Kenshiler astanasynda Saryarqa telearnasynyń efırinde ótken brıfıngte óńirdiń bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri Qanat Asqarov Qaraǵandy oblysynda 27 maýsymnan bastap karantındik shekteýlerdiń kúsheıtiletinin málimdegen bolatyn.
Brıfıng barysynda ol bul sheshimniń qandaı sebeptermen qabyldanǵanyn egjeı-tegjeıli túsindirdi. Indettiń órshýine maskalyq rejim men áleýmettik qashyqtyqtyń saqtalmaýy birden-bir sebepker bolǵan. Iаǵnı turǵyndar karantın jaǵdaıynda qoıylatyn talaptardy tipti de eleń qylmaıdy eken. Qaýipsizdik erejelerin adamdardyń ózderi de, kásiporyndardyń ákimshiligi de saqtamaıtyn kórinedi.
– Arnaıy qurylǵan mobıldik top qyzmetin qaıta bastaǵan 153 nysandy teksergende, ol jerlerde bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri qaýlysynyń talaptary buzylǵanyn anyqtady. Negizinen, mundaı jaǵdaılar qoǵamdyq tamaqtaný, saýda, qoǵamdyq kólik nysandarynda anyqtaldy, – dedi Q.Asqarov.
Mine, osyndaı kúrdeli jaǵdaıda koronavırýs ınfeksııasynyń ári qaraı taralýyna jol bermeý maqsatynda búginnen bastap qosymsha sharalar engiziletin boldy. Bir sózben aıtqanda, Qaraǵandy oblysy boıynsha karantın rejimi qatańdatylady. Atap aıtqanda, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary qysqartylǵan jumys kúni tártibine kóship, saǵat 09.00-den 14.00-ge deıin ǵana jumys isteıdi. Memlekettik qyzmetterdiń basym bóligi onlaın rejiminde usynylady. Qala ishinde qoǵamdyq kólikterdiń júrý ýaqyty shektelip, endi olar saǵat 06.00-den 21.00-ge deıin ǵana turǵyndarǵa qyzmet kórsete alady. Jolaýshylar salonǵa aldyńǵy esik arqyly ǵana kiretin bolady. Al shyǵar kezde barlyq esikter bir mezette ashylýy tıis. Bul talaptardyń saqtalýy qatań túrde baqylaýǵa alynady. Taksılerge tek bir jolaýshyny nemese kámeletke tolmaǵan eki balany ertip júrgen bir eresek adamdy ǵana tasýǵa ruqsat beriledi.
Aýrýdyń aıylyn jımaı turǵanyna otbasylyq túrli jıyndar, toı-tomalaq, eske alý is-sharalarynyń tyıylmaı turǵany da túrtki bolyp otyr, deıdi oblystyń bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri. Munyń bári koronavırýs ınfeksııasy jaǵdaılaryna taldaý júrgizý barysynda málim bolǵan.
– Kóptegen jaǵdaılarda naýqastar ózderiniń aýrý juqtyrýyn úı jaǵdaıynda, meıramhanalarda, dámhanalarda ótkiziletin túrli jappaı saltanatty, otbasylyq, eske alý is-sharalaryna qatysqanymen baılanystyrady. Indet odan ári órshigen jaǵdaıda, amal joq, qoǵamdyq tamaqtandyrý nysandarynyń jumysyn úıge jetkizip berý rejimine aýystyrý máselesi qaralady, – dedi Q.Asqarov.
Budan bólek, buryn engizilgen karantındik shekteý sharalary sol beti qalady. Máselen, 65 jastan asqan adamdarǵa asa qajetsiz kóshege shyǵý shektelgen. Jasy 14-ke deıingi balalardyń eresektersiz júrýine, otbasy múshelerinen basqa, úsh adamnan artyq adamdardyń jınalýyna tyıym salynady. Qoǵamdyq tamaqtaný nysandarynda kelýshilerdiń sany 30 adamǵa deıin shektelgen, áleýmettik araqashyqtyq pen otyrǵyzý jáne jumys tártibi saǵat 08.00-den 22.00-ge deıin saqtalady. Buqaralyq (ujymdyq) is-sharalardy ótkizýge tyıym salynady. Sondaı-aq saýda-oıyn-saýyq ortalyqtarynyń, saýda úıleriniń (ortalyqtarynyń), azyq-túlik jáne azyq-túlik emes bazarlarynyń jumys kúnderi men demalys kúnderi jumys ýaqyty shekteýli. Demalys SOO, saýda úıleri jáne azyq-túliktik emes dúkender saǵat 9.00-den 13.00-ge deıin jumys isteıdi. Bazarlar mindetti sanıtarlyq kúnge jabylady.
Oblystyń bas sanıtarlyq dárigeri betperde taǵýdyń dym kómegi joq degen aǵaıynnyń pikirine qarsy naqty dálelge negizdelgen ýáj aıtty.
– Betperdeni taǵyp júrý indet juqtyrýdyń aldyn alýǵa kómektesedi, – dedi ol. Durys paıdalanǵan jaǵdaıda bul maska vırýs juqtyrǵan adamnyń silekeı shashyrandylaryn jibermeı ustap qalady. Sonymen qatar, ol kirlengen qoldary betine jıi tıetin adamdardyń aýyz ben muryn qýysy ishindegi shyryshty qabattaryn qorǵaıdy. Máselen, aýyrmaǵan adamnyń qolyna mıkrob tozańy juǵady da, onyń bylǵanǵan sol qoldary betine tıedi. Sodan baryp mıkro-
organızm muryn, aýyz, kózdiń shyryshty qabattaryna juǵyp, álsiregen ımmýnıtettiń jaǵdaıynda aǵzaǵa túgel taraıdy.
Brıfıng sońynda Qaraǵandy oblystyq taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń basshysy Q.Asqarov turǵyndardy karantındik shekteý talaptaryn qatań saqtaýǵa shaqyrdy.
Oblystyń bas memlekettik sanıtarlyq dárigeriniń turǵyndardy dál osylaısha tártipke shaqyryp kele jatqanyna da biratalaı ýaqyt boldy. Biraq ashy da bolsa aıtaıyq, aýa jaıylǵan jurttyń oǵan qulaq asar túri kórinbeıdi. О́tken jeksenbi kúni óńirde taǵy da 137 adamnyń koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵany zerthanalyq negizde rastaldy.
QARAǴANDY
