Árıne, taǵdyrdyń teperishine tap bolǵan, densaýlyǵy joq, hali múshkil adamǵa kómektesý adamdyq paryz. Sadaqa berý saýapty is. Alaıda, balıǵat jasyna da tolmaǵan kóp balalardyń qoǵamdyq kólikterdiń ishinde qasıetti Quran aıattaryn oqyp, qaıyr tilep júrgenin de jıi kezdestiremiz. Tipti bazar mańyna barsańyz da aldyńyzdan Quran oqyp, alaqan jaıyp shyǵa keletin balalar kóp.
Jýyrda qala ishindegi qoǵamdyq kólikterdiń birine mine bergenimiz sol edi, artynsha jasy on-on birler shamasyndaǵy bir bala da kólikke kópshilikpen qatarlasa minip, Quran oqı jóneldi. Ulty syǵan álde tájik sııaqty. Onyń Qurandy asyǵyp oqyp otyrǵanyn baıqadyq. О́ıtkeni, kelesi aıaldamadan túsip qalyp, basqa bir qoǵamdyq kólikke minýge úlgerý kerek. Halyq áıteýir bes-on tıynyn berip jatyr. Álgi bala Qurandy oqyp bolǵany sol edi, egde jastaǵy bir jolaýshy «Sen ne oqyp otyrǵanyńdy óziń túsinesiń be? Nege qate oqısyń? Qasıetti nárseni kóringen jerde oqýǵa bolmaıdy ǵoı», dep tastady. Árıne, bul másele de kóptiń kókeıinde júrgen nárse. Shynynda da qasıetti Qurandy oqýdyń ózindik tártibi men belgilengen jeri bar ǵoı. Ol árıne, kez-kelgen jerde oqı beretin jaı nárse emes ekeni belgili. Ári-beriden soń bul Qudaıdyń qudiretti sózin saýdaǵa salý bolyp ta shyǵady. Muhammed (ǵaleıhıssalam) paıǵambardyń ózi qaıyr suraýdy unatpaǵany jaıly da rıýaıattar bar. Endeshe ózin Qudaıdyń quly, paıǵambardyń úmbeti sanaıtyn árbir adam Quranǵa qurmetpen qaraýy kerek emes pe?!. Osyndaı másele jóninde pikirin bilmek bolyp Jambyl oblystyq ortalyq «Hıbatýlla Tarazı» meshitiniń naıb ımamy Erjan Amanbaevqa habarlasqanymyzda, ol qasıetti Qurandy kóringen jerde oqı berýge bolmaıtynyn aıtty. «Bul – durys emes. Ol adam Qurandy nápaqa tabýǵa aınaldyrǵan bolyp esepteledi», dedi naıb ımam. Árıne, kóleńkeli bolmasa, qazir kásippen aınalysýǵa shekteý joq. Biraq qasıetti Quran sózi kásiptiń kózi bolmaýy kerek.
Uly oıshyl Ábý Nasyr ál-Farabı «Qaıyrymdy qala turǵyndarynyń kózqarastary jaıyndaǵy» traktatynda «Uly qoǵam – jer betin mekendeıtin barsha adamzat qoǵamdarynyń jıyntyǵy, ortasha qoǵam – qandaı bolsyn bir halyq túrindegi qoǵam, al shaǵyn qoǵam – qaısybir halyq mekendeıtin aımaqtyń belgili bóligin alyp jatqan qaısybir qala turǵyndarynan quralǵan qoǵam», dep jazǵan edi. Jalpy, qoǵamnyń bir nársege degen kózqarasy ózge dúnıege degen kózqarasty ózgertýi múmkin. Ol uly bolsyn, orta bolsyn, shaǵyn bolsyn – qoǵamnyń aty qoǵam. Munda da ortaq mámile qajet. Qazirgideı túrli kózqarastar qaıshylyǵy sharpysqan kezde ortaq qundylyqtardyń bárine abaı bolǵan durys-aý...
Jambyl oblysy
