...Boıyma qýat beredi

ShVEISARIIа. «Bolashaq» baǵdarlamasynyń stıpendıa­ty, Shveısarııadaǵy HTMI (Hotel and Tourism Management Institute Switzerland) magıstranty, «QazAlliance» sheteldegi qazaq­standyqtar alıansy prezı­denti­niń mindetin atqarýshy Álisher Ábdimálikuly bylaısha tebirendi:

– Rámizder kúni – men úshin erek­she qasterli ári joǵary mánge ıe kúnderdiń biri. Bul aı­tý­ly kúndi atap ótýdi 2012 jyly qazirgi Túrkistan oblysy, Jeti­saı aýdanynda Memlekettik rá­miz­der sherýinen bastaǵan edik. So­dan beri kózge ystyq, júrekke jyly kúnderdiń birine aınaldy. Rámizderge degen qurmet pen­ erekshe mahabbat  boıymyz­da bas­taýysh synyptarda qa­lyp­tasty. О́ıtkeni sol ýaqytta memlekettik rámizderdiń avtorlary kim, qa­shan resmı túrde belgilendi jáne rámizderdegi beıneler ne­ni bildiretini týraly synyptas­tarymyzben jarysa aıtyp, ózara saıysqa túsetinbiz. Búginde el­dik nyshandarymyzdy qadir tu­typ, erekshe mán berýimiz – us­tazdarymyzdyń bergen ónegesi men bala sanasyna jetkize bilýiniń ar­qasy. Al shetelde júrip, el men jerdi, ulttyq dástúr men taǵamdardy saǵyný erekshe bola­ty­nyna kózim jetti. Birde Qazaq­stannyń Shveısarııadaǵy elshi­ligine kireberiste altyn kún men altyn búrkitti qushaǵyna al­ǵan Kók Týdy kórgen sátte erek­she áserge bólendim. Ota­ny­ńa de­gen súıispenshiligiń men sa­ǵy­nyshyń jelbirep tur­ǵan Kók Týyńdy kórgende keý­deńe syımaı ketetin tárizdi. Qazaq­stannyń Shveısarııadaǵy elshi­liginiń qol­daýymen qazaq dıasporasynyń birqatar kezde­sýin uıymdastyryp, ózge de aıtýly merekelerde qan­das­tar­men kez­desip turamyz. Ár­bir kez­de­sýim­izde Kók Týymyzdy ortaǵa alyp, sýretke túsý dástúrge aınaldy, – deıdi Álisher.

AQSh. Kúnshyǵys elinde bilim alyp, keıin Amerıka qurlyǵynda oqýyn jalǵastyryp júrgen Mu­­hammed Álimbetti talapty, izde­nimpaz jas órenderdiń biri retinde bildik.

– О́zimniń balalyq shaǵymnan kele jatqan armanym AQSh-ta oqý bolatyn. Qytaı elinde baka­lavrıatty bitire salyp, ar­man jetegimen Los-­And­jeles qalasyndaǵy University­ of California-ǵa «extension» baǵdar­lamasymen oqýǵa tústim. Ərıne, tý­ǵan jer­diń qadirin shetelde júr­gende jaqsy túsinesiń, keı­de saǵynǵanda Ánurandy tyń­dap saǵynyshymyzdy basamyz. Shetelde júrgen baýyr­­larymyzdyń bir mańyzdy nyshany – ol elimizdiń Kók Týy. Qaıda barsaq ta sol týdy ózi­miz­ben alyp júremiz. Tipti ózim­­­­niń bólmemde Kók  Týymyz ili­nip turady. Jaqynda Tehas­tyń Hıýston qalasynda qa­zaq baýyrymyzdyń úıinde qonaq­ta boldyq. Baýyrymyzdyń Qa­zaqstanǵa barmaǵanyna biraz bolypty. Saǵynǵany sonshalyq menen týdy surap aldy. Sodan sómkemdegi úlken bir týdy sol baýyrymyzǵa tabystadym. Buǵan deıin Amerıkada arnaıy rǝmizder kúni bar ekeni jaıly estimegen edim. «Flag day» degen bar, ol «tý kúni» dep aýdarylady, biraq ta arnaıy toılaǵanyn kórgenim joq. Jalpy, Amerıkanyń sheka­ra­synan ótkende bul elge arnaıy rǝmizder kúni kerek emes ekenin birden túsinesiń. Ushaq­tan túsken boıy birinshi kóre­tinińiz ol – Amerıkanyń týy. Jalpy, tý munda barlyq jerde – ǝýejaıdan bastap jeke úılerdiń qabyrǵalarynda deıin ilýli turady. Tipti kóshedegi úı-jaıy joq adamdar da ózimen birge týdy alyp júrgenin kórgende qatty tańǵaldym. Sol tý olarǵa bir kúsh, erteńgi kúnge senim berip turǵandaı, – deıdi Muhammed.

POLShA. Sondaı-aq kári qurlyqta da bilip alyp júrgen arý qyzdarymyz da bar. Nuraıym Turtaı Polshanyń Varshava qalasyndaǵy Vistula University-diń 4-kýrsynda «Aǵylshyn fılologııasyn» oqyp jatyr.

– Týǵan elde júrgende asa mán bermeppin, al shetelge shyqqanda óz qundylyqtarymyzdy tereń túsine bastaısyń. Sebebi Qazaq­standa ol qundylyqtar barlyǵy úshin ortaq jáne biz ony qalypty dep qabyldaımyz. Alaıda basqa elge barǵanyńda ózińniń olarǵa uqsamaıtynyńdy, aǵylshynsha aıtqanda «identity» degendi túsine bastaısyń. Ásirese, mýl­tı-ultty elderde saıahattap júrgende shyq­­qan jerińdi, kim ekenińdi te­re­ńirek sezinip, boıyńdy maq­tanysh sezimi kernep, ony bas­­qa ulttarmen bóliskiń  de kelip turady. О́ki­nishke qaraı, polıaktardyń ózi mem­lekettik merekelerde ǵana bolmasa, týyn syrtta ilip qoıý zańsyz dep tanylady. Sondyqtan Kók Týymyzdy balkonda emes, bólmemizge ilip qoıǵanbyz. Kún­delikti janymda bolmasa da, elderge saıahattaǵanda alyp jú­remin. Men oqıtyn jo­ǵary oqý ornynda da ilinip tur jáne kóp týdyń arasynda  Kók Týymyz bir­den kózge túsedi dep aıtsam bolady. Qazirdiń ózin­­de kóptegen sheteldik dos­ta­rym bizdiń tý­dy kórse, «Oh, Kazakhstan» dep birden tanyp jatady. Ol rá­mizderimizdiń dızaıny men beı­bitshilikti sýretteıtin kók tústiń sımvolıkasynda jatqan sekildi, – deıdi Nuraıym.

Aıym BOLATQYZY