Oqıǵa • 03 Shilde, 2020

Názıra

420 ret kórsetildi

Biz sonaý jetpisinshi jyldardyń ekinshi jartysynda Qazaq memlekettik ýnıver­sıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetine oqýǵa túsken kezde alǵashqy tanysqan pánniń biri «Jýrnalıstıkaǵa kirispe» dep atalatyn. Ony qazaq jýrnalıstıka teorııa­synyń negizin qalaý­shylardyń biri, tipti biri emes-aý, biregeıi, professor Taýman Amandosov júrgizdi.

Sol súıegi asyl Táýkeń fakýltet aýdı­torııasynda qyz­ǵaldaqtaı qul­pyryp otyr­ǵan qyzdardy kórgende «senderden jýrnalıst shyq­paıdy» dep, betiń bar, júziń bar demeı bir-aq aı­tatyn. Búgingi dáýir ólshe­minde ustazdyń bul tujy­rymy shyndyqqa sáıkes kele qoımaıdy dep belden bir soǵýdyń da jóni joq. О́ıtkeni munyń aldyndaǵy elýinshi-alpysynshy jyldarda jýrnalıst mamandyǵy biryńǵaı er jigitterdiń enshisine tıip kelgeni de ras. Onyń ústine sala maıtalmany búgingi qyz – erteńgi adal jar, bolashaq ana, otbasynyń qazyǵy ekenin de eskergen bolsa kerek. Mundaı jaǵdaıda ylǵı is­saparda bolýdy qajet etetin mamandyq qyz-kelinshekterge qolaısyzdyq týdyrýy da ábden múmkin eken­digin joqqa shyǵarý qıyn-aq.

Degenmen búgingi kúni BAQ-ta adamzattyń názik ókil­deriniń úlesi basym túsip júrgeni de shyndyq. Solardyń arasynda baspasózde óz ornyn tapqan, qalamy ábden tóselgen áriptes qurbymyzdyń biri – Názıra Járimbetova desek, qatelese qoımaspyz. Ýnıversıtetti bitirgennen keıin ózi týyp-ósken Shıeli óńiriniń qaýynyndaı júzi jumsaq Názıra Qostanaı oblysyna joldama aldy. Buǵan deıin astyqty aımaqta orys tilinde jazyp ári osy tilde radıo-televızııa habarlaryn túsirip taratatyn BAQ ókilderiniń salmaǵy bıikteý kórinip, kerisinshe qazaq tildi áriptesterimizdiń úni birtúrli báseń, qumyǵyp estilip kelgeni de jasyryn emes. Osyndaı qoǵamdyq ortaǵa tap kelgen ol qysylyp-qymtyrylmaı óńirdiń aqparat aıdynynda birden erkin júzip, erkin qımyldap, óz únin anyq estirte bastady.

Sodan keıin kóp keshikpeı qostanaılyq kórermender arasynan «bul ne degen batyl, ójet qyz» degen jaǵymdy pikirler de estile bastaǵan-dy. Ult namysy, týǵan tilimizdiń tolǵaǵy jetken máseleleri ta­ra­zyǵa túsken kezde oǵan óz telehabarlary arqyly batyl ún qosa bilgen áriptesimiz kóp keshikpeı Qostanaı jerinde laıyqty qurmet pen bedelge ıe bola bastady. Efır men áýe tolqynynan tys kezdiń ózinde ulttyq qundylyqtar jóninde qıǵash pikirler aıtylyp qa­latyn tustarda áriptesimiz belsendi ustanymynan taımaı, óz oı-pikirin ashyq bildire alǵany jóninde de Qostanaı oblysyna jolymyz túsken kezde biraz jaıttar men syrǵa qanyqqan edik.

Sonyń biri tómendegideı. Toqsanynshy jyldardyń bas kezinde Qostanaı qalasynda oblys basshysynyń qaty­sýymen mártebeli bir jıyn ótedi. Basqosý kezinde shal­ǵaıdaǵy Torǵaı óńiriniń bir túkpirindegi aýylda taza qazaqy ortada týyp-ósken, ádebıetke jaqyn júretin azamat sóz alyp, óz oıyn qazaq tilinde aıta bas­taıdy. Osy sátte oǵan sol jer­degi oblys basshysy: aýdıtorııa qaı tilde sóılese, siz de sol tilde sóıleýińiz kerek dep eskertý jasaıdy. Onyń talabyn oryndaýǵa májbúr bolǵan aýyl azamaty aq ter, kók terge túsip, sózin oryssha aıtýǵa tyrysqanymen, jatyq shyǵa qoımaıdy. Osy tusta N.Járimbetova orys jáne qazaq tilderinde erkin tógildire sóz sóılep, oblys basshysyna respýblıkada qazaq tili taıaýda memlekettik til bolyp jarııalanǵanyn jáne qandaı aýdıtorııa bolsa da kim-kimde qalaýyna qaraı óz oı-pikirin memlekettik tilde jetkizýge quqyly ekenin taısalmaı aıtyp beredi. Bul oqıǵa respýblıkada tuńǵysh ret Til týraly zań qabyldanǵan 1989 jyldan keıin bolǵanyn aıta ketkimiz keledi.

Esime túsip otyrǵan taǵy bir jaıt – Názıranyń gazetimizge Qostanaı oblysy boıynsha menshikti tilshi bolyp qalaı kelgendigi. Ashyǵyn aıtqanda, ol bas basylymǵa ájeptáýir tájirıbe jınaqtap, jan-jaqty ázirliktermen kelip, onyń qarqyndy da tushymdy materıaldary birinen soń biri «Egemenniń» betinde jarııalanyp jatty. Sondaı kúnderdiń birinde elordada oblystaǵy menshikti tilshilerdiń jyl sa­ıyn ótkizilip turatyn dástúrli basqosýy bola qalǵany. Osy jıynda «Egemen Qazaqstan» RG» AQ Prezıdenti Saýytbek Abdrahmanov aramyzda alǵash kelip otyrǵan áriptesimiz jóninde: «Bizdiń bıylǵy taýyp alǵan «nahodkamyz» – Názıra Járimbetova», degen bolatyn. Sáýkeńniń osy bir aýyz sózinen onyń jazǵandaryn quptaǵanyn, Qostanaı oblysyna qamshy saldyra qoımaıtyn, laıyqty tilshi kelgenin oń baǵa­laý saryny jatqanyn ańǵarý qıyn emes edi.

Bas basylymda Názıra Járimbetovanyń oblys óńi­rinen jazǵan keń tynysty saraptamalyq-taldaý materıaldary oqyrmandar júreginen jol taba bildi. Sondaı-aq ol túkpirdegi Torǵaı dalasyn qaıtadan túletý jóninde bir­neshe dúrkin problemalyq materıaldar jazyp, oǵan joǵary jáne jergilikti atqarýshy organ basshylarynyń nazaryn aýdara bilgeni de umytyla qoıǵan joq. Onyń Alash arys­tary jónindegi tyń derekterge qurylǵan tolǵaqty dúnıeleri de óz aldyna bir bólek áńgimeniń enshisi. Sony­men birge qarymdy qalam ıesiniń túgin tartsa maıy shyq­qan quıqaly Qostanaı topyraǵyna shetelden qonys aýdarǵan otandastarymyzdyń shetqaqpaı bolyp júrgenderi jóninde jazǵan problemalyq maqalasy Pre­zı­­dent Qasym-Jomart Toqaev­tyń nazaryna ilinip, soǵan sáıkes oryn alǵan olqy­lyq­tar jóninde Memleket basshysy tarapynan ókiletti organdarǵa tıisti tapsyrmalar berilgeni – bárimiz úshin mártebe.

Bir sózben aıtqanda, Ná­zıra Járimbetova «Egemen» arqyly el-jurtqa keńi­nen tanylyp, qazaq jýrna­lıs­tıkasynyń qyz-kelin­shekter arasyndaǵy beldi bir ókili bolyp qalyptasqany kámil. Búginde alpys degen asqar beldiń bıigine kóterilip, zeınet jasyna jetkenine qaramastan, óziniń «Egemenimen» baılanysyn úzbegen talantty árip­tesimizge aq adal kóńilden: shyǵarmashylyq sha­bytyńnan tanbaı, el-jurt súısine oqıtyn dúnıeleriń jalǵasa bersin demekpiz!

 

AQTО́BE–QOSTANAI–AQTО́BE

Sońǵy jańalyqtar

M.Áıtenov "Shymkent" ÁKK" AQ jumysyn synǵa aldy

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 19:23

Bıyl Madrıd marafony ótpeıdi

Sport • Búgin, 15:15

Qashqyn taýdyń qoınaýyndaǵy qazyna

Týrızm • Búgin, 15:07

Jerlesterimiz Máskeýde aıqasady

Sport • Búgin, 15:00

Altyn quımasyna degen yqylas artyp barady

Ekonomıka • Búgin, 14:15

Brazılııada vırýs basylmaı tur

Koronavırýs • Búgin, 13:50

Dańqty basketbolshy 61 jasqa tolady

Sport • Búgin, 13:40

Pandemııa tyrnaǵy qatty batqan el

Álem • Búgin, 13:25

Uqsas jańalyqtar