Álem • 14 Tamyz, 2020

Ulybrıtanııa ekonomıkasy quldyrady

17 ret kórsetildi

Álem elderiniń, onyń ishinde damyǵan memleketterdiń ekonomıkasy pandemııa kesirinen qıyndyqqa tap bolyp jatyr. Mundaı jaǵdaıdyń bolatyny indet alǵash órshigende-aq aıtylǵan edi. Osy aptada Ulybrıtanııanyń ulttyq statıstıka basqarmasy (ONS) el ekonomıkasynyń resessııaǵa ushyraǵanyn resmı málimdedi.

Jalpy, el ekonomıkasy mundaı daǵ­darysty 2009 jyldan beri kórmegen. Res­mı málimetter boıynsha sáýir jáne maý­­sym aılaryndaǵy kórsetkish tarıhta bol­maǵan quldyraýdy tirkegen. Jyl ba­syn­daǵy úsh aımen salystyrǵanda ósim 20,4 paıyzǵa tómendegen. Korona­vı­­rýs­tyń taralýyn toqtatý úshin úkimet qa­byldaǵan sharalar qyzmet kórsetý, ón­diris jáne qurylys salalaryna qatty soq­qy bergen. Qarjy mınıstri Rıshı Sý­nak bul resmı derekter jaǵdaıdyń qıyn­dyǵyn rastaıtynyn aıtyp, dabyl qaqty.

«Júz myńdaǵan turǵyn jumysynan aıy­ryldy. Eń ókinishtisi, bul jaǵdaı al­daǵy aılarda da jalǵasýy múmkin. De­genmen biz bul qıyndyqtan ótemiz. Esh­­bir azamatty qıyn jaǵdaıda qal­dyr­maı­myz», dedi mınıstr óziniń málim­deme­sinde.

Ulttyq statıstıka basqarmasy (ONS) óndiristiń quldyraýy dúkenderdiń, qonaqúılerdiń, meıramhanalardyń, mek­tepter men kólik jóndeý sheber­ha­nalarynyń jabylýyna baı­la­nys­ty boldy dep otyr. Ekono­mı­kanyń besten tórtine tıesili qyzmet kórsetý sek­to­ry tarıhtaǵy eń úlken toqsandyq qul­dy­raý­dy bastan ótkergen.

Álem elderiniń birqatary ekono­mı­kalyq qıyndyqtarǵa tap bolǵany túsinikti. Alaıda barlyǵy Ulybrıtanııa sekildi aýyr resessııaǵa ushyramaǵan. Máselen, salystyrmaly túrde Kana­danyń ekonomıkasy ekinshi toqsanda 12 paıyzǵa, al Japonııada 7,6 paıyzǵa tómendedi degen boljam bar.

Sarapshylar Ulybrıtanııadaǵy qa­zir­gi ekonomıkalyq jaǵdaıdy karan­tın sharalarynyń engizilýimen tikeleı baılanystyryp qarastyrýda.

Pandemııadan japa shekken eń al­ǵashqy el Qytaı bolǵanymen, onyń eko­no­mıkasy qaıta ósimdi kórsete bastaǵan. Osylaısha álemdegi ekinshi iri ekonomıka ıesi sońǵy onjyldyqta bolǵan eń qıyn resessııadan aman shyqqan.

Jalpy, Ulybrıtanııanyń koro­na­vırýspen kúres sharalary turǵyndar men sarapshylar tarapynan kóp synǵa ushyrady. El bıligi vırýs juqtyrǵandar sanynyń artqanyna qaramastan, qatań sharalardy Italııadan eki aptadan keıin, Ispanııadan on kúnnen keıin, al Fransııadan bir aptadan keıin engizdi. Al bul kezde vırýsty baqylaýǵa alý qıyndap ketti, sol sebepti bıznesti uzaq ýaqytqa jabýǵa týra keldi.

Italııada meıramhanalar, kafeler men shashtarazdarǵa mamyr aıynyń ortasynda qaıta ashýǵa ruqsat berildi, al Ulybrıtanııada olar tek shildede ashyldy. Germanııa bolsa kitap, velo­sıped, avtokólik dúkenderine sáýirdiń so­ńynda jumysyn jalǵastyrýǵa múm­kindik berse, Ulybrıtanııada bólshek saý­da oryndary tek eki aıdan keıin ju­mys istedi. Osylaısha jekelegen bıznestiń uzaq ýaqyt jabyq bolýy el ekonomıkasyna edáýir soqqy bolǵan. Sebebi eldegi qyzmet kórsetý salasy men úı sharýashylyǵy shyǵyndary eko­nomıkanyń basym bóligin quraıdy. Al úıde otyrǵan turǵyndar shyǵyndalmaı, aqsha únemdegen. Oǵan qosa, 730 myńnan astam jumys orny jabylǵan.

Qarjy mınıstri úkimet turǵyndarǵa burynǵy jumys ornyna orala alatynyn aıtyp kólgirsimeıdi, onyń ornyna basqa salalarda jańa jumys oryndaryn ashýǵa tyrysady, deıdi.

Al bıznes ókilderi bolsa úkimetten kómek kútip otyr. Sońǵy málimetter ósim jaǵyna qaraı ózgerister baıqa­la­ty­nyn kórsetkenimen, Anglııa banki ekonomıka pandemııa aldyndaǵy kórset­kishine kelesi jyldyń sońyna deıin jet­peýi múmkin dep boljady. Al Eýro­panyń ózge elderimen salystyrǵanda Ulybrı­ta­nııanyń eń tómen nátıje kórsetýiniń sebebin ekonomıkanyń qyzmet kórsetý salasymen tikeleı baılanysty bolýymen túsindirdi. Budan shyǵatyn qorytyndy – pandemııa qyzmet kórsetý salasyna táýeldi elderdiń ekonomıkasyna eń aýyr soqqy bolǵany. Endi sarapshylar aldaǵy ekinshi tolqynnyń qaýpi men Brexit boıynsha kelissózderdiń baıaýlap qalýyna alańdaýshylyq tanytyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar

Muraǵattar muń shaǵady

Ádebıet • Búgin, 19:50

Qarýly Kúshterdiń spartakıadasy ótti

Aımaqtar • Búgin, 15:17

Aqtaýdaǵy "Masat" bazarynda órt shyqty

Aımaqtar • Búgin, 14:00

Tarıhı nysandar jańǵyrtylýda

Qazaqstan • Búgin, 13:05

"Balapan" telearnasyna - 10 jyl

Qazaqstan • Búgin, 11:00

Oralda "Juban" qoıylymynyń premerasy ótti

Rýhanııat • Búgin, 10:20

Búgin – Eńbek kúni

Qazaqstan • Búgin, 09:20

Shekten shyqqan ahýal joq

Aımaqtar • Keshe

Atyraýda egiz ul aman-esen tabyldy

Aımaqtar • 25 Qyrkúıek, 2020

Shymkentte karantındik shekteýler 12 qazanǵa deıin uzartylady

Ońtústik Qazaqstan • 25 Qyrkúıek, 2020

Atyraýda jol boıynda traktor aýdaryldy

Aımaqtar • 25 Qyrkúıek, 2020

Qostanaı oblysynda qus fabrıkasy ashylady

Aımaqtar • 25 Qyrkúıek, 2020

Or ózenin ortaıtyp otyrǵan kimder?

Vıdeo • 25 Qyrkúıek, 2020

Uqsas jańalyqtar