Aspannan altyn jaýǵan kún

26 qazan, senbi kúni Almatydaǵy Balýan Sholaq atyndaǵy sport kesheninde bokstan álemniń XVII chempıonatynyń fınaldyq jekpe-jekteri bolyp ótti. Oǵan Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev qatysyp otyrdy. Memleket basshysynyń arnaıy kelip, óz ónerle­rin tamashalaǵanynan boılaryna erekshe qýat alǵan Qazaqstan quramasynyń aqtyq aıqasqa shyqqan 4 birdeı múshesi altynnan alqa taǵyp, álem chempıony atandy. Bul kúni taǵy 2 jigitimiz kúmis medaldi moıyndaryna orasa, sonyń aldynda 2 sańlaǵymyzdyń qola medalǵa qol jetkizgeni belgili bolǵan edi. Sóıtip, ulttyq komanda óziniń tarıhynda birinshi ret jahandyq jarysta komandalyq birinshi orynǵa shyqty.

Bul kún shynynda da qazaq boksy­nyń aıbyny asqan, qazaq quramasy úshin aspannan altyn medaldar jańbyry jaýǵan kún boldy. Osy tarıhı jeńiske aınalǵan oqıǵa týraly materıaldarmen gazetimizdiń 6 jáne 12-betterinde tanysa alasyzdar.

26 qazan, senbi kúni Almatydaǵy Balýan Sholaq atyndaǵy sport kesheninde tan álemniń XVII chempıonatynyń fınaldyq jekpe-jekteri bolyp ótti. Oǵan Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev qatysyp otyrdy. Memleket basshysynyń arnaıy kelip, óz ónerle­rin tamashalaǵanynan boılaryna erekshe qýat alǵan Qazaqstan quramasynyń aqtyq aıqasqa shyqqan 4 birdeı múshesi altynnan alqa taǵyp, álem chempıony atandy. Bul kúni taǵy 2 jigitimiz kúmis medaldi moıyndaryna orasa, sonyń aldynda 2 sańlaǵymyzdyń qola medalǵa qol jetkizgeni belgili bolǵan edi. Sóıtip, ulttyq komanda óziniń tarıhynda birinshi ret jahandyq jarysta komandalyq birinshi orynǵa shyqty.

Bul kún shynynda da qazaq boksy­nyń aıbyny asqan, qazaq quramasy úshin aspannan altyn medaldar jańbyry jaýǵan kún boldy. Osy tarıhı jeńiske aınalǵan oqıǵa týraly materıaldarmen gazetimizdiń 6 jáne 12-betterinde tanysa alasyzdar.

Bul kúni Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıyna aǵylǵan jurtta esep bolmady. Jergilikti jankúıerler, sheteldik qonaqtar men halyqaralyq jýrnalıster, onyń syrtynda osy saıysqa arnaıy at sabyltyp kelgen álemge tanymal sport jáne bıznes salasynyń betkeustarlary, túrli deńgeıdegi shen-shekpen ıeleri men sheteldik dıplomattar, nesin aıtasyz, qazaq jerinde tuńǵysh ret jalańbas judyryqtasatyn jarysty tamashalaýǵa asyqqan jurt qara nópir boldy.

AIVA ótkizgen álemdik chempıonattyń shymyldyǵyn qazaqstandyq Birjan Jaqypov pen Mohammed Flısı ashyp, dúnıeni 15 kún boıyna dúrildetken myqtylar saıysynyń eń erekshe oıyn órnegin kórsete bildi. Jeńil salmaqta buǵan deıin qarsylas shydatpaı kelgen Birjan aljırlik Mohammedti aıqyn basymdyqpen jeńip, qazaq boksynyń alǵashqy altyn júldesin qorjynǵa saldy.

Dúbirli jekpe-jektiń ekinshi kezdesýi 52 kılodaǵy reseılik Mısha Aloıan men О́zbekstan boks­shysy Jasýrbek Latıpovtyń arasynda ótip, bul saıysta­ Reseı boksshysynyń baǵy jandy. Úshinshi jup – 56 kılo sal­maqtaǵy Ázerbaıjan eliniń perzenti Djavıt Chelebıev pen Reseı boksshysy Vladımır Nıkıtınniń jekpe-jegi de asa tartysty ótti. Eki myqtynyń kezdesýinde ázerbaıjan jigiti jeńis tuǵyryna kóterildi.

