Elbasy • 07 Shilde, 2020

Jahanǵa jurtyn tanytqan

67 ret kórsetildi

Otyz jylǵa jýyq ýaqyt bederinde týǵan Qazaqstanymyz san taraý taǵdyr keship, táýelsizdiktiń táýekel joldarynan ótti. Tuńǵysh Prezıdent – Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń kemeńger qaıratkerliginiń arqasynda baıraǵymyz jyǵylmaı, ot pen sýǵa urynbaı, baǵytymyzdan burylmaı, sara saıasatynyń saǵasyna úıirilip, jaǵasyna qonystandyq.

Kereı men Jánibek handar bas­taǵan ata qazaqtyń uly kóshi búginde jańa álemdegi Jańa Qazaqstan bolyp qalyptasyp, «tarıh tol­qy­nyndaǵy» (N.Nazarbaev) kepıet­ti qundylyqtarymyzdy túgen­deý arqyly Máńgilik el ıdeıa­sy­nyń otyn mazdatyp jatsaq, bul – ǵasyrlar sabaqtaryn Sa­na sahnasynda jańǵyrtyp, búgin­gi jahandyq jańalyqtardy eli­miz­diń damý modeline engizgen Elbasy kóregendigi! Sebebi ol Álem men Qazaqstannyń endigi ýa­qytta birtutas bolatynyna bek senedi. Mysaly, adamzatty jap­paı qyryp-joıyp qana qoımaı, uzaq merzimdik zardaptary gene­tıkalyq-mýtanttyq qasiretke ushy­­­ratatyn atomdyq-ıadrolyq mı­lı­tarızmge qarsy úndegen Elba­synyń «Álem. XXI ǵasyr» manı­fesi, zerdelep-zerttep qara­saq, jer-jıhannyń qamyn oıla­ǵan, sol arqyly ultymyzǵa tóne­tin qaterdi perishtedeı qanatymen qaǵatyn tezıstik tuǵyrnama. Mu­ny alty qurlyq jáne «baıyrǵy qa­zaq jerinde bir taǵdyr jáne tarı­hı jady arqyly baılanysqan, Uly dala eliniń danqty tarıhy men dástúrlerin jalǵastyrǵan Qazaq­stan azamattary» («Máńgilik El – patrıottyq aktisi», N.Nazarbaev) júzege asyrady, kádege jaratady.

Táýelsizdiktiń alǵashqy kezeń­de­rinen bastap-aq, eń aldymen, Qazaq eliniń uly órkenıettegi qaıyrly qonysyn anyqtap alý­dy, álemge tanytýdy kózdegen Elba­symyzdyń maqsat-muraty «Kór­dim. Keldim. Jeńdim» deı­tin sezarlyq pıǵyl emes, shyn má­nindegi ıntegrasııalyq parı­tetti, saıası-ekonomıkalyq jáne rýhanı teńdikti aıshyqtaǵan abyz­dyq-aqylmandyq saıasat edi. Sony dáleldeý úshin burynǵy Keńes Odaǵy memleketteriniń bi­re­geıi bolyp, Birikken Ulttar Uıymyna, asa bedeldi progresshil saıası-gýmanıtarlyq uıymdarǵa múshelikke qabyldanyp, halyq­aralyq aýqymdy is-sharalarǵa bel sheship aralasa bastadyq. Dú­nıejúzilik dinder men dinı konfessııalardyń aýyzbirshilik jıyn­daryn elordamyzda turaq­ty túrde uıymdastyryp, «aspan­nan túsken tórt kitapty» túgen­dep qoıdyq. Eýropadaǵy qaýip­siz­dik jáne yntymaqtastyq uıy­my sammıtiniń, Azıada sport oıyn­darynyń, EKSPO kórmesiniń, qala berdi Aýǵanstan, Ýkraına, Sı­rııa­ǵa baılanysty bitimgershilik kezde­sý­lerdiń Qazaqstanda ótkizilýi jáne tabysty bolýy elimizdiń dárpin dúnıege jaıyp, Nursultan Ábishulynyń saıasat sahnasyndaǵy salmaǵyn kórsetti.

Jahandy jartykóz jaryqtaı kúlgin kúıge túsirgen qarjy daǵ­da­rysy, shyndap kelgende, órke­nıettiń órisin taryltyp, adamı qundylyqtardyń qabyrǵasyn qaýsatyp jiberýi múmkin. «Altyn-kúmis tas eken, arpa-bıdaı as eken» de­gen qanaǵatshyl mátel búgingi kún­niń zańdylyqtaryna astar bola almaıdy.

«Qarynymnyń ashqanyna emes, qa­dirimniń qashqanyna jylaı­myn» degen sóz bar. Qadir – ol ulttyń rýhy, mádenı mereıi, tarı­hı taǵylymy! Rýhyń semse – bola­shaqqa bastaıtyn úmitiń men seni­miń sónedi. «Myń ólip, myń tiril­gen» qazaq muny eshqashan umyt­­paǵan. Tarıh sabaqtary sana­syn sáý­lelendirgen Elbasymyz egemen­diktiń eń alǵashqy kúnderinen bastap Qazaqstan halqynyń tutas­tyǵy men turaqtylyǵyn, berekeli bir­ligin qamtamasyz etetin shara­lar shoǵyryn birinshi kezekke qoıyp, tarıhı-rýhanı jáne máde­nı tuǵyrymyzdy nyǵaıtýǵa zor eń­bek sińirdi. «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý», «Uly dala­nyń jeti qyry» syndy konsep­sııalyq maqalalary, Máńgi­lik el ıdeıasy táýelsiz memleke­ti­mizdiń shańyraǵyn kótergen Tuń­ǵysh Prezıdenttiń árbir qazaq­stan­dyqtyń júregine joldaǵan úshbý haty, amanaty.

Ásirese Máńgilik el ıdeıa­sy astraldyq, teologııalyq uǵym­dardan ushqary, qııal-ǵajaıyp ápsa­nalardan tysqary, Ata ta­rıhy­myzdyń altyn arqaýyn búgi­ni­miz ben bolashaǵymyzdyń qazy­ǵyna baılaǵan Ulttyq Rýhy­myz­dyń Deklarasııasy boldy!

Ejelgi túrki dúnıesiniń dúbirli dańǵylynda atoı salǵan Máńgilik el bolyp qalý urany Tonykók, Kúltegin, Bilge Qaǵan jazbalarynan quıyndaı uıytqı kóterilip, osydan bes jarym ǵasyr ýaqyt buryn «qaraǵaıǵa qarsy bitken butaqtaı» oqshaý búrlep, japyraq jaıǵan qazaq ulysyn úıirip turǵan edi. Almaǵaıyp kezeńderdi bastan keshirip, antalap kelgen dushpanǵa súıem jerin bodanǵa bermeı kúresken, qylyshtyń qylaýynda, shubyrǵan kóshtiń shylaýynda shybyn janyn pıda etip, Eýrazııa keńistiginde eńse­geı eldiń órisin saqtap qalǵan baba­larymyzdyń erlik dástúri, jıyrmasynshy ǵasyrdyń jendet jyldarynda qańǵyǵan oqqa basy baılanyp, qýǵyn-súrginniń taqy­rynda tary­daı shashylyp, toz-toz bop kete jazdasa da, tózimi men úmitin úzbeı, erteńgi kúnge degen senimin sel­­diretpegen atala­ry­myz­dyń aq-adal amanaty Elba­synyń Máńgi­lik el ıdeıasy­men ushtasyp jatyr. Biz muny jan-júregimizben, bútin bol­my­sy­myzben sezinemiz.

Uly dala ulaǵattaryn táýel­siz memleketti basqarý isinde asqan kóregendikpen jaratqan Nursultan Ábishulynyń portre­tin sózben somdaǵanda, aıtpaq oıy­myz ben paryq-paıym­daý­la­­ry­­myzdyń ózimizden buryn týym­dy Tulǵanyń obrazyn ja­saǵan, qaıratkerligin qazyp, zert­tegen árip­testerimizdiń, zııaly qaýym­nyń pikir-tolǵamdaryna uqsap kete beretini nelikten eken? Tyń­nan túren salǵyń kelip, tosyn shtrıh-detaldar izdeseń de, oı ushqyndary, aınalyp kelgende, qalyń qazaqtyń Elbasyna de­gen ushan-teńiz qurmeti men ma­hab­batynan asyp kete almaı jatady. Árkimniń óz shyndyǵy bar zamanda Aqıqattyń bireý ekendigi osy ma eken? Shymyrlap qaınap, sha­myrqanyp tóńkerilgen zamanda adamzattyń damý dınamıkasyna oraı, kózqarastar men ustanymdar ózgerip, saıası-ekonomıkalyq for­mattar tolysyp, qundylyqtar jań­ǵyryp, jylnamalar jańaryp jat­sa da, ózgermeıtin, óń bermeı­tin, eshkimge teńgermeıtin Tuńǵysh­tyń aty – tuńǵysh qoı! Sardar jastyń sárýar nuryna sýarylǵan Tulǵanyń mereıi bıikteı bersin!

 

Baqbergen DOSMANBETOV,

Qazaqstan Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, «Parasat» jáne «Qurmet» ordenderiniń ıegeri, Qyzylorda qalasynyń qurmetti azamaty

Sońǵy jańalyqtar

Eginge oraq erte tústi

Qoǵam • Búgin, 06:33

«Inter» – jartylaı fınalda!

Sport • Búgin, 02:50

Tashkent tragedııasy

Sport • Keshe

Uqsas jańalyqtar