Muqan Tólebaev syndy tulǵa jaıynda áńgimeleý ári ońaı, ári qıyn. Ońaı bolatyny, meniń júregimde onyń mýzykasy osy ýaqytqa deıin ómir súrip, sol mýzykanyń sıqyrly alaýy sóngen emes. Sondaı-aq, taý tulǵanyń jan jylýy da júregimde saqtalypty. Al, búgingi kúni ótken ǵasyrdyń 50-80-shi jyldary aralyǵynda qazaqstandyqtardyń úsh-tórt býyny shól qandyrǵan, solardyń boıyna sińgen, jarqyldaǵan, lırıkalyq kóterińki, erlik pen patrıottyqqa toly áýenderdi estı almaısyń. Tólebaevtaı tulǵa jaıynda áńgimeleýdiń qıyndyǵy sonda. Zamanaýı jastar men jasóspirimderdi, tipti, úlken býyndy ınternet keńistigin, radıoefırler men teleekrandardy jaýlap alǵan qurǵaq ári óli pop-mýzykaǵa bir qara kúsh shegelep tastaǵan sııaqty. Ásirese, jastardyń qulaǵynan túspeıtin qulaqqaptardy kórgen kezde eriksiz osyndaı oıǵa berilesiń.
Muqan Tólebaev syndy tulǵa jaıynda áńgimeleý ári ońaı, ári qıyn. Ońaı bolatyny, meniń júregimde onyń mýzykasy osy ýaqytqa deıin ómir súrip, sol mýzykanyń sıqyrly alaýy sóngen emes. Sondaı-aq, taý tulǵanyń jan jylýy da júregimde saqtalypty. Al, búgingi kúni ótken ǵasyrdyń 50-80-shi jyldary aralyǵynda qazaqstandyqtardyń úsh-tórt býyny shól qandyrǵan, solardyń boıyna sińgen, jarqyldaǵan, lırıkalyq kóterińki, erlik pen patrıottyqqa toly áýenderdi estı almaısyń. Tólebaevtaı tulǵa jaıynda áńgimeleýdiń qıyndyǵy sonda. Zamanaýı jastar men jasóspirimderdi, tipti, úlken býyndy ınternet keńistigin, radıoefırler men teleekrandardy jaýlap alǵan qurǵaq ári óli pop-mýzykaǵa bir qara kúsh shegelep tastaǵan sııaqty. Ásirese, jastardyń qulaǵynan túspeıtin qulaqqaptardy kórgen kezde eriksiz osyndaı oıǵa berilesiń.
Iá, jańa zaman jańa mýzykany, yrǵaqty, óleńder men kartınalardy, jańa músin ónerin týdyrdy. Bul ómirdiń zańdylyǵy. Biraq, osy bárimizge de «qoljetimdi» mýzykada bizdi tabyndyrǵan, Muqan Tólebaev sııaqty alyptardyń shyǵarmashylyǵyna ińkár etken joǵary rýhanı kúsh pen sezimniń sulýlyǵy, adal da ańǵal izgi nıet pen jigerlendiretin ıdeıalar bar ma? Bul endi rıtorıkalyq saýal... Men mýzykanttyń, zertteýshiniń jáne jáı ǵana yqylasty tyńdaýshynyń kózqarasymen Qazaqstandaǵy mýzyka mádenıetiniń kompozıtorlyq shyǵarmashylyq salasynda jetken jetistigin áńgimelegim keledi.
Evgenıı Brýsılovskıı, Ahmet Jubanov, Latıf Hamıdı sııaqty jazbasha dástúrmen kásibı mýzykanyń negizin qalaǵan, oǵan qosa A.Zataevıch, B.Erzakovıch jáne P.Aravın syndy ǵalymdarmen birge sarqylmaıtyn rýhanı qazynany jınaqtap, ony qazaq halqynyń ózine qaıtarǵan tulǵalardy tarıh umytpaıdy. Bul rýhanı qazyna – epıkalyq ańyzdar, án men kúı, júzdegen jyldar boıy qazaq halqynyń kez kelgen aýyly men kez kelgen shańyraǵynan erkin samǵaǵan poetıkalyq shyǵarmashylyq edi.
Osy bir mezette óner aspanynda óz únimen, óziniń asa talanttylyǵymen Muqan Tólebaev sııaqty juldyz paıda bolyp, onyń sáýlesi mańaıyn jarqyratyp turdy. Ol qazaqstandyq kompozıtorlar mektebin qalyptastyrýshylar men halyq arasynda «Qudiretti tizbek» degen ataýǵa ıe bolǵan (HIH ǵasyrda Reseıdegi tanymal orys kompozıtorlar mektebin solaı ataıtyn) nemese Sydyq Muhamedjanov, Ǵazıza Jubanova, Quddys Qojamıarov jáne jýyrda ǵana dúnıeden ótken Erkeǵalı Rahmadıev sekildi kompozıtorlardyń «Úlken tórttiginiń» arasyn jalǵaǵan kópir syndy bolatyn.
Izasharlar «tizbeginiń» ortalyq tulǵasy kompozıtor Muqan Tólebaevtyń aınalasynda eń este qalatyn, jap-jaryq, qazaq mýzykasynyń damýy men gúldenýin beıneleıtin shyǵarmalar dúnıege keldi. Shyǵarmashylyq ıeleriniń kelesi býyny sanaly túrde nemese tuqym qýalaıtyn gendik qasıet arqyly jasy úlken áriptesteriniń rýhanı jańalyqtaryn qaǵyp alyp, óz talanttarynyń kúshimen, týǵan jerdiń júrek dúrsilin tyńdaı alatyn qabiletterimen ári qaraı jalǵap áketti.
...Al, búgin... Kompozıtorlardyń jańa býyny óz ustazdarynyń sýretkerlik tájirıbesi men rýhanı ósıetinen tym alystap ketken jáne eń ókinishtisi, tym jedel qol úzgen. Múmkin, jas býyn dál osyny qalamaǵan da shyǵar? Kompozıtorǵa qajetti ómirlik, áleýmettik, tanymdyq tájirıbelerden jyraq ketetindikterin bilmeı turyp, avangardqa jaqyn bolý úshin «óz arbalaryn» ózderi súıretýdi jón kórdi me, kim bilsin? Biraq, bul eksperımentterden (azdaǵan shyǵarmalardy qospaǵanda) ne shyqqany kelesi maqalamyzdyń taqyryby bolsyn...
...Muq