60 kılo salmaqtaǵy myqtylar kýbalyq Lazaro Estrada men bra­zılııa boksshysy Robson Konseısonyń jekpe-jegi de jarystyń eń tartysty kezde­sý­leriniń biri boldy. Álemdik jarystarda juldyzy erekshe janatyn kýbalyq «qara marjan» bul joly da myqty qarsylasynan aıla-tásilin de, sheberligi men kúshin de aıap qalmady. Jeńis tuǵyrynda – Lazaro Estrada.

Alǵashqy qadam sátti bastal­ǵannan keıin-aq qazaqstandyq boksshylardyń rýhy asqaqtap, rıngke janarlary jarqyldap-aq shyǵyp jatty. 64 kılo salmaqtaǵy Mereıdiń qarsylasy da osal emes edi. Qarsylas shaq keltirmeı júrgen kýbalyq sheber Iаsnır Lopestiń kezdesýleri áli kúnge kóz aldymyzda. Júregine bilegi saı, sheberlikteri kelisken shyn kúshtilerdiń arasyndaǵy jekpe-jek talaı kózdi qyzyqtyryp, talaı kóńildi alaburtyp ótti. Mereıdiń myqty soqqylary men Iаsnırdiń jasyndaı qımyly jankúıer qaýym men tóreshilerdiń sanasyn solqyldatyp, bul jolǵy jeńiske de qazaq ulynyń ıe bolaryn aıqyndap-aq berdi.

69 kılo salmaqtaǵy qazaq boksynyń jaryq juldyzdarynyń biri Danııar Eleýsinov te janary jarqyldap, bulshyq etterin oınata rıngke bettedi. Qarsylasy – kýbalyq qara judyryq Arısnoıd Despaın ońaı aldyra salatyn osal emes. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, qazaq boksyna tótep beretin hám úlken qarsylyq tanytatyn Kýba mektebiniń sańlaq boks­shysy. Arısnoıdty tize búktirý úshin Danııarǵa sheberlik pen kúshten ózge Alla bergen baq ta kerek. Qudaı qoldap, qazaq bala­­­synyń chempıondyq tuǵyrǵa kóte­rilý mártebesine ıe boldyq. Myq­tyny myqty moıyndap, sheberden sheber asqan kún boldy bul!

75 kılo salmaqtaǵy myqty­lardyń kezdesýi. Dombyranyń kúmbirimen, qalyń eldiń qolpash­taýymen ortaǵa Jánibek Álim­hanuly shyqty. Onyń qarsylasy Irlandııa boksshysy Djeıson Kýıgleı de rıngten tek jeńispen ǵana túsetindeı ózine bek senimmen kelip jetti. Alaıda, jekpe-jektiń alǵashqy sartpa-surt soqqylary Jánibektiń juldyzy janatynyn jarııalap tastaǵandaı boldy. Birinshi raýndtyń ekinshi mınýtyna jetkizbeı Jánibektiń týra tıgen soqqysynan ırland boksshysy táltirektep baryp sylq ete tústi. Aqyrynda aıtqandaı Jánibektiń juldyzy jarqyrady.

Tórt «altyndy» teńgerip tastaǵannan keıin rıngke shyqqan Ádilbek Nııazymbetovten de sheber oıyn men kezekti jeńis kútken edik. Sońǵy jekpe-jegin sylbyr ótkizgen Ádilbek sheshýshi kezdesýde az shabýyldap, kóp qorǵanýmen boldy. Qandaı sebep bolǵanyn bilmedik, qoldaǵy jeńisti bizdiń ul kýbalyq qarsylasyna «syılaǵandaı» kúı keshtik.

91 kılo salmaqtaǵy ıtalıan Klemento Rýsso men reseılik boksshy Evgenıı Tıshenkonyń arasyndaