– Salamat Momynqyzy, Qazaqstan, Túrkııa, Qytaı, Germanııa, Italııa, Fransııa, AQSh, Japonııa, Koreıa, Reseı, О́zbekstan, Arab elderi sahnasynda óner kórsetip, «Álemdik sheber» sertıfıkatyn ıelengen ekensiz. Munshalyq zor iltıpatqa bólený – dástúrli ánshilerdiń ómirinde óte sırek kezdesetin qubylys. Muny ónerińizdiń bastaý-shyńy deýge bola ma, joq álde munan da bıik maqsattaryńyz bar ma?
– Sizdiń qoıyp otyrǵan suraǵyńyzǵa naqty jaýap berý úshin áńgimeni tym áriden bastaýǵa týra keledi. Men toǵyz jasymnan bastap ánshi bolýdy armandadym... Buǵan árıne kóp adam sene qoımaýy múmkin. Biraq shyndyǵy solaı. Biz de baqtyń eteginde toptasyp saqına salý, oramal tastaý sııaqty balalyq shaqqa tán ulttyq oıyndarmen áýestenip, qurbylarmen qulyn-taıdaı tebisip óstik. Eseıe kele ándetip kilem toqydyq. Ata-analarymyzben birge tań atqannan qas qaraıǵanǵa deıin eńbek etip, arasynda kitaphanaǵa bas suǵatynbyz. Kasymaly Baıalınov, Zýýra Sooronbaeva, Shyńǵys Aıtmatov sııaqty kórnekti jazýshylardyń roman-povesterindegi arý-qyzdardyń kórkem beınelerine tamsanyp boı túzedik. Mysaly, Ajar, Altynaı, Jámıla,Tolǵanaı tárizdi asyl beınelerge ilesip, qııalǵa qulash sermesek, basqa da halyqtyq qazynalardy – jyr-epostardy, dastan-ertegilerdi jastaıymyzdan jastanyp oqydyq. Asqaq Alataýdyń ushar shyńyna uqsas muz qııalymdy saharaǵa samǵatyp, alyp ushqan jastyqtyń arman qusy bálkim sol sátte qanat qaqty ma, kim bilsin, áıteýir qıyndyqqa qasqaıyp qarsy tura bilýdi, ójettik pen qaısarlyqty kishkentaı kezimizden bastap balǵyn sananyń túbine túıip qoıa bilýdi úırendik. О́ner jolyndaǵy jıǵan-tergen abyroıym men adamı qasıetimdi joǵaltyp almaı, bıigimnen taımaı, bitimime nuqsan tıgizbeı, ómirge ókpe artpaı osy dárejege jetýime sonyń bári kómegin tıgizgen sııaqty. Gastroldik saparlardan shet qalǵan sátterim men on jyldaı Qazaqstanǵa múlde jolym túspeı qoıǵan kezderim eske tússe, kóńil qulazıdy. Tipti úıden shyqpaı, kóptiń kóńilinen kóshe jazdap, ádiletsizdik pen ozbyr jandardyń ospadarlyǵy janyma qatty batsa da sary ýaıymǵa salynyp jatyp alǵan jaıym joq. Kisini dúnıede múlde elemeı qoıýdan, bar ne joq demeýden asqan sumdyq qasiret joq-aý, sirá. Adamzat balasynyń bári izgilik izdep týady degen sózdiń únemi shynaıy ómirmen qabysa bermeıtinin, kez kelgen zulymdyq olardyń izgiliktiń ne ekenin bilmeýinen paıda bolatynyn eseıip baryp, eske saqtap júrmiz. Muny ómirde kórgen-túıgeni mol úlken kisiler jaqsy biledi. Qazir bári kórgen tústeı umytyldy. О́tkenniń qıyndyqtaryn táptishtep jańǵyrtqanmen ol kúnder báribir qaıta aınalyp oralmaıdy. Men úshin búgingi is-áreketim men erteńgi taǵdyrym mańyzdy.
Sabyrmen eńbek ete bilgen adam túbinde jeńetinin túsindim. О́nerge kirshiksiz adal, ómirinde adam balasyna qııanat jasamaǵan jandy halqy qadirlep, túptiń túbinde aldynan ańsaǵan aıshýaq tańnyń araılap atary haq. Janymdy jabyrqatpaı árdaıym qasymnan tabylǵan, tilektes, janashyr bola bilgen halqyma, dostaryma rızashylyǵym sheksiz. Osynyń bári ónerdiń qasıetiniń arqasy. Adamı aryńdy bıik ustap, kisilik kelbetińdi saqtasań, Qudaı da saǵan nazaryn burmaı turmaıdy. Mańyzdysy – maqsat jolynda toqtap qalmaý, senimdi joǵaltyp almaý.
– Keı ánniń baǵyn oryndaýshysy ashsa, keıde kerisinshe án arqyly oryndaýshynyń juldyzy janyp, halyqtyń súıispenshiligine bólenip jatady. Sizdiń ónerdegi órnegińizdi ózgertken sondaı ánder boldy ma?
– Bir án arqyly ánshiniń baǵy janyp ketedi degen pikirińizben onsha kelise qoımaımyn. Nege deseńiz, ánshilik – tal besikten jer besikke deıingi tirshiliktiń qupııa tylsymynan tartý etiletin kıeli óner. Kúlli adamzatqa súıispenshilikpen oı salatyn úlken júrekti, jigerli jan ǵana án ónerine laıyq tulǵa dep sanaımyn. Átteń, biraq jurt qazir basqasha oılaıdy. Sahna saıyn daladan sanalyny sarqyp alar salttan aıryldy. Burynnan aıtylyp júrgen halyq ánderiniń áýezin buzyp, jurtty arzan klıppen aldarqatqan «juldyzdar» ekrandy jaýlap aldy. Ánniń yrǵaǵyn burmalap, jaýhar týyndylarǵa kópe-kórineý qııanat jasap júrgender ábden jırendirip bitti. Aldyńǵy tolqynnan uıalý, qysylyp-qymtyrylý degendi múldem bilmeıtin bir tolqyn keldi. Arnalar da solarǵa ıkemdelip, qoldan «qýyrshaq» jasaýdy ádetke aınaldyrǵan. Halyq shoý bıznes pen taza ónerdiń arajigin ajyrata almaı del-sal. Syn oǵynyń taza ánshiniń júregine dál qadalyp jatatyny sodan. Mysaly, men 80-shi jyldardyń basynda bar bolǵany 25-aq jasta ekenmin. Ol kezde aýylǵa jańadan túsken kelinmin. Aýpartkomnyń máshınesimen kúnde tańerteń aýdan ortalyǵyndaǵy teatrǵa baramyn. El arasynan shyqqan talantty jastar teatrdyń janynan jańadan qurylǵan án-bı ansamblinde bas qosamyz. Aramyzda túrli kásiptiń ıeleri bar. Shetinen óner dese, ishken asyn jerge qoıatyn sheberler. Meni ónerge baýlyǵan alǵashqy mektebim – osy altyn uıa. Teatrda basty rólderdi somdadym, qanshama konsert júrgizdim, bımen, ánmen qatar aınalystym. Reseıde, Polshada án shyrqadym. Al endi Toqtoǵul Satylǵanov atyndaǵy memlekettik ulttyq fılarmonııanyń sahnasyna 1987 jyly ótken kórkemónerpazdardyń «Togýz-qaıryk» telefestıvalinde Toktosýn Tynybekovtiń «Qyz jyry» ánin oryndap shyqtym. Quramynda Asanhan Jumahmetov aǵamyz bastaǵan qyrǵyz mýzykasynyń kileń korıfeıleri bar qazylar alqasy ónerime óte joǵary baǵa berdi. Ánniń ár shýmaǵyn aıtyp bola bergende jurttyń dýyldata qol soǵyp, sahnadan jibermeı turyp alǵan sáti áli kúnge esimnen ketpeıdi. Sodan beri men «Qambarqan» folklorlyq-etnografııalyq memlekettik ansamblinde óner kórsetip kelemin. Repertýarymda halyq ánderinen basqa qazaqtyń belgili kompozıtorlarynan Nurǵısa Tilendıev, Áset Beıseýov, Eskendir Hasanǵalıev, Altynbek Qorazbaev aǵalarymyzdyń «Ágýgaı», «О́mirdiń kóbi ketip, azy qaldy», «Ádemi-aý», «Saǵyndym Almatymdy», «Anashym» sııaqty t.b. ánderi bar. Jalpy, repertýarymdaǵy ánderdiń uzyn-yrǵasy 300-den asady. Arasynda tek meniń daýysyma arnap jazylǵandary da kezdesedi. Tanymal avtorlarmen birge jumys istedim. Ár ándi júrek súzgisinen ótkizip oryndaǵandyqtan, bulardy bóle-jarmaı, sábıdeı aıalaımyn. Belgili kompozıtor Qalıbek Taǵaevtyń «О́mir joly», «Alataý, seniń jazyń-aı», «Qalyǵuldyń jyrlary», Qamshybek Býkalaevtyń «Adasqan jańbyr», Arzybek Bedııarovtiń «Qaıtyp kel...» ánderin, sondaı-aq «Gúlderaıym», «Erkem-aı», «Qyzyl gúl», «Aı nury bizge tógildi» sııaqty halyq ánderin tebirenbeı shyrqaý múmkin emes. Sońǵy jyldary avtorlyq shyǵarmalarymdy, atap aıtqanda «Kelińder, syılasaıyq», «Halyqtyń qalaýy», «Bul ómir» (sózi Qalqaman Sarındiki), «Qarııalar azaıyp bara jatyr» (sózin jazǵan Muqaǵalı Maqataev), «Syıyný» (sózi Aqberen Elgezektiki) sııaqty ánderimdi kópshilik jyly qabyldap júr. Muhtar Shahanov aǵamyzdyń «Er Manastyń elinde», Shámshi Qaldaıaqovtyń «О́mir-ózenin» jurt uıyp tyńdaıdy.
– Basqa ánshilerge qaraǵanda dástúrli ónerdi nasıhattaýshylardyń bolmysy ózgesheleý qalyptasatyn sııaqty. Olarǵa qandaı talap qoıylady?
– Basqa janrǵa qaraǵanda dástúrli ánshilerge aıryqsha talap qoıylýy zańdy. Sábı kezinde besik jyryn tyńdap óspegen, ata-apasy ertegi oqyp bermegen, folklorlyq ádebıetten sýsyndamaǵan kisi komýzdyń únimen birge qalaı keń kósilip, kermıyq dalanyń kelbetine kelisti órnek salady? Dástúrli ánshilerge osy jaǵynan kóbirek talap qoıylǵany abzal. Kóneden kele jatqan ulttyq qundylyqtarymyz ben ádet-ǵuryp, salt-dástúrimizdiń berik saqtalýyna birden-bir yqpal ete alatyn baı dástúrdiń biri – halyqtyń án óneri. Basqa elderdiń rýhanı qazynasyn eskiliktiń sarqynshaǵy sanap, taǵylyq sıpat taǵyp, ata dástúrdiń tamyryna balta kezengen qıly kezeńderden aman-esen ótken halyqtyń endigi alǵa qoıǵan maqsat-muraty qolda bar baılyqqa ıe bolyp qalý ǵana emes, ony kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, odan ári jańǵyrtý, damytý ekeni sózsiz.
Estradalyq, operalyq ánshilerge qaraǵanda dástúrli ánshilerdiń kórkemsóz ben sheshendik ónerge bir taban jaqyn turatyny taǵy bar. Sondyqtan jyrshylyq ónerdi nasıhattaýshylar meıirim men izgilikti dáripteý jolynda qumyrsqadan beter kóp eńbektenýi kerek. Eńbeksiz, mańdaıdan ter tamshylatpaı elge jaǵý múmkin emes. Qur qııaldan, halqyńnyń qanynda joq ádet-daǵdyǵa boı urǵyzyp, eser áýenge eliktegennen túk paıda joq. Demeýshiniń aqshasymen qymbat stýdııada fonogrammamen án jazdyrý ónerge jatpaıdy. О́z basym dástúrli ánshilik ónerdi babalardan bergi salt-sanamyzǵa uıalaǵan, uıat pen arǵa arqa súıegen tárbıe mektebi, kádimgi táı-táı basqan nárestege uzaq ǵumyr tilegendeı meıirimmen órilgen minez, dana halqymyzdyń qatarynda qarapaıym ómir súrýge talaptaný dep túsinemin.
– Belgili kompozıtor Túgelbaı Qazaqovtyń «Jańbyr tókti» áni qazaq-qyrǵyz sahnasynda qatar oryndalyp júrgen kesteli ánniń biri. Halyq áni «Jylqychynyń yry», Nýrak Abdyrahmanovtyń «Appaq súıýý» áni de solaı. Al Qyrǵyz elinde qazaqtyń qaı ánderi kóp tyńdalady?
