Álem • 11 Tamyz, 2020

Qaterli maýsym

20 ret kórsetildi

Bıylǵy jańbyr maýsymy Úndistan úshin shyǵynsyz bolmady. Juma kúni 190 jolaýshysy bar Air India Express ushaǵy Úndistannyń ońtústik aımaǵynda apatqa ushyrady. Oqıǵa saldarynan 150-den astam adam jaraqattanyp, 18 adam qaıtys boldy. Odan bólek, dál osy aımaqta nóser jańbyr kezinde shaı plantasııasynyń jumysshylary kóshkin astynda qaldy.

Dýbaıdan kele jatqan Boeing 737 ushaǵy Kalıkýt áýejaıyna qonǵan sátte tolassyz jaýǵan jańbyrdyń kesirinen jolaqtan shyǵyp ketken. Ekige bólingen ushaqta pandemııa kezinde shekaralardyń jabyq bolýyna baılanysty shetelde qalyp qoıǵan el turǵyndary bolǵan. Úndistan úkimeti olardy elge qaıtarý úshin birneshe reıs jaldaǵan eken. Resmı málimet bo­ıynsha apat bolǵan jerde qutqarý jumysy aıaqtalyp, aman qalǵandar Kalıkýt jáne Malappýram aýrýhanalaryna jetkizildi. Ushaqta bolǵan jolaýshylardyń basym kópshiligi zardap shekken, sonyń ishinde 156 adam aýyr jaraqat alǵan. Áýe kompanııasy qaıtys bolǵandar arasynda eki ushqyshtyń da baryn habarlady. Eldiń premer-mınıstri Narendra Modı qaza tapqandardyń jaqyndaryna kóńil aıtyp, jaraqat alǵan jolaýshylardyń tezirek saýyǵyp ketýin tiledi. Sondaı-aq úkimet basshysy jaǵdaıdyń baqylaýda ekenin jetkizip, zardap shekkenderge barlyq kómek kórsetilip jatqanyna sendirdi.

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev ta Úndistan halqyna apatqa baılanysty kóńil aıtty.

IX 1134 reısinde 174 jolaýshy, 10 sábı, 2 ushqysh jáne 4 bortserik bolǵan. Áýe kompanııasy ushqyshtardan basqa tórt ekıpaj múshesiniń amandyǵyn ras­taǵan. Qutqarýshylar oqıǵa ornynda órt bolmaǵanyn jáne sol sebepten jolaý­shylardyń kóbi aman qalǵanyn alǵa tartty. Halyqaralyq  basylymdarda taraǵan sýretter men beınejazbalardan ushaqtyń joldan shyǵyp ketip, ekige bólinip qalǵanyn kórýge bolady. «Aýa raıynyń qolaısyzdyǵynan ushaq birden qona almaǵan. Bir ret aınalyp kelip ekinshi ret qonýǵa tyrysqanda apatqa ushyra­ǵan. Aımaqta júrip jatqan nóser jaýyn ushqyshtarǵa kedergi bolǵan», dedi Úndistannyń avıasııa mınıstrliginiń ókili jergilikti BAQ-qa bergen suhbatynda.

Úndistannyń avıasııalyq oqıǵalardy tekserý bıýrosy apat saldaryn zerttep, tıisti komıssııa jaqynda qorytyndy shyǵarady.

Qazir aımaqta jańbyr maýsymymen baılanysty oqys oqıǵalar kóbeıgen. Jalpy, bul maýsym turǵyndardy jyl saıyn biraz ábigerge salady. Jaqynda ǵana jańbyrdan bolǵan sý tasqyny kóshkinge ulasyp, 22 adamnyń qaıtys bolǵany habarlanǵan edi. 40-tan astam adam joǵalǵandar qataryna jatqyzyldy. Shaı plantasııasynyń aýmaǵynda bolǵan apat saldarynan jıyrmaǵa jýyq jumysshynyń úıi men otbasy kóshkin astynda qalǵan. Al qutqarýshylar bolsa úıindi astynda qalǵandardy shyǵaryp úlgermeı jatyr, onyń ústine tolassyz jaýǵan jaýyn kedergi keltirgen. Jalpy, Úndistannyń Kerala shtatynyń turǵyndary birneshe jyl qatarynan dál osy jaýyn maýsymynda birqatar apatty jaǵdaıdy basynan ótkergen. Byltyr sý tasqynynan 50 adamnyń ómiri qıylǵan edi, al 2018 jyly tamyz aıynda 400 adamnyń ólimine alyp kelgen birneshe joıqyn tabıǵı apat bolǵan. Úndistannyń ońtústigin­de ornalasqan bul aımaqtyń tirshiligi tabıǵattyń tosyn syıyna tikeleı baılanysty. Juma kúngi qaıǵyly oqıǵadan eńsesi kóterilmegen halyqqa joǵaryda aıtqan ushaq apaty da ońaı tımedi.

Bul – Úndistandaǵy 2010 jyldan bergi eń iri ushaq apaty. 2010 jyly osy áýe kompa­nııanyń ózge bir ushaǵy da Dýbaı­dan kele jatyp Mangalor qalasyna qonar kezinde apatqa ushyrap, borttaǵy 158 adam qaıtys bolǵan edi. Byltyr da jańbyr maýsymynda dál osyndaı jaǵdaı bola jazdap, oqıǵa adam shyǵynynsyz aıaqtalǵan.

Maýsymnan qyrkúıekke deıin sozylatyn osy jańbyrly kezeń Ońtústik Azııa turǵyndarynyń tirshiligin qıyndatyp, áýrege salatyny bar. Úndistan bıligi 2019 jyldy shırek ǵasyrda bolmaǵan eń aýyr jańbyr maýsymy boldy dep boljaǵan. Byltyr ǵana elde tolassyz jaýǵan jańbyr saldarynan 1600 adam qaıtys bolǵan eken.

Sarapshylar Úndistanda sý tasqynyn boldyrmaý men onyń aldyn alý máselesi ózekti ekenin aıtady. Jyl saıyn orman-toǵaıdyń azaıýy men klımattyń ózgerýi kóshkin ne tasqynǵa tótep bere alatyn aımaqtar sanyn azaıtyp keledi. Bul ja­ýyn-shashyn maýsymy aýyl sharýa­shylyǵy úshin jaqsy bolǵanymen, jer­gilik­ti turǵyndardyń tirshiligine qaýip tón­diredi. Maýsym boıy qutqarýshylar sý astynda qalǵan mıllıondaǵan adamdy basqa jerge kóshirýmen aınalysady. Jalpy, bul Úndistannan bólek kórshiles elderdiń birazyna tanys jaǵdaı.

 

Sońǵy jańalyqtar

Epızootıkalyq jaǵdaı turaqtanýda

Aımaqtar • Búgin, 10:45

Qazaqstanda taǵy 69 adam indet juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 09:00

Uqsas jańalyqtar