Kenshilerdiń shaǵyn qalasyn ǵana emes, Qaraǵandy oblysyn, qala berdi búkil eldi eleń etkizgen bul oqıǵanyń qalaı órbigenin qoldaǵy bar derekti uqsata otyryp, ret-retimen baıandap kórelik.
Aıtýǵa aýyz barmaıtyn bul qylmys 23 shilde kúni Sátbaev qalasyndaǵy Erden kóshesiniń boıynda ornalasqan kópqabatty úılerdiń birinde boldy. Zábir kórgen qyz balanyń ata-anasy osy úıdiń besinshi qabatynda turatyn týystarynyń úıine Jezqazǵannan kelgen eken. Sodan, keshki saǵat 20.30 shamasynda dalaǵa shyqqan judyryqtaı qyz úshti-kúıli joǵalǵan da ketken. Arada jobamen alǵanda jarty saǵat ýaqyt ótkende bul jóninen jergilikti polısııa da qulaqtanyp, ile-shala tártip saqshylary, eriktiler bar, bári birdeı tik kóterilip, izdeý sharalary bastalyp ketedi. Bul jumysty olar aldymen álgi kireberisten bastaǵan eken. Joǵarydan tómen tintip kelip, birinshi qabatqa túsken. Ondaǵy páterlerdiń birindegi jas shamasy alpystaǵy erkek esikti ózi ashyp, úıde eshkimniń joqtyǵyn aıtypty. Ázirge anyqtalmaǵan derek boıynsha, polısııa qyzmetkerleri páter ishine esik aýzynan turyp kóz júgirte salǵan da, ári qaraı kete barǵan...
Al bul kezde ábden shoshynǵan, keıbir derekter boıynsha aýzyna skotch japsyrylǵan judyryqtaı qyz bala sol páterdiń ishinde tyǵýly jatypty. Polısııa qyzmetkerleri men eriktiler bolsa, aıaqtan sabylyp, basqa jaqty sharlap júrgen.
Endi, joǵalǵan qyz bala qalaı tabyldy deseńizshi? Joǵaryda aıtqan úıge japsarlas salynǵan toıhana bar eken. Iz keskenderdiń biriniń esine sol ǵımaratta beıne- baqylaý kamerasynyń barlyǵy túsipti. Sodan, beınejazbany qarap kep jiberse, saǵat 20:30-dyń muǵdarynda joǵalǵan qyz bala baýyry bolsa kerek, jas shamasy tórtterdegi ul balany ertip kireberisten ishke engen. Arada az ǵana ýaqyt ótkende jańaǵy bala ishten jalǵyz ózi ǵana shyqqan. Al qyz bala zym-zııa joq bolyp ketken.
Osyny kóre sala tártip saqshylary júgirip kelip, álgi kireberisti qaıta súzip shyqqanda, birinshi qabattaǵy páterlerdiń birinen joǵalǵan qyzdy taýyp alypty...
Bul kezde uıaly telefon, áleýmettik jeliler arqyly oqıǵa barysynan qulaǵdar bolyp úlgergen qala turǵyndary atalǵan úıdiń janyna jıylyp, kireberistiń esigin kúzetip turǵan polısııa qyzmetkerlerinen azǵyndy óz qoldaryna berýdi talap etedi. Jaǵdaı sát saıyn ýshyǵyp, istiń arty nasyrǵa shaba bastaǵan. Al, biletinderdiń aıtýynsha, polısııa qyzmetkerleri kúdiktini úıdiń art jaǵyndaǵy terezeden shyǵaryp, bólimshege alyp ketipti. Muny estigen ashýly top endi polısııa bólimshesin betke alǵan. Pedofıldi óz qoldarymen jazalaǵysy kelgen nıetteri iske aspaǵannan keıin olar ashýyn polısııa bólimshesiniń aýlasynda turǵan qyzmettik avtokólikterden alǵan. Tipti, bir-ekeýin órtep te jiberipti. Keıbir rastalmaǵan derekterge qaraǵanda, sol túni túrli dene jaraqatyn alǵan tártip saqshylary da bolǵan eken. Osydan-aq tártip buzýshylyqtyń qandaı aýqymda bolǵanyn ańdaýǵa bolady.
Abyroı bolǵanda, túni boıy qalanyń uıqysyn qashyrǵan, jurttyń záresin ushyrǵan yzaly toptyń tańǵa qaraı ashýy tarqap, qoǵamdyq tártip birtin-birtin qalpyna kele bastaǵan. Bul jerde polısııa qyzmetkerleriniń tabandylyq tanytqanyn da aıta ketken jón. Olar joldan taıqyp ketkende, jaǵdaıdyń qandaı bolmaǵyn kóz aldyńyzǵa elestetýdiń ózi qorqynyshty.
Shildeniń 24-i kúni Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek Sátbaev qalasyna arnaıy bardy. О́ńir basshysy jaǵdaıdy óz kózimen kórip, oqıǵanyń mán-jaıymen jete tanysty. Tikeleı efırge shyǵyp, bul istiń Memleket basshysynyń jeke baqylaýynda ekenin beıneúndeý arqyly málimdedi. Sondaı-aq kúdiktiniń ustalǵanyn, qazirgi ýaqytta osy oqıǵa boıynsha tıisti tergeý amaldarynyń jan-jaqty júrgizilip jatqanyn jurtshylyqqa jetkizdi.
– О́kinishke qaraı, Sátbaev qalasynda oqıǵa bolǵan túni jazyǵy joq jandarǵa zııan keltirildi. Tártip buzýshylardy toqtatý úshin jeke quram oqıǵa ornyna jumyldyryldy. Men azamattarymyzdyń júregi narazylyqqa toly ekenin túsinemin jáne onymen kelisemin. Biraq biz quqyqtyq memlekette ómir súremiz, sondyqtan da emosııamyzdy tejeı bilip, bolǵan jaǵdaıdy quqyqtyq alańda qarastyrýymyz kerek, – dedi Jeńis Qasymbek.
О́ńir basshysy tergeý amaldary aıaqtalǵannan keıin kinálini qatań jaza kútip turǵanyn erekshe atap ótti. Sondaı-aq ol zábir kórgen qyz balanyń densaýlyǵy eń úzdik dáriger-mamandardyń baqylaýynda bolatynyna ýáde berdi.
Munyń aldynda Ishki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev ta tikeleı efırge shyǵyp, málimdeme jasaǵan bolatyn.
– Atalǵan fakti boıynsha sotqa deıingi tergeý bastaldy. Tergeý áreketteri júrgizilýde, qajetti saraptamalar taǵaıyndaldy. Kúdiktiniń áreketteri Qylmystyq kodekstiń eki baby – «Adamdy urlaý», «Jas balalardy zorlaý» boıynsha saralanady. Bolǵan oqıǵaǵa qatysty qala turǵyndary ashý shaqyryp, narazylyq bildirdi. Olar oqıǵa ornyna jınaldy. Keıbir tulǵalar buzaqylyq áreketter jasaýǵa, múlikti qasaqana búldirýge áreket etti. Qoǵamdyq tártipti buzǵandardy polısııa zańǵa sáıkes anyqtap, jaýapkershilikke tartady, – degen edi mınıstr.
Keıbir derekter boıynsha, sol túni jappaı tártipsizdiktiń jýan ortasynda bolǵan jıyrma shaqty adam ýaqytsha qamaýǵa alynyp, qazirgi ýaqytta olarmen tergeýshiler jumys istep jatyr eken. Al zábirlenýshi qyz bala dárigerdiń tekserýinen ótkennen keıin atan-anasynyń qolyna tapsyrylǵan. Keıingi túsken aqparattarǵa qaraǵanda, azǵyn zábirlenýshi balaǵa qatysty aram oıyn júzege asyryp úlgermegen eken.
Jalpy, shildeniń 23-inen 24-ine qaraǵan túni Sátbaev qalasynda bolǵan bul jaǵa ustatarlyq oqıǵa kóptegen jaıttyń betin ashty. Búgingi qoǵamda quqyq qorǵaýshylarǵa, sot oryndaryna jáne atqarýshy bılikke degen áleýmettiń senimi azaıǵan syńaıly. Qazirgideı kúrdeli kezeńde ádiletsizdikten túńilgen, turmystyń ıleýinen kúızelgen eldiń júıkesi syr bere bastapty. Eń soraqysy sol, osyndaı syn saǵatta jurtty sabyrǵa shaqyrýdyń ornyna, otqa maı quıyp, adamdardy nebir soıqan isterge aıdap salǵysy keletinder tym kóbeıip ketkendeı...
Odan beride, dál osy oqıǵa barysynda resmı aqparattyń qalyń buqaraǵa kesheýildep jetkeni de jón-josyǵy joq túrli qaýesettiń taralýyna septigin tıgizbeı qoımady. Búgingideı tehnologııa damyǵan zamanda halyqty shynaıy aqparatpen shapshań túrde qamtamasyz etip otyrýdyń qanshalyqty mańyzdy ekenine taǵy bir márte kóz jetti.
Qalaı bolǵan kúnde de, Sátbaevtaǵy soraqy oqıǵa judyryqtaı balanyń qaýipsizdiginen bastap qoǵamdaǵy qordalanyp qalǵan máselelerge deıingi aralyqtaǵy jalpy ahýalǵa jiti nazar aýdarylyp, tereń taldaý jasalynyp, tıisti qorytyndylar shyǵarylý kerektigin kórsetti.
Qaraǵandy oblysy,
Sátbaev qalasy