– Toqsanynshy jyldardyń basynda N.Tilendıev atyndaǵy akademııalyq folklorly-etnografııalyq «Otyrar sazy» orkestri Bishkekke gastroldik saparmen kelip, fılarmonııada óner kórsetti. Halyq Qaharmany, KSRO halyq ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, kúıshi-kompozıtor, dırıjer, dáýlesker dombyrashy Nurǵısa Tilendıev aǵamyzdy sonda birinshi ret kórýim. Kúıshiniń tektiligi, tula boıy tolǵan án, áýen, saz ekeni bekzat bolmysynan baıqalyp turdy. Ol kisi dombyrada oınaǵanda kók júzinde qanatyn kerbez kerip, keń dalany tapjylmaı súıgen taý qyranyndaı shabyttanyp, sıqyrly áýenmen birge jurtty qosa arbap, arqalanyp ketedi eken. Mundaı qubylysty jaqynnan tamashalaý qandaı ǵajap! Nurǵısa aǵamyzdyń «Ata tolǵaýy» kúıi konserttik baǵdarlamalardan túsken emes. Al jıi oryndalatyn qazaq ánderinen «Áselim», KSRO halyq ártisi Álibek Dinishevtiń repertýaryndaǵy Abaıdyń «Kózimniń qarasy», sondaı-aq «Esińe meni alǵaısyń», «Anashym» sııaqty tamasha ánder qyrǵyz eliniń úlken merekelik keshterinde jıi oryndalyp júr.
– «Qyrǵyz-qazaq – bir týǵan» demekshi, ondaǵy baýyrlar sizdiń ónerińizdi qalaı qurmettese, qazaq halqy da ánderińizdi súıip tyńdaıdy. Alǵash Nurǵısa Tilendıevtiń «Alataý» ánin shyrqaǵanda bar bolǵany 16-aq jasta ekensiz. Sodan beri repertýaryńyzǵa qazaqtyń qansha ánin qostyńyz?
– Aýyldan aýdan ortalyǵyna jarty saǵatta jaıaýlatyp jetip baratynbyz. Eńbek jolymdy kishi mekenim Batkenniń Mádenıet úıinde avtoklýb meńgerýshisi qyzmetinen bastadym. Ol ýaqytta fonogramma degen atymen joq, barlyq ánshi jandy daýyspen oryndaıdy. Eń alǵash Nurǵısa Tilendıevtiń «Alataý» ánin Mádenıet úıiniń estradalyq ansambli súıemeldeýimen oryndap shyqtym. Biletinim jalǵyz osy án edi. Keıin Almatyǵa jolym túsip, «Aýylym ánim», «Qoshtasqym kelmeıdi», «Bir aýyz sóz», «О́tersiń ómir», «Mahabattyń jazylmaǵan zańy» sııaqty jan dúnıeńdi eriksiz baýrar ásem sazdy ánderdi tez úırenip aldym.
– Sońǵy ýaqytta qazaq aqyndary óleńderine jazǵan ánderińizdi jıi oryndap júrsiz. Soǵan qaraǵanda qazirgi qazaq poezııasynan habary bar kisi sııaqtysyz. Bul rette kimderdiń shyǵarmashylyǵyn bóle-jaryp aıtqan bolar edińiz?
– Oı-qııal álemine tereń boılap daǵdylanýyma túrtki bolǵan nárse – kitap. Bala kúnimnen jan dúnıemdi toltyratyn jaryq sáýleni kitaptan ǵana izdedim. «Abaı jolynyń» tórt tomdyǵyn astananyń áýejaıynan satyp aldym. Biraz jyl buryn Muqaǵalı Maqataevty, Farıza Ońǵarsynovany áleýmettik jeli arqyly gýglden taýyp oqyp júrdim. Qazir Ábish Kekilbaıuly men Svetqalı Nurjannyń kitaptaryn oqýǵa qushtarmyn. Sondaı-aq Shyǵystyń ǵulama oıshyly, matematık, astrolog, mýzyka teoretıgi, bıyl 1150 jyldyǵy IýNESKO kóleminde atalyp ótetin ál-Farabıdiń «Qaıyrymdy qalasy» men «Baqytqa jol silteý» traktatyn túgel oqyp shyqqym keledi.
Ádebıet pen tarıhqa kóńil bólgen eldiń keleshegi jarqyn bolmaq. Bul baǵytta Qazaqstanda kól-kósir jumys istelip jatqanyn ańǵardym. Bárekeldi!
– Adamnyń boıyndaǵy qaı qasıetin erekshe baǵalar edińiz?
– Abaıdyń qara sózinen: «Teginde, adam balasy adam balasynan aqyl, ǵylym, ar, minez degen nárselermen ozbaq. Onan basqa nársemenen ozdym ǵoı demektiń bári de – aqymaqtyq» degen tamasha támsildi oqydym. Bul suraqqa osydan asyryp jaýap berý múmkin be. Dál búgingi qoǵamnyń tamyryn tap basyp aıtylǵan sóz emes pe. Eń aldymen, halqyńnyń súıispenshiligine bólenip júrýden asqan baqyt joq sııaqty. Ol úshin ómirge de, ónerge de adal bolý kerek. Adaldyq júrgen jerde adamdyq júredi deıdi.
– «Ustaz kórgen», «úlken kisiden bata alǵan» degen sózder bar. Siz kimdi ustaz tutasyz?
– «Ustaz bolý – óz ýaqytyńdy aıamaı, ózgeniń baqytyn aıalaý» degen eken Muhtar Áýezov. Men úshin ustaz – tirshiliktiń shyraǵy! Jumyr basty pendeniń bári júregine erekshe jylýlyq nuryn sebetin aıaýly tulǵaǵa zárý. О́mirde qadir tutyp, qurmetteıtin eki uǵym bolsa, sonyń biri – Ustaz. Bir árip úıretken ustazǵa ómir boıy bas ıip ótýge mindettisiń. Biz kókiregi oıǵa toly Jambyly men Toqtoǵuly, Aıtmatovy men Áýezovi bar, ustazdyqtyń ulaǵatty uly mektebi qalyptasqan halyqpyz. Ustazdy ulaǵat tutý sanamyzda talaıdan bar. Adam balasy munsyz, jeke-dara, oqshaý álemde ómir súre almaıdy. Alaıda olardyń áleýmettesýi dál qazirgideı synaqqa dýshar bolǵan emes. Soǵan baılanysty dúnıe-tanymymyz, túısik-paıymymyz bólek sıpat alyp bara jatyr. Qundylyqty basqasha paıymdaıtyn sanalyq áreket alǵa oza bastady. Ustaz ben shákirt jónindegi túsinikti jańa zaman adamy mıyna bizdiń burynǵy qabyldaýymyzda kóshirip sińdire salýy ekitalaı. Biz olardyń osy talabymen sanasa otyryp ómir súre bilýdi úırene bastadyq.
– Fonogrammamen án aıtatyn ánshilerge jan-tánińizben qarsy adam ekenińizdi bilemiz. О́kinishke qaraı, munyń kómegimen búginde ekiniń biri ánshi atanyp júr. Bul máselege óner ıesi retinde ne aıtar edińiz?
– Búginde ánshilerdiń fonogrammany qoldanýy – áleýmettik jelide jıi talqylanyp júrgen ózekti máseleniń biri. Bul týraly qoǵamda túrli pikirler aıtylyp júr. Jandy daýyspen án salý úshin ánshi talantty bolýymen qatar, qarjysy da bolýy kerektigi sóz etilýde. Sebebi ártistiń qaltasynyń qalyńdyǵy biraz túıtkildi sheshýge kómektesedi. Menińshe áýeli ánshilerge jandy daýyspen án oryndaýǵa múmkindik týǵyzyp alýymyz qajet. Án salǵanda alpys eki tamyryń túgel shymyrlap, et-júregiń búlkildep, halyqtyń energetıkasyn sezinip aıtpaǵan soń, ol kimge kerek? О́zińdi ótirik jubatyp, halyqty aldap soǵyp tapqan tıyn-tebenińde ne qun bar?! Shynaıy ónermen ǵana ánshiniń jurt aldyndaǵy júzi jarqyn, eńsesi tik. Án shyrqap turǵanda zaldyń tynysyn, tyńdaýshynyń júreginiń lúpilin sezinýiń kerek. Sondaı sátten lázzat almaǵan soń, qalaı ózińdi ánshimin dep esepteısiń. Shyn máninde kimniń kim ekeni, deńgeı-dárejesi, qaı júıriktiń qalaı shabatyndyǵy osyndaıda málim. Osy arqyly ánshiniń múmkindigin tanyp-bile alamyz. Jurt ta qazir shyn óner men jasandy shoýlardyń arajigin ajyratyp kele jatyr. Jandy daýyspen án aıtý ánshiniń qarym-qabiletin, talantyn shyńdaýǵa jol ashady. Onda shynaıylyq bar. Máselen, Amerıkada fonogrammany zańsyz paıdalanǵan adam zań aldynda jaýapqa tartylady eken. Al Qytaıda fonogrammamen án aıtqan ánshige AQSh aqshasymen 20 myń dollar aıyppul salynady dep estidim. Túrikmenstanda 2005 jyldyń tamyzynan bastap sahnaǵa muny múlde jýytpaıtyn kórinedi. О́zbekstannyń ánshileri 2015 jyldyń shilde aıynan beri sahnaǵa tek jandy daýyspen shyqsa, Indonezııa, Malaızııa, Ulybrıtanııa elderinde óner ıesiniń deńgeıi lısenzııalaý arqyly sheshiledi deıdi. Moldovada resmı konsertter tek taza daýysta ótse, Ázerbaıjan eli tártipti zańmen bekitip tastapty.
