Saıasat • 02 Maýsym, 2020

«KezBıdegi» kıkiljiń: taraptar ádil sheshimdi kútýde

1121 ret kórsetildi

Birden ashyp aıtsaq, munaı salasyna servıstik qyzmet kórsetetin «KezBı» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi – Mańǵystaýdaǵy maqtaýly kompanııalardyń biri. Atalǵan kompanııaǵa jumys isteýge tabanyn bir iliktirýdi armandap júrgen jan qanshama?! О́ıtkeni seriktestik jumysshylarynyń shuraıly turmysy, ýaqytymen alatyn jarytymdy jalaqysy qyzyqtyrmaı qoısyn ba! Sóıtken úlgili «KezBı» mekemesinde daý týdy. Kompanııanyń bir top jumysshysy mekeme aldynda ereýildetip turǵan vıdeo el aralap ketti. Qoldaryna ashýly sózder jazylǵan plakattar ustaǵan jigitterdiń aldyna shyqqan belsendi Memleket basshysyna úndeý joldaıdy.

Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

– «KezBı»kompanııasynda 2019 jyl­dyń orta tusynda jumysshylar arasynda tolqý bastaldy, sebebi sol mez­gil­de tystan jaldamaly 12 brıgada ju­mys istep turdy. Tolqýǵa sebep – ju­mysshylar jyl aıaǵynda jumys kó­le­mi bitip qalsa, zańsyz aqysyz dema­lys­qa jiberedi eken degen qaýeset. Qarapaıym jumysshylardyń zań­syz áreketterge barýy múmkin bol­ǵan­dyqtan, belsendi azamattar keleń­siz jaǵdaılardy boldyrmaý maq­sa­tynda jumyskerler múddesi men pi­ki­rin kásipodaq uıymy arqyly zań aıasynda, áleýmettik áriptestik negizinde ortaǵa salýdy jón kórdik. Kásip­odaq uıymyn quryp, tirkeldik. Munyń arty daýǵa ulasty, degen kásipodaq tóraǵasy A.Djaparov oryn alǵan máselelerdi táptishteı jazǵan qaǵazdy joldady. Jazbada basshylyq pen kásipodaq uıymy arasyndaǵy kelispeýshilik egjeı-tegjeıli aıtylǵan. Alaıda, onyń bárin tizbektep berýdi gazet beti kóter­meıtindikten jáne máselelermen tany­syp, aq-qarasyn sheshetin zań organdary, bılik oryndary bolǵandyqtan toqtalyp jatýdy artyq sanadyq. Onyń ústine A.Djaparov bastaǵan ká­sip­odaq músheleri quzyrly oryndarǵa aryz-shaǵymdaryn joldap, tekserý jumystary júrgizilip jatqandyqtan, sondaı-aq jergilikti ákimdik deńgeıinde komıssııa qurylyp, úshjaqty kezdesýler men otyrys­tar ótkizilip júrgendikten máseleni jiliktep-jikteýdi qajet sanamadyq.

Biraq A.Djaparovtyń aıtýynsha, bastaýysh kásipodaq uıymy qurylysymen basshylyq tarapynan kedergilerge, qýdalaýǵa ushyraǵan. «Jumysta alko­gol­dik, esirtkilik, psıhotroptyq, ýyt­qu­marlyq, masańdyq (solarǵa uqsas) jaǵdaıynda bolǵan, atalǵan keleńsiz nárselerdi paıdalanǵandardy anyqtaý maqsatynda óndiristik qamtý bazasynyń ishin­de zańsyz medısınalyq zertteý júrgizip, nátıjesinde 30-ǵa tarta adam­dy jumystan zańsyz bosatty» delingen hatta. Osylaısha óz ýáj­de­rin aıtqan «Yntymaq» salalyq ká­sip­odaǵy qurylymdyq bólimshesi – bastaýysh kásipodaq uıymy músheleri «KezBı» JShS-ne qoıar «kásipodaq mú­she­­lerin qýdalaý toqtatylsyn jáne kásipodaq jumysyna aralaspasyn. Ká­sipodaq uıymy ashylǵaly ju­mys­tan bosatylǵan jumyskerler óz jumys­ta­ryna qabyldanyp, osy kúnge deıingi jumysqa shyqpaǵan kúnderi úshin aqsha tólensin jáne tár­tip­tik jaza týraly shyǵarylǵan buı­ryq­tyń kúshi joıylsyn. Sondaı-aq eńbek zańnamasyna saı jumyskerlerge jumys isteýge kedergi keltirilmesin, qaýip­siz­­dik qyzmeti ózderiniń laýazymdyq mindettemesine saı jumys istesin, jumyskerlerdiń óndiristik jumysyna ara­laspasyn» degen talaptaryn jet­kiz­di. Birneshe quzyrly oryndarǵa hat jiberip, Memleket basshysyna ún­deý joldaýdaǵy basty maqsat ta osy eken. Biraq buǵan deıin birneshe quzyrly oryndarǵa aryzdanǵan olar óz degenderine, ıaǵnı, talap-tilekterine jete almaı júr...

 

«Eshkimge qııanat jasap kórgenimiz joq»

Máselege oraı túsinik bergen kom­pa­nııa basshysy Bitim Kezbaev bas­shy­lyq tarapynan jumyskerlerdi qý­da­laý, zańsyz jumystan shyǵarý jaǵ­daı­larynyń oryn almaǵandyǵyn, ne nárseniń de, qandaı árekettiń de zań aıasynda jasalýy tıis ekendigin, sol sebepti tájirıbeli basshy, munaı salasynyń ardageri retinde ózi basqaryp otyrǵan mekemede zańbuzýshylyqqa, tártipsizdikke jol bere almaıtyndyǵyn aıtty.

– Seriktes bolyp qurylǵan 1992 jyldan beri abyroıly eńbek etip, jumysshylarmen qoıan-qoltyq syı­las­tyq­ta, aýyzbirshilikte jumys júrgizip kele jatqan mekemeniń el arasynda aby­roı-bedeli joǵary. Buǵan deıin ujym ishindegi tártip-tazalyqqa nemese óndiristik qyzmetimizge min taǵyp, syn aıtqandar bolǵan emes. Al atalǵan kásipodaq uıymy belsendisiniń ýáji orynsyz, birjaqty kinálaýǵa qurylǵan, deıdi ol.

2019 jyly mekemede qaýipsizdik qyzmeti qurylyp, óndiristik qaýipsizdik maqsatynda jumysshylardy tekseredi. Mekemeniń 900-ge tarta qyzmetkeri tek­se­risten ótkenmen, úzildi-kesildi bas tart­qandar da bolmaı qalmaıdy. Sondaı-aq jumysshylar tarapynan ujymishilik eńbek tártibin buzý qaıtalanǵan jaǵ­daı­lar da esepke alynyp otyrǵan jáne mundaı keleńsizdikter zań boıynsha, ıaǵnı elimizdiń Eńbek kodeksine saı rettelip otyrǵan. Tipti aıtýlarynsha, 2020 jyly óndiristik baza aýmaǵynan esirtki zattary tabylǵandyqtan qaýipsizdik qyz­metiniń basshysy seriktestik bas­shy­lyǵyna hat jazyp, nátıjesinde dárigerlik tekseris júrgizýge májbúrlik týyndapty. «Medlabsentr» degen mekemeni jaldap, aqpan aıynan bas­tap tekseris júrgizilgende 1000-ǵa jýyq jumysshynyń 24-inen oń nátıje anyq­talady da olar zańǵa sáıkes ju­mys­tan bosatylady. Sondaı-aq kompanııa basshylyǵy bul jaıttardyń barlyǵynyń qujaty bar ekendigin, olar­dyń birqatarynyń óz kinásin mo­ıyn­­daǵandyǵyn, alaıda «Yntymaq» kásipodaq basshylyǵynyń olardy qor­ǵap, qatesin moıyndasa da jumysqa qaı­ta alýdy suraǵandyǵyn aıtady.

