Bıyldyń ózinde qor arqyly myńdaǵan kásipker jeke bıznesin bastaýǵa jáne kásipterin keńeıtýge nesıelerin alyp úlgerdi. Soltústik Qazaqstan oblysy Qyzyljar aýdany Beskól aýylynyń azamaty, jeke kásipker Keńes Kýkıev jylqy sharýashylyǵymen aınalysady. Otyz bıe saýyp otyrǵan kásipker bıelerin jyl on eki aı saýady, qymyz satady. Qysta týǵan bıelerin mamyr-maýsym aılaryna deıin saýsa, kóktemde týǵan bıelerin kúzge deıin saýady. Kúzde qulyndaıtyn bıelerin qystaı saýyp, qymyz satady. Sharýashylyqta 3 adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Ol 2014 jyly jáne 2019 jyly «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020», «Eńbek» baǵdarlamalary aıasynda Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynyń fılıalynan eki ret nesıe alyp, sharýashylyǵyn odan ári damytqan.
– Aýylda turǵan soń maldyń ıgiligin kórý kerek dep esepteımin. Ońaı olja joq. Bári eńbekpen keledi. Jylqy baǵýdyń da ózindik qıyndyqtary bar, árıne. Biraq uqsata bilseń, soǵan oraı tabysyn da kórýge bolady. Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan eki ret nesıe alyp, mal basyn kóbeıttim, saýyn bıelerimniń sanyn arttyrdym. Qordan beriletin nesıe bizge óte qolaıly, jeńildikteri bar. Biraq men alty jarym jylǵa alǵan nesıemdi bir jarym jylda jaýyp tastaýǵa tyrysamyn. Kúnine 70 lıtr qymyz satamyz. Tańerteń jáne keshke saýmal ishýge jınalatyn jurt kóp. Tabysymyz jaqsy. Úsh adamǵa jumys berip otyrmyn, – deıdi Keńes Kýkıev.
Nesıe alyp, kásibin dóńgeletip otyrǵan Baqyt Seıilova da osy Beskólde turady. Ol ismer ájeleriniń tiginshilik ónerin jalǵastyryp kele jatyr. Qanynda bar sheberlik súıikti isin kásibine aınaldyrýǵa jeteledi.
Baqyttyń otbasy negizinen mal sharýashylyǵymen aınalysady. О́zi otaǵasynyń bir jaǵyna shyǵysqanmen, tiginshilikti qatar alyp júrdi. Keıin óz aldyna is bastaýdy josparlady. Kásipkerlerdi qoldaýǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamalar, ony iske asyrýǵa tikeleı atsalysatyn, jeńildikpen nesıe beretin Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory týraly estip-bildi.
Kásip bastaýdyń barlyq joldarynan júrip ótken sheber osy ýaqytqa deıin qordan tórt ret nesıe alǵan. Alǵashqy nesıege ámbebap kásibı tigin mashınasyn satyp alǵan, qazir onyń tórteýi bar. Bıyl jańadan salynǵan eki qabatty jeke ǵımaratyn ashty, munda tigin sheberhanasy men dúkeni bar. Aldaǵy ýaqytta tiginge qatysty taǵy basqa da qyzmet túrlerin iske qospaq. Ol jerde kıim qysqartýdan bastap mektep formasyna deıin tigiledi. Qazir eldegi jaǵdaıǵa baılanysty jappaı suranysqa ıe – maska tigip jatyr. О́nimderin oblystyń dárihanalary men mekemelerge ótkizedi.
On jyl ishinde «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» jáne «Eńbek» memlekettik baǵdarlamalary arqyly qordan alǵan nesıelerimen bıznesin keńeıtken. Qazir 6 adamǵa jumys berip otyr.
– Eńbek etemin degen adamǵa memleket qoldaý kórsetedi. Ony tek tıimdi paıdalaný kerek. Osy kásippen aınalysqaly Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan tórt ret nesıe aldym. Sonyń arqasynda tigin sehymdy keńeıttim, aınalym kapıtalymdy tolyqtyrdym. Jumysym oıdaǵydaı júrip jatyr. Qordan beriletin nesıe biz úshin óte tıimdi. О́ıtkeni paıyzy tómen, odan basqa da jeńildikteri bar, – deıdi kásipker.
Jalpy, Soltústik Qazaqstan oblysy mal sharýashylyǵyna qolaıly aımaq. Jeri keń, shóbi shúıgin, ózen-kóli jetkilikti. Sondyqtan bolar, qordan nesıe alýshylardyń basym kópshiligi mal sharýashylyǵymen aınalysady. Sonyń ishinde jylqy ósiretin sharýalar kóp.
– Bıyl bizdiń fılıalǵa «Eńbek» baǵdarlamasy boıynsha 2,6 mlrd teńge qarjy bólingen bolatyn. Búgingi tańda onyń 1,3 mlrd teńgeden astamy ıgerilip, 356 joba qarjylandyryldy. Jyl sońyna deıin 563 kásipkerge nesıe berýdi josparlap otyrmyz, – deıdi «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ oblystyq fılıalynyń dırektory Abylaı Nurkenov.
Qor óziniń nesıe ónimderi arqyly aýyl turǵyndary men aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdiń jobalaryn túrli maqsatty baǵyttar boıynsha qarjylandyryp keledi. Naqty aıtar bolsaq, mal sharýashylyǵyn, ósimdik sharýashylyǵyn, aýyl kásipkerligin damytý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý men saqtaý jobalary bar.
Aıta keteıik, Nátıjeli jumyspen qamtý baǵdarlamasy boıynsha túrli maqsattaǵy nesıe 6,5 jylǵa 6 paıyzben beriledi. Onyń jyldyq tıimdi syıaqy mólsheri 6,7 %-dan aspaıdy. Al kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasy múshelerine nesıe 4 paıyzben beriledi, jyldyq syıaqysy 4,7 %-ten aspaıdy. Bir jylǵa deıingi jeńildik merzimi de qarastyrylǵan.