Bul jerde telearnalar men radıoǵa da kóp nárse baılanysty bolyp tur. Aýzyn jybyrlatqan ánshisymaqtardyń qaptap ketýine olardyń qosyp jatqan «úlesi» az emes. Naryq zamanynda mundaı talaptyń oryndalýy ekitalaı ekenin bilemin. Alaıda ulttyq qundylyqtarǵa zııanyn tıgizip jatqan kemshiliktermen birlesip kúrespesek bolmaıdy.
– Belgili tulǵalardyń áleýmettik jelide óz resmı paraqshalary bar. Dástúrli ónerdi nasıhattaýdyń alańy retinde bul múmkindikti siz qalaı paıdalanyp júrsiz?
– Áleýmettik jelide biraz jyl buryn men tek mail.ru poshtaǵa kirgendi úlken jetistik dep oılaýshy edim. 2008-den bastap jeke ánshi retinde meniń ónerime álemdegi kóptegen iri konserttik assosıasııalar, Folk-prodakshn kompanııalar syrttaı qyzyǵýshylyq tanytyp, shaqyrýlar kele bastady. Alǵashqy kezderi poshtama kelip túsken mundaı hattar men shaqyrtýlarǵa bara almaıtynymdy aıtyp, jaýap jazyp júrdim. О́stip kóp jylymdy tekke joǵaltyp alǵan ekenmin. О́ıtkeni adam ómirge bir-aq ret keledi. Kóbimiz kúndelikti turmystyń qamyn kúıttep, jaryq dúnıege kelgendegi mıssııamyzdy oryndaýǵa qulqymyz soqpaı, bos áýreshilikpen ýaqytymyzdyń qalaı urlanǵanyna mán bermeımiz. Eger óner ıesiniń ómirde ózindik úni men orny bolmasa, sońynda jarqyrap jıylǵan asyl qazynasy turmasa, onda kim bolǵany? Sol sııaqty sheteldik áriptesterimniń maǵan jazǵan hattary úlken oı saldy. Organic Music, Folk-prodakshn, Max, World Massters sııaqty álemdik deńgeıdegi dástúrli óner janashyrlarynyń maǵan degen izgi nıetteri men yqylasynyń arqasynda tájirıbeli ánshige aınaldym. Jańa bir álemniń esigi aldymnan aıqaryla ashylǵandaı, kóp nársege basqasha qaraýǵa úırendim. «О́nerli – órge júzedi» degen halqymyzda qanatty qaǵıda bar. Munyń tereń maǵynasyna álem tanıtyn tamasha tulǵalarmen aralasqan saıyn qaıtalaı úńilip, basqasha boıladym. Dúnıe júzine aty máshhúr zııaly jandarmen, kásibı mýzykanttarmen dostastym. Ǵalamtordaǵy jeliden óz salamyzǵa qatysty nebir bilikti mamandarmen, áriptesterimmen araılap atqan tańnan juldyz janǵan keshterge deıin baılanysymyzdy úzbeı, amandyq-saýlyǵymyzdy bilip otyratyn halge jettik. О́rkenıettiń sheksiz múmkindikterin ıgiligimizge aınaldyrýǵa qolymyzdy jetkizgen Jaratýshy ıemizge rızamyn. «Aǵash tamyrymen, adam dosymen myqty», «Dosy joq adam – tuzy joq taǵam» deıdi dana halyq... Alaıda ǵalamdy alqymnan alyp, jahan jurtshylyǵyn alańdatqan pandemııa derti birlesken kóp jobamyzǵa qolbaılaý bolyp tur. Áleýmettik jelini ashyp qaraýdyń ózi qorqynyshty. Beıbit zamanda adam ómiriniń qıylýy qandaı qasiret. Jer betindegi búkil adamzat balasynyń amandyǵyn tileımin. Baýyrlas qazaq-qyrǵyz halqynyń óneri órkendep, damı bersin!
Áńgimelesken
Qarashash TOQSANBAI,
«Egemen Qazaqstan»
