Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
«Egemenniń» óńirdegi tilshi qosynyna muńyn shaǵa kelgen ańshylardyń pikirinshe, olar qoǵamnyń da, ózderi tólegen jarnanyń da qaıyryn kórer emes. О́ıtkeni ańshylardy alańdatatyn másele jeterlik. Bir derekti aıtar bolsaq, Kaspıı teńiziniń jaǵalaýynan ańshylar úshin tórt ýchaske bólingen. Sonyń birde-bireýinde ańshylarǵa qolaıly jaǵdaı jasalmaı otyr.
– Ańshylar qustardyń ushyp keletin mezgilinde osy ýchaskelerge barady. Al bizdiń qoǵam sol ýchaskelerge vagondar qoıyp, batpaqty, oıly-qyrly jermen júrýge qolaıly kvadrosıkl, qajet kezde baılanysqa shyǵa alatyndaı rasııa sekildi quraldarmen qamtýy tıis. Qustyń qaı baǵytta bolatynynan habardar etetin mamandar bolýy kerek. Alaıda munyń birin de kórmedik. Tipti kólik qoıatyn arnaıy oryn da jasaqtalmaǵan. Ásirese, kúzde nóser jaýyn, qatty jel bolǵanda, yqtasyn bolar eshteńe tappaımyz. Ańshylardyń biriniń kóligi buzylsa, endi biri aýyryp qalsa, kómek berer tiri jan tabylmaıdy, – deıdi baıyrǵy ańshynyń biri Sabyrtaı Shomırov.
Bul oblys aýmaǵyndaǵy barlyq ýchaskege tán bolyp otyr. Osyndaı sebepten bolar, ańshylardyń bir toby alystaǵy Qostanaı, Aqmola oblystaryna sabylady eken. Árıne óńirler arasy shalǵaı demeseń, qazaq jeriniń ár qıyrynan da ań-qus aýlaýǵa bolady. «Biraq, sol óńirlerde ań aýlaýǵa da, demalýǵa da qolaıly jaǵdaı jasalǵan. Ań-qusqa shyǵý úshin arnaıy tehnıka bóledi. Qoryqshyny qosyp beredi. Turǵyn jaıdyń máselesi de sheshilgen. Al bizde nege bulaı emes?», deıdi atyraýlyq ańshylar.
Atyraýda mundaı ańshylyq bazasy joq deýge bolmaıdy. Ańshylardyń aıtýyna qaraǵanda, Qıǵash ózeniniń Qurmanǵazy aýdanyndaǵy jaǵalaýynda osyndaı baza ashylypty. Alaıda oǵan jergilikti ańshylardyń bas suǵýyna múmkindik joq. Biraq sheteldikterge sol bazanyń aýmaǵynan ań-qus aýlaýǵa ruqsat etiledi. Árıne mundaı bazaǵa sheteldik bolsyn, ózge bolsyn, ańshylar tegin jiberilmeıtini anyq. Basqasyn aıtpaǵanda, sońǵy eki jylda atalǵan baza aýmaǵyndaǵy ańshylyqtan 20 mln teńgeden astam qarjy túsipti. Tipti ótken jyly shetel valıýtasymen túsken tabys ta kiristelipti. Onyń kólemi – 52 643 eýro.
Taǵy bir másele qoǵamnyń jarǵysyna baılanysty órbip otyr. Qoǵam músheleri «jarǵymen tanyspadyq, tipti kórmedik» deıdi. Jarǵyda qoǵam jumysyn jaqsartýǵa qatysty máseleler qamtylǵan ba, joq pa? Muny da bilmeıdi. «Sebebi, jarǵyny qoǵamnyń 26 múshesinen quralǵan keńes bekitken. Al bul zańǵa qaıshy. Qoǵamdy qurǵan onyń músheleri emes pe? Endeshe, biz nege jarǵymen tanysa almaımyz?», dep muń shaǵady ańshylar.
Al Daýylbaı Qanatbaev Isataı aýdanynda 2011 jyldan beri aǵa qoryqshy bolyp jumys istegen. Alaıda 2018 jyldyń qańtarynda onyń ornyna basqa adam taǵaıyndalypty. Ol sodan beri nendeı sebeppen atqaratyn mindetinen bosatylǵanyn bile almaı júr.
– Sol jyly qańtarda meni qoǵamnyń basqarma tóraǵasy Asyltek Ispýsınov Atyraýǵa shaqyryp aldy. «Mór men jýrnaldy tapsyr. Biz seni rezervke aýystyrdyq. Endi seniń ornyńa basqa adam jumys isteıdi degendi aıtty. Jumystan bosap qalýdyń júıkege tıer áseri bar ǵoı. Qandaı qatelik jibergenimdi oılap, ýaıymǵa battym. Bir aıdan soń júregime ota jasaldy, –deıdi Daýylbaı Qanatbaev.
Atyraý óńirindegi ańshylardy alańdatqan túıindi máselelerdiń bir parasy osyndaı. Olar joǵaryda aıtylǵan jaıttardyń túıini tarqatylǵanyn qalaıdy. Qoǵamnyń esepshotyna túsken kiristiń qalaı, qaıda jumsalǵanyn bilgisi keledi. Osy maqsatpen qoǵamnyń basqarma tóraǵasy Asyltek Ispýsınovtyń atyna áldeneshe ret ótinish jazypty. Biraq, basqarma tóraǵasynan birde-bir ret jaýap almaǵanyna qamyǵady.
Muny qoǵamnyń 26 múshesi kiretin keńestiń otyrysynan da ańǵardyq. Basqarmanyń ári onyń janyndaǵy keńestiń qos tizginin ýysynda ustap kelgen tóraǵa ańshylar kótergen máselege oraı dáleldi jaýabyn bere almady. Sol sebepten, keńes músheleri basqarma tóraǵasyn aýystyrý týraly máseleni qozǵady. Dál osy sebepten be, álde basqalaı jaıt túrtki boldy ma, áıteýir, basqarma tóraǵasy A.Ispýsınov óz erkimen ornyn bosatýǵa ýáde berdi. Onyń ornyna ýaqytsha tóraǵa saılandy.
Endi bul qoǵamnyń jumysy qalaı órbıdi? Ańshylardyń alańdaýshylyǵyn týdyrǵan tolǵaýy toqsan túıin tarqatyla ma? Muny árıne, aldaǵy ýaqyt kórsetetin shyǵar. Desek te, ańshylar qoǵamnyń ortaq qazanyna teńgemen de, shetel valıýtasymen de túsken kiristiń qaıda, qalaı jumsalǵanyn anyqtaýǵa bekinip otyr. Al ony kim anyqtap beredi? Keńes músheleri me, álde táýelsiz aýdıt pe?
Atyraý oblysy
