Kásipker súıikti isin tabys kózine aınaldyrǵan

Odan bólek zamannyń talabyna saı talǵammen kıiný de Indırany tiginshilik kásipke jetelegen kórinedi. Jastaıynan ti­ginmen aınalysyp, úıdiń tur­my­syna qajetti kórpe, jastyq, quraq kórpeshelerdi ózi tigip alyp júrgen Indıra jeke isin bastaý úshin jyldar boıy tájirıbe jı­naǵan. Jaqyn týystarynyń kıimderin tigip bergeni úshin alǵys alyp, birte-birte tabys ta­ba bastaǵan.

– Mańǵystaýdaǵy 15-beket eldi mekeninde qarapaıym temir­jolshy otbasynda dúnıege kel­dim. Áke-sheshemiz jastaıymyzdan sharýashylyqqa, eńbekke baýlyp ósirdi. On shaqty ǵana úıi bar shaǵyn temir jol beketi bolǵan soń, balabaqsha, mektep joq edi. Sondyqtan Aqtaý qalasyna qatynap oqydyq. Alǵash tiginshilikti kórshimiz Qyz­bala ájeden úırendim. Qyzy­ǵý­shylyǵymdy kórgen ákem ja­pon­dyq tigin mashınasyn satyp alyp berdi. Al ýnıversıtet qabyrǵasynda oqyp júrgenimde kýrs­tastaryma kóılek-kónshek­te­rim­di ózim tigip aldym dep aıtýǵa namystanatynmyn. Sebebi ol kezde kıimdi tigip kııýden góri dúkennen satyp alý sándi edi. Biraq keıin matasyn alyp oıyńdaǵy kıimdi tigip kııý áldeqaıda arzan ári jarasymdy bolatynyna kóz jetkizdim. Osylaısha meniń tiginshilik ónerim kásipke aınala bastady, – deıdi ol.

Indıra ázirge tigin sehyn Shetpe kentindegi óz aýlasynan ashyp, jumys istep otyr. Tigin sheberhanasynda ismerler jastyq, kórpe, kórpeniń tysy sııaqty turmysqa qajetti zattarǵa tapsyrys qabyldaıdy. Jańadan ashylǵan tigin sehy úshin bul úlken jetistik.

– Bul jerdegi alǵashqy klıent­te­rim kórshi kelinshekter boldy. Odan bir-birinen estigen tanystarymyz, olardyń dostary degendeı, tapsyrys berýshiler sany arta berdi. Qol jaıyp qarap otyrmaı, iske kirisken jannyń eńbegi esh ketpeıtinin aıtar edim. Búginde shaǵyn kásip ashýshylarǵa memleket tarapynan qoldaý erekshe, – deıdi Indıra.

Tabandy eńbekqorlyǵynyń arqa­synda ol byltyr «Zhas­project» atty jastarǵa arnalǵan biregeı baǵdarlamanyń grantyn utyp alǵan. «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdar­la­masy týraly estip, Aýyl sharýa­shy­lyǵyn qarjylaı qoldaý qo­ry­nyń qoldaýymen 3 mln 500 myń teńge nesıe resimdepti. Jas kásipker memlekettik kómektiń arqasynda kásibin odan ári keńeı­tip, eldiń ıgiligi jolynda jumys isteýdi maqsat tutyp otyr.

– Adal eńbekpen, súıikti kásippen aınalysý kez kelgen áıeldiń, onyń ishinde úı sharýasyndaǵy kelinshekterdiń de qolynan keledi. О́ıtkeni bizdiń de áýletimiz úlken, 3 balamyz bar. Joldasym da ár isime barynsha qoldaý kórsetip keledi. Tek kásipti zor ynta-yqylaspen, mahabbatpen qolǵa alsa bolǵany. Endi sheberlik saǵattary men synyptaryn ótkizýdi josparlap otyrmyn. Alda qaıyrymdylyq maqsatynda kópbalaly analar men mektep oqýshylaryna tegin oqýǵa múmkindik beremiz, – deıdi Indıra.

Shaǵyn nesıelerdiń nátıje­sin­de respýblıkanyń túkpir-túk­pi­rine de Indıra Bekenaeva syndy óziniń kásibin ashqan, armanyna qol jetkizgen adamdar jeterlik, atalǵan baǵdarlama aıasynda talaı adamǵa kómek kórsetilip te keledi. Máselen, Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasynyń ekinshi baǵytyn iske asyrýda. Osy jyldarda baǵdarlama aıasynda Qor jalpy somasy 160 mlrd teńge bolatyn 53 myńnan astam shaǵyn nesıe berdi. Osynyń nátıjesinde 53 myńnan astam aýyl turǵyny jumyspen qamtyldy. Al bıyl Mańǵystaý oblysyna 841,7 mln teńge qarjy bólinip, nesıeleý jumystary jalǵasyp jatyr. Shamamen 220 adamǵa nesıe berý josparlanǵan.

Qor óziniń nesıe ónimderi ar­qyly aýyl turǵyndary men aýyl sharýashylyǵy taýaryn ón­­­di­­rý­shilerdiń jobalaryn túr­­­­­li maqsatty baǵyttar bo­ıynsha qarjylandyryp ke­le­­di. Naqty aıtar bolsaq, mal shar­ýa­shylyǵyn, ósimdik sharýa­shy­lyǵyn, aýyl kásipkerligin damytý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý men saqtaý jobalary bar. Nátıjeli jumyspen qamtý baǵdarlamasy bo­ıynsha túrli maqsattaǵy ne­sıeniń jyldyq syıaqy mól­she­ri 6 %-dy quraıdy.

Nesıeniń somasy, jeńildik merzimi nesıe ónimine baılanys­ty ártúrli bolady. Sondaı-aq Qordyń nesıeleý shartynda agrarııler qyzmetiniń ereksheligi, onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy jumystarynyń maýsymdylyǵy men sıkldiligi eskerilgen.

Baǵdarlamaǵa aýyl sharýa­shy­­ly­ǵymen jáne aýyl sharýa­shy­lyǵyna jatpaıtyn kásip túr­lerimen aınalysqysy kele­tin­der jáne kásibin keńeıtýdi josparlaǵan azamattar qatysa alady. Nesıe alýshylarǵa qoıy­la­tyn birqatar talaptar bar. Atap aıtqanda, kásibin endi bas­taıtyn azamattyń kásipkerlik negizderin oqyǵany týraly sertıfıkaty bolýy tıis. Nesıe tarıhy jaqsy bolǵany abzal. Kepilge qoıatyn múlki bolýy shart. Budan bólek, bıýdjettik jáne qarjy uıymdarynyń aldynda merzimi ótken bereshegi bolmaýy kerek.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń 2020 jylǵy 31 naýryzdaǵy málimdemesinde kásipkerlik sektordy qoldaýǵa baǵyttalǵan birqatar mindetter belgilengen bolatyn. Prezıdent onda aýqym­dy jáne sapaly jumyspen qamtý, agroónerkásiptik keshendi úz­dik­siz qamtamasyz etý, shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleýdi art­tyrý qajettiligin erekshe atap ótken bolatyn. Osy or­aı­da Aýyl sharýashylyǵyn qar­jy­­laı qoldaý qory «Eńbek» nátı­je­li jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵ­darlamasy aıasynda kásip­ker­ler­ge jeńildetilgen shaǵyn nesıe berý úshin bıyl 36 mlrd teń­ge qarjy bólip otyr. Bıyl da myńdaǵan adam jumyspen qamtylyp, jańa kásipkerlik nysandar ashylady.