El Prezıdenti – Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas Qolbasshysy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» Joldaýynda densaýlyq saqtaýdyń ulttyq júıesin uzaq merzimdi jańǵyrtý aıasynda biz eldiń barlyq aýmaǵynda medısınalyq qyzmetter sapasynyń biryńǵaı standarttaryn engizýge, sondaı-aq, medısına mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýyn biryńǵaılandyrýǵa tıispiz delingen.
Joldaýdaǵy tapsyrmany oryndaý jáne áskerı qyzmetshilerdiń densaýlyǵyn saqtap qalý maqsatynda Qorǵanys mınıstrliginiń Bas áskerı klınıkalyq gospıtalinde aıtarlyqtaı jumystar júzege asyrylýda. Sonyń bir dáleli retinde myna oqıǵany oqyrman nazaryna usynýdy jón kórdik.
El Prezıdenti – Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas Qolbasshysy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» Joldaýynda densaýlyq saqtaýdyń ulttyq júıesin uzaq merzimdi jańǵyrtý aıasynda biz eldiń barlyq aýmaǵynda medısınalyq qyzmetter sapasynyń biryńǵaı standarttaryn engizýge, sondaı-aq, medısına mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýyn biryńǵaılandyrýǵa tıispiz delingen.
Joldaýdaǵy tapsyrmany oryndaý jáne áskerı qyzmetshilerdiń densaýlyǵyn saqtap qalý maqsatynda Qorǵanys mınıstrliginiń Bas áskerı klınıkalyq gospıtalinde aıtarlyqtaı jumystar júzege asyrylýda. Sonyń bir dáleli retinde myna oqıǵany oqyrman nazaryna usynýdy jón kórdik.
Shildeniń shilińgir ystyǵynda 48411 áskerı bóliminde kólik júrgizýshi bolyp qyzmet etip júrgen Erǵazy Máýlenqulov qasyndaǵy eki joldasymen birge tamaqtaný úshin «Shalqar» shaǵyn saýda ortalyǵyna kiredi. Olar munda el-jurt «Sendvıch» dep atap ketken taǵamǵa tapsyrys beredi. Aldaryna as kelgende aldymen E.Máýlenqulov dámin tatady. Bastapqyda moıenezdiń ıisinen sál sekem alsa da, tábeti tartyp turǵan soń toqtaı almaıdy. Al, qasyndaǵy joldastary kóńilge kúdik uıalatqan taǵamnan birden bas tartady.
Jumys ýaqyty bitkennen keıin shopyr jigit úıine barady. Izin ala onyń ystyǵy kóterilip, mazasy ketedi. Jubaıy dáriger bolǵandyqtan, odan mán-jaıdy suraıdy da, soǵan baılanysty qam-qareketke kóshedi. Osydan soń boıdaǵy syrqat sál báseńsigenimen, tún ortasynan aýǵanda qaıtadan tynyshtyq buzylady. Sondyqtan jedel medısınalyq járdemge júginýge týra keledi. Olar ony aldymen Astana qalasyndaǵy Juqpaly aýrýlar aýrýhanasyna aparady. Alaıda, syrqattanǵan azamat áskerı bolǵandyqtan, Bas áskerı klınıkalyq gospıtalge jol siltepti. Naýqasty aldymen gospıtaldiń kezekshi dárigeri Elena Edelman qaraǵan. Jedel túrde qajetti tekseristerden ótkizgen ol Erǵazynyń qaýipti ishek aýrýyna shaldyqqanyn anyqtapty. Sol sebepti ony juqpaly aýrýlar bólimshesiniń palatasyna jatqyzǵan. Sondaı-aq, tań atqansha álgi kisiniń tikeleı baqylaýynda bolypty. Al, ertesine em-domdy joǵaryda atalǵan bólimsheniń bastyǵy, joǵary bilikti dáriger maıor Nurjamal Degenbaevanyń ózi júrgize bastaǵan. Tańerteńnen keshke deıin tıisti medısınalyq kómektiń barlyǵy jasalǵan. Biraq, oǵan qaramaı naýqastyń qan qysymy tómendeı beripti. Buǵan ýly zattyń qanǵa tarap úlgergendigi basty sebep bolǵan. Mundaı jaǵdaı adam ómirine qaýip tóndiretindikten, ony anestezıologııa jáne reanımasııa bólimshesine aýystyrǵan.
Podpolkovnık Andreı Levchenko basshylyq jasaıtyn bul bólimshede E.Máýlenqulov bir aptadaı medısınalyq apparattyń kómegimen ǵana tynys alyp jatqan. Sondyqtan bolsa kerek, alǵashqy kúnder naýqasty emdeýshi dáriger Nurjamal Kárimqyzy men jansaqtaý bólimshesindegi qyzmetkerler úshin qobaljýǵa toly bolypty. Áıtse de, hal ústinde jatqan áskerıdiń jalpy jaǵdaıyn jiti baqylap otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Medısınalyq basqarmasynyń bastyǵy, polkovnık Azızjan Orazalın men Bas áskerı klınıkalyq gospıtali basshysynyń emdeý isi boıynsha orynbasary (sol kezeńde gospıtal basshysynyń mindetin ýaqytsha atqarǵan), medısına ǵylymdarynyń doktory, professor, polkovnık Gúlparıda Baıdildaeva áriptesterine barynsha qoldaý bildirgen. Máselen, qolda bar dári-dármektiń naýqasty aıyqtyrýǵa dármeni jetpegendikten jáne aqyldasý maqsatynda Gúlparıda Talapbekqyzy Astana qalasyndaǵy medısınalyq basqarma arqyly elordalyq bilikti dárigerlerdiń keńesine de júginipti.
Bas qaladaǵy bilikti mamandardan qurylǵan arnaıy keńes músheleri jasalyp jatqan em-domda esh kemshilik joqtyǵyn aıtsa, olardyń arasyndaǵy №1 qalalyq aýrýhananyń dárigeri M.Abdýov mundaı haldegi naýqastardyń ilýde bireýi ǵana aman qalýy múmkin ekendigin eskerte kele, gospıtal qyzmetkerlerine medısınada «LPS sorıpsııa» dep atalyp júrgen quraldy qoldanyp kórýge keńes beredi. Qarapaıym tilmen jetkizetin bolsaq, bul – adam boıyndaǵy qandy súzgiden ótkizip, tazalaıtyn quty ispetti qural. Qos alaqandy bir-birine qarata qoıyp ólshegende saýsaqtar ushpa-ush tıetindeı shaǵyn ǵana kólemi bar. Ony arnaıy qondyrǵyǵa ornalastyrady da, odan taralǵan qos tútiksheniń biri naýqas ıyǵynyń bir jaǵyndaǵy qan tamyryna, al syńary ekinshi jaǵyna qoıylady. Sodan keıingi keremetti qarańyz. Birinshi tútiksheden aqqan qan álgi quraldyń ishine quıylǵanda onda tazalaý prosesi júzege asady. Iаǵnı, qan quramynda ýly zat bolsa, onyń kúshin joıýǵa talpynys jasalady. Demek, emdelýshiniń boıyna ekinshi tútikshe arqyly quıylǵan qan anaǵurlym tazarady degen sóz. Gospıtaldiń jansaqtaý bólimshesinde hal ústinde jatqan naýqastyń qanynda ýly zat bolǵandyqtan, ony tazalaıtyn birden-bir qural osy eken.
Bir ret qana qoldanysqa jaramdy bul quraldyń quny qomaqty. Dálirek aıtsaq 800 myń teńge. Alaıda, tarazy basynda adam ómiri turǵandyǵyn tereń túsingen medısınalyq basqarma men gospıtal basshylyǵy álgi quraldyń bir danasyn Astana qalasynan taýyp, taǵdyry qyl ústinde turǵan naýqasqa qoldanypty. Nátıje qandaı deısiz ǵoı? Apta boıy apparatqa táýeldi bolyp kelgen shopyr jigit esin jıǵan. Bul jańalyq búkil gospıtal qyzmetkerlerin qýanyshqa bóleıdi.
Maqalany jazý barysynda osy oqıǵaǵa qatysy bar azamattardyń aty-jónderin tolyq oqyrman nazaryna usyndyq. Bul – olarǵa degen qurmetimiz. Adam ómirine arasha túsýdiń ónegeli úrdisin ózderiniń naqty isterimen kórsetip bergen olarǵa qandaı qurmet jasalsa da laıyqty.
Erlibaı О́ZBEKBAIULY.
