyqtar adamdy alǵa jeteleıdi. Aqyl-oımen ǵana ozatyn kezeń keldi. Zaman kóshine ilesip, ilgeri jyljý úshin biz sananyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýimiz kerek. Bul qadam órkenıettiń ozyq tustaryn ulttyq múddemen úılestire bilýdi talap etedi.
Sondaı-aq Abaı aıryqsha dáriptegen ıgilikti istiń biri – til úırený. Aqyn jıyrma besinshi qara sózinde ózge tildiń adamǵa ne beretinine toqtalyp: «Árbireýdiń tilin, ónerin bilgen kisi onymenen birdeılik daǵýasyna kiredi, asa arsyzdana jalynbaıdy», – deıdi. Al qazirgideı jańa tarıhı jaǵdaıda bárimiz ana tilimizdiń damýy men dáriptelýine nazar aýdaryp, onyń mártebesin arttyrýymyz kerek. О́skeleń urpaq, Abaı aıtqandaı, ǵylymdy tolyq ıgerse, óz tilin qurmettese ári shyn máninde polıglot bolsa, ultymyzǵa tek ıgilik ákeleri sózsiz.
Abaıdyń eńbekterin oqý barysynda túsingenim, onyń shyǵarmalaryndaǵy oı-tujyrymdar árbir jastyń boıynda halqyna, eli men jerine degen patrıottyq sezimdi ornyqtyrady.
Abaı qazaq qoǵamynda eńbek týraly jańa túsinik qalyptastyrdy. Ǵulamanyń aıtýynsha, eńbek – jaı ǵana qyzmet emes, adam bolmysynyń aınasy. Eńbektiń ómir súrý quraly ekendigin barshaǵa nasıhattaıdy. Ǵylymdy ıgerý, taný, bilimdi bolý – taban aqy mańdaı terdiń, eńbektiń máni. Sondyqtan aqyn eńbek pen maqsatty óleńderinde asqaqtata jyrlady.
Bizge, Abaı aıtqandaı, artyq maqtanǵa salyný, ózgeni qor, ózimizdi zor sanaý, daý qýý áste jaraspaıdy. Ár qadamymyzdy anyq basyp, álemde jáne elimizde bolyp jatqan oqıǵalardy baıyppen saraptaı bilýimiz qajet. Turaqtylyq pen damýymyzdyń kepili bolǵan tatýlyq pen birlikti bárinen joǵary qoıǵan abzal.
О́zim Abaıdyń kóp óleńderin, qara sózderin oqyp, jumysta paıdalanamyn. Abaıdyń aıtqan ósıetteri qazirgi óskeleń urpaqqa úlken ónege. Kóptegen jazbalarǵa súıener bolsaq, Shyńǵys Ýálıhanov Kókshetaý okrýginiń, al Qunanbaı О́skenbaıuly Qarqaraly okrýginiń aǵa sultany bolǵan. Eki bılik basynyń ókilderi bir-birin jaqsy tanyǵan. Mine, Abaı Qunanbaev pen Shoqan Ýálıhanovtaı bolashaq qazaq zııalylary ákeleriniń bir-birine degen qamqorlyǵy, janashyrlyǵy, sondaı-aq dostyqtyń myzǵymas altyn kópirin osydan kórýge bolady. Jáne de Ýálıhanovtar otbasynyń keńesimen Qunanbaıdyń uly Halıolla Shoqan Ýálıhanov oqyǵan Omby Kadet korpýsynda oqyǵan eken. Bul ǵaqlııalary keıingilerge úlken ónege. Sol kezdegi zııaly azamattar óz urpaǵynyń bilimdi bolýyna zor mán bere otyryp, áskerı bilim alýyn quptaǵan. Sol zııaly azamattardyń sara joldarymen Kadet korpýsynda bilim alyp jatqan órenderdiń ultjandy, qazaqtyń namysty azamat etip tárbıeleý meniń mereıli mindetimiz dep bilemin.
О́zim bala kezimnen súıip oqyǵandyqtan ár shańyraqta Abaıdyń kitaby men Muhtar Áýezovtiń «Abaı joly» romany turýy kerek dep sanaımyn.
Osy jyly qazaqtyń danyshpan aqyny Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyq mereıtoıy toılanady. Sol sebepti jyldyń aıryqsha atap ótilýine qatysty daıyndyq osy kúnderi Qazaqstan ǵana emes, kúlli álemde bastalyp ketkendeı. Biz de ózimizdiń mekemede bir jyldyq is-sharalar josparyn quryp, Abaıdy taný, eńbekterin nasıhattaý maqsatynda jumystardy jasap jatyrmyz. Sondaı-aq Abaı óleńderin oqý estafetasyn bizdiń de kadetterimiz ben áskerı qyzmetkerlerimiz jalǵastyrýda.
Abaı óleńderinen tálim alý, ony uǵynyp boıyna sińirý – búgingi urpaq aldyndaǵy mindet. Sol úshin «Asyl sózdi izdeseń, Abaıdy oqy, erinbe!» – degen sóz árbirimizdiń ustanymymyz bolý kerek dep oılaımyn.
Serik Asanov,
Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Kadet korpýsynyń bastyǵy
