Baıqasańyzdar, sońǵy kezderi elimiz ulttyq sportqa erekshe kóńil bólip, den qoıyp keledi. Ulttyq oıyndarymyz óńirimizdiń barlyq salasynda kórinis taýyp otyr desek, qatelespeıtinimiz anyq.
Baıqasańyzdar, sońǵy kezderi elimiz ulttyq sportqa erekshe kóńil bólip, den qoıyp keledi. Ulttyq oıyndarymyz óńirimizdiń barlyq salasynda kórinis taýyp otyr desek, qatelespeıtinimiz anyq.
Buqaralyq aqparat quraldaryn aqtaryp otyrsańyz da, telearnany qossańyz da ulttyq oıyndarymyzdyń nasıhattalyp jatqanyn oqısyń, kóresiń, estısiń. Máselen, «Qazaqstan» ulttyq telearnasynan jıi kórsetiletin kókpardyń ózi delebeńdi qozdyryp, aıyzyńdy qandyrady. Sondaı-aq, osy telearnadan kórsetilgen «Qazaqstandy tanytý» televızııalyq jobasy da ulttyq oıyndarymyzdyń biri – asyqty da jaqsy tanyta aldy. Budan ózge jýrnalıster, túrli sala qyzmetkerleri arasynda ulttyq oıyndardan ótip turatyn saıystar da elimizde ulttyq oıyndarymyzdyń keńinen tanylyp kele jatqanyn aıǵaqtaıdy.
Alaıda, bul úrdis mektep oqýshylary arasynda keńinen jaıylmaı keledi. Sondyqtan da, biz ulttyq oıyndy mektepte tájirıbe júzinde jasap kórýdi jón dep bildik. Qaraǵandy qalasynyń №101 mektep-lıseıiniń birinshi synyp oqýshylary arasynda «Kóńildi máre» jarysyn taza ulttyq oıyndar negizinde ótkizdik. Jalpy, «Kóńildi máre» – ár metkeptiń ótkizetin oıyny. Alaıda, kóbisinde ulttyq nyshan baıqalmaıdy. Biz osy qaǵıdany buzyp, bul oıyndy ulttyq arnaǵa burdyq.
Mektebimizde ótken «Kóńildi márege» birneshe ulttyq oıyndardy qostyq. Atap aıtsaq, «Báıge», «Teńge ilý», «Qol kúresi», «Arqan tartys», «Asyq atý» sekildi ulttyq oıyndar saıysymyzda kórinis tapty. Oıyn barysynda qatysýshylardyń boıynan erekshe sezim baıqadyq. Munyń bári ulttyq oıynnyń qazaq janyna etene jaqyn bolǵanynan dep bildik.
Ulttyq oıyndar – salamatty ómir saltyn murat tutqan armanshyl, eli men jeriniń qamyn oılaıtyn, ultqa tán barlyq qasıetti qadir tutatyn, dara tulǵa – jańa adamdy tárbıelep shyǵarýdyń mańyzdy quraly. Sabaq barysynda nemese sabaqtan tys kezde balany ulttyq oıyn arqyly ómirge tárbıeleý úzdiksiz úderistiń jalǵasy bolýy tıis. Mektep oqýshylaryna dene kúshin, qozǵalys daǵdylaryn damytýǵa baılanysty ulttyq oıyn túrleri fızıologııalyq, psıhologııalyq turǵydan qazirgi zaman talabyna saı ary qaraı damytýdy qajet etedi. Mektepte oqýshylarǵa ulttyq oıyndardyń qundylyǵyn nasıhattaýmen qatar, olardy qoldanýdyń ozyq tájirıbelerin jınaqtaý jáne damytý kerek.
Jalpy, ulttyq oıyndar – ata-babamyzdan bizge jetken mura sııaqty ótken kún men búgingini baılanystyratyn baǵa jetpes baılyǵymyz, asyl qazynamyz, ónerimiz. Sondyqtan ony úırenýdiń, kúndelikti ómirde paıdalanýdyń paıdasy orasan zor. Oıyn balanyń aldynan ómirdiń esigin ashyp, onyń shyǵarmashylyq qabiletin oıatyp, búkil ómirimen jalǵasa beredi. Oıyn san ǵasyrlar ótse de adamzat balasyna aqyl-oı jetekshisi, densaýlyq kepili, ómir tynysy bolyp qala beredi.
Baıaǵyda aýylda oqyǵanda úzilis saıyn uldar mekteptiń kózden tasa jerine shyǵyp alyp, muǵalimderdiń kózine túspeı jerdiń apaı-topaıyn shyǵaryp asyq oınap jatatyn. Muǵalimder baıqap qalatyn bolsa, «asyq oınaǵan azar»dep shyryldatyp turyp asyǵyn tartyp alýshy edi. Qazir ózim muǵalim bolǵandyqtan, sol kezdegi ustazdardyń bul áreketi durys bolmapty-aý dep oılaımyn. Qazirginiń balasy qońyraýǵa shyǵa sala asyq emes, uıaly telefonymen oınap otyratyn boldy. Endeshe, búginde mektep oqýshylarynyń arasynda da ulttyq oıyndarymyzdy keńinen nasıhattaıtyn baǵdarlama kerek dep esepteımin.
Dınara SÁKENOVA,
Qaraǵandy qalasyndaǵy
№101 mektep-lıseıiniń muǵalimi.