Al kásipodaq múshelerin qýdalaýǵa qa­tysty ujymda 2019 jyly kúzde qu­ryl­ǵan «KezBı-Birlik» degen kásipo­daq­qa jumysshylardyń 700-ge jýyq adamy múshe bolsa, «Yntymaq» kásip­oda­ǵyna 250 shamalas adam múshe eken­di­gin bildik. «Yntymaq» kásipo­da­ǵy­na áý basta 300 adam múshe bolsa, ke­ıinnen birqatary bas tartqan. «Yn­tymaq» kásipodaǵy basshylyǵy olardy májbúrlep «KezBı-Birlik» kásipo­daǵyna múshe etkendigin aıtady. Qazir­gi tańda oryn alǵan oqıǵaǵa oraı Jańaózen qalasy ákiminiń orynbasary bastaǵan komıssııa qurylyp, máseleniń mán-jaıyn anyqtaýda. Rasynda máj­búr­lik­pen ekinshi kásipodaqqa múshe retinde tirkelgender bar ma, joq pa – anyqtaý komıssııa quzyrynda.

Oryn alǵan oqıǵany anyqtaý maq­sa­tyn­da áleýmettik eńbek daýlaryn boldyrmaý jóninde sharalar qabyldaý úshin О́ńirlik jumys tobynyń otyrysy Mańǵystaý ob­lysy ákiminiń birinshi orynbasary Á.Qyraýbaevtyń tóraǵalyǵymen 2019 jyldyń 23 jeltoqsan kúni ótki­zilip, qorytyndysynda ár tarap ózine mindettemeler alǵan. Mekeme bas­shy­ly­ǵy atalǵan mindettemeni laıyqty oryndap kele jatqandyǵyn, kompa­nııa basshylyǵy tarapynan oǵan deıin de qandaı da bir zańbuzýshylyq jaǵ­daı­la­rynyń oryn almaǵandyǵyn aıtady.

Aıtýynsha, eńbek qaýipsizdigi – nazardan tys qaldyrylmaıtyn baǵyt. Iri kompanııaǵa servıstik qyzmet kór­se­tip otyrǵandyqtan qaýipsizdik máse­le­siniń mańyzy zor. Sondyqtan, ju­mys­­kerlerdiń densaýlyǵyn, tártibin uda­ıy qadaǵalap otyrý eshkimge zııany tımeıtin áreket, al qandaı da bir óreskel qylyǵymen nemese áreke­ti­­men tanylǵan nemese josparly me­dı­sınalyq tekseristen bas tartqan aza­mattar ózgege emes, tek qana ózine renjýi qajet. Sondaı-aq kompanııa ju­mysy men is-áreketin zańsyz dep tap­qan jaǵdaıda Memleket basshysyna úndeý joldamas buryn sotqa berip, ádildigin sot arqyly sheshýge de bolatyn edi ǵoı, deıdi basshylyq. Olaı aıtatyny – buǵan deıin kompanııa tarı­hynd­a ondaı jaıt bolǵan – aryzdanýshy sotta óz talabynyń durystyǵyn dáleldegendikten kompanııa ony jumys­qa qaıta alyp ótemaqysyn tólegen eken. Sol sekildi eger kompanııanyń áreketi, sharasy durys emes bolǵan jaǵdaıda biz qashpaımyz, deıdi olar. Biraq ózderiniń zań aıasynda áreket etkenderine bek senimdi.

– Biz adamdardy qaı kásipodaqqa múshe ekendigine qarap bólmeımiz, bizge ke­re­gi – ujymnyń bereketin ketir­meı, ózara syılastyqta jumys jasaý, iri kompanııalardan tender boıynsha alynǵan jumysty laıyqty oryndaý. Kompanııamyzda aılyq byltyrǵydan 10 %-ǵa ósti, byltyrdan bastap jumys­shy­larǵa eńbek demalysyna qosymsha den­saýlyq aqshasy tólenip keledi. Qyz­met­kerlerdiń otbasylarynda ártúrli jaǵdaılar oryn alǵanda múmkindikke qa­raı kómektesip kelemiz, deıdi B.Kezbaev.

 

«Yntymaq bolsa, yrys bar»

О́z ýájderin alǵa tartqan eki tarap­tyń daýyna núkte áli qoıylǵan joq. Biraq munaı kompanııalary úshin uńǵy­lar­dy kúrdeli jóndeý men qalpyna kel­ti­rý, sondaı-aq burǵylaý jumystary qyzmetin kórsetetin «KezBı» kompanııa­sy izi men úlesi Mańǵystaý, Atyraý óńi­rin­degi iri ken oryndarynda saırap jatyr. Búgingi tańda 1200-ge jýyq adamdy jumyspen qamtyp, oblys kólemindegi áleýmettik-mádenı, sporttyq sharalarǵa turaqty túrde belsendi demeýshilik kór­setip kele jatqan kompanııanyń Mańǵystaý óńirindegi irili-usaqty de­meý­­shiligine tolyqtaı toqtalý múmkin emes, áıtse de aýyldar men tarıhı oryndarǵa únemi qoldaý kórsetip júr­gendigin aıtýǵa tıispiz. Seısem ata qaýymyna, Úshtaǵan aýylyna mal sýa­rý úshin jáne Senek aýylynyń 50 jyldyǵyna oraı sý uńǵymalary qa­zylsa, Otpan taý tarıhı-mádenı kesheniniń sý uńǵymasyna jóndeý júr­gizildi, sondaı-aq Beket ata keshe­ni­niń sý uńǵymasy udaıy kompanııa jaýapkershiliginde. Jańaózen qalasynda ıppodrom men saıabaqqa jóndeý jasalsa, Batys Qazaqstan oblysynda oryn alǵan sý tasqyny kezinde 1 mln 947 myńnan astam teńge aýdarǵany bar. Jańaózen qalasynda qar, jańbyr syndy tabıǵattyń tosyn qıyndyqtary kezinde halyqqa qol ushyn sozatyn mekeme munaıly qaladaǵy turmysy tómen otbasylarǵa turaqty kómek kórsetip keledi. Odan bólek týberkýlez dıspanserine qural jabdyqtar, jyl saıyn mektep oqýshylaryna jáne mektepterge kómek kórsetip, Jańaózende meshit qurylysyn salýǵa demeýshilik kórsetkenine el rıza.

Kompanııada oryn alyp otyrǵan keleńsiz jaǵdaı quzyrly oryndar tarapynan aq-qarasy tereń zerde­lenip, ádil sheshimin tabady dep kútemiz.

«Biz eshkimge qııanat jasamaımyz, maqsatymyz – el ekonomıkasyna qyzmet etip, úles qosý, ujymda aýyzbirshilik bolǵany kerek» deıdi «KezBı» bas­shy­ly­ǵy, «talabymyz oryndalsyn, jumystan shy­ǵa­rylǵandar qaıta ornyna alynsyn» deıdi «Yntymaq» kásipodaq uıymy músheleri. «KezBı»-deı turaqty, senimdi jumys júrgizip jatqan jaýap­ker­shi­li­gi shek­teý­li seriktestik joq qazir. Búgin bar, erteń joq mekemeler jeterlik. «KezBı»-de jumys isteý baqyty bizge buıyrsa ǵoı!», - deıdi úsh balasy men jumyssyz jaryna járdemge keler nebáry 29 myń teńgeni jetkize almaı abdyraǵan qazaq jigiti...

 

Mańǵystaý oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Mobıldik toptar jumysy júıeli

Aımaqtar • Búgin, 15:27

Qaıyrymdylyǵyńnyń saýabyn bersin...

Aımaqtar • Búgin, 14:23

UBT-da 126 ball jınaǵan túlek

Aımaqtar • Búgin, 13:59

Júıeli jumystar qolǵa alynýy kerek

Parlament • Búgin, 13:45

Akademık Edil Erǵojın ómirden ótti

Qazaqstan • Búgin, 12:30

Amandyq Batalovtyń jaǵdaıy aýyr ma?

Aımaqtar • Búgin, 12:25

Elbasy Altaıǵa at basyn burǵan sát

Aımaqtar • Búgin, 10:48

Loýkoster quny qaltany qaqpaıdy

Aımaqtar • Búgin, 08:20

Jetinshi maýsymnyń jetistigi

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar