Suhbat • 31 Shilde, 2020

Ozyq tehnologııa órisińdi keńeıtedi

20 ret kórsetildi

Qazir sıfrlandyrý – qarqyndy damyp jatqan salalardyń biri. Al tórtkúl dúnıeni shar­pyǵan koronavırýs pandemııasy sıfrlandyrýdyń memlekettik organdarmen qatar barlyq sala úshin óte mańyzdy ekenin dáleldeı túskendeı boldy. Prezıdenttiń jas­tar kadrlyq rezervi arqyly iriktelgen mamandar arasynda da osy salada tıimdi jumystar atqaryp júrgender az emes. Máselen, otandasymyz Tilektes Adambekov «Qazposhta» AQ-nyń ýaqyt talabyna saı jumys isteýin qadaǵalap, shetelde jınaǵan tájirıbesimen qurylym jumysyn ilgeriletip keledi. Búgin biz «Qazposhta» AQ-nyń IT jáne ınfraqurylym boıynsha atqarýshy dırektory T.Adambekovpen júrgizgen áńgimemizdi nazarlaryńyzǵa usynyp otyrmyz.

– Qazirgi qyzmetińizge qandaı tájirı­bemen keldińiz? Qaıda bilim aldyńyz?

– «Bolashaq» baǵdarlama­synyń túlegimin. Shanhaı qalasyndaǵy Tongdzı (Tongji University) ýnıver­sıtetinde telekommýnıkasııa maman­dyǵy boıynsha bilim aldym. Oqýdy aıaqtaǵan soń Qazaqstan-Qytaı «Jibek joly» yntymaqtastyq ortalyǵynyń bas dırektory bolyp qyzmet ettim. Atal­ǵan kompanııada jumys isteı júrip Qytaıdan ınvestı­sııalar tartýmen, bıznes-keńes be­rýmen aına­lys­tym. Qa­zaq­stan qalalarynyń jáne ob­lystarynyń ákim­deri úshin Qy­taıdyń iri korporasııalarymen jáne QHR úkimet ókilderimen issaparlar uıymdastyrdym. Jalpy, Qytaıdan elge kóptep ınvestısııa tartýǵa tyrys­tym. Odan keıin «Astana Innovations» AQ-nyń ınves­tısııa jónindegi basqarýshy dırektory qyzmetine aýysyp, Nur-Sultan qalasyndaǵy Investorlarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵynyń jumysyn qol­ǵa aldym. Odan bólek, bil­genimmen bóliskendi jón sanap, stýdentterge dáris oqýǵa bel býdym. Qazaqstannyń mem­­lekettik jáne jekemenshik joǵary oqý oryndarynda qytaı halqynyń mádenıeti, psıhologııasy, kásipkerligi týraly dáris oqyp júrmin.

– Prezıdenttiń jas­tar kadrlyq rezervi týraly estigen kezińizde oǵan qaty­sýǵa birden bekindińiz be?

– Prezıdenttiń kadrlyq rezervine irikteý bastalǵany jóninde dostarym habarlady. Sóıtip, men de baǵymdy synap kórgim keldi. Irik­teý barysynda qoıylatyn kópte­gen suraqtan súrinbeı ótý úshin kún­diz-túni daıyndaldym. Bul jo­ba­ǵa res­pýblıkamyzdyń túkpir-túk­­­pirindegi bilikti ári bilimdi jas­­tary qatysqany belgili. Kadr­lyq rezervtiń ereksheligi ári maqsaty – túrli saladaǵy bili­­mi men tájirıbesi ushtasqan azamattardy biriktirip, el múd­desi­ne qyzmet etýge jumyl­dyrý. 

Rezervshilerdiń qatary­na ótken soń bizdi ártúrli mem­lekettik organdar suh­batqa shaqyrdy. Sol kezde «Qazposhta» AQ basshyly­ǵymen kez­desip, áńgime barysynda oı­larym­­men bólisip, josparlarymdy usynýǵa múmkindik aldym. Nátı­jesinde, «Qazposhta» AQ-nyń IT jáne ınfraqurylym boıynsha at­qarýshy dırektory laýyzymyna jumysqa ornalastym. Qazir qury­lym jumysyn sıfrlandyrýǵa, IT ınfra­qurylymnyń damýyna jaýapty qyzmetti atqaramyn. Sonymen birge blokcheın teh­nologııasynyń ilgeri­leýi­ne de atsalysýdamyn.

– Búgingi qyzmetińizde ne baıqa­dyńyz? Neni ózgertkińiz keledi?

– Álemde ornaǵan koronavırýs pan­demııasy elimizdegi sıfrlandyrý salasynyń artta qalǵanyn kórsetti. Memlekettik organdardyń jumys júıe­sinde de, bank salasynda da sıfr­lanýdyń deńgeıi tómen ekenin, shıkiliktiń bary anyq baıqaldy. Sol olqylyqtardyń ornyn toltyryp, jaqsy jobalardy júzege asyrý maqsatynda «Qazposhtada» Sıfrlyq bank, sonymen birge Smart contract degen jańalyqtar engizip, barlyq qazaqstandyqtarǵa, ásirese bıznes ókilderine paıdaly bolatyn jobalardy usyndym. Áli de kóp jumys júrgizý qajet. О́ıtkeni sıfrlandyrý salasy kún sanap ilgerilep, damýda. Iаǵnı bir jańalyqty oqyp bolǵanyńsha basqa deńgeıdegi tolyqtyrýlar engizilip jatady. Sondyqtan bul sala udaıy izdenisti qajet etedi.

– Keleshekke qandaı jos­paryńyz bar?

– Blokcheın salasyn zerttep júr­genime 4 jylǵa jýyq ýaqyt boldy. Blokcheın tehnologııasyn óz elimizge ákelý arqyly osy salany damytyp, oǵan qosa blokcheınniń qyr-syryn meńgergen bilimdi mamandar men baǵdarlamashylar daıarlaǵym keledi. Iаǵnı ózim ǵana bilip qoımaı, bilgenimdi otandastaryma úıretip, jańa mamandar daıarlaý qajet dep oılaımyn. Qazirdiń ózinde jańa júıege, halyqaralyq deńgeıdegi ju­mysqa kóshýimiz kerek ekenin ózge jastarǵa túsindirip, komanda qurýdy qolǵa aldym. Eurasia Blockchain Fintech Group kompanııasynda qyzmet etip júr­genimde kanadalyq seriktestermen birge «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy bazasynda kompanııa qurdyq. Oǵan 1 mıllıon AQSh dollaryna jýyq ınvestısııa tarttyq. Endi TMD el­deri arasynda blokcheın salasyndaǵy tuń­ǵysh lısenzııalanǵan bırja ashyp jatyr­myz.

 

Áńgimelesken

Svetlana ǴALYMJANQYZY,

«Egemen Qazaqstan»

 

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar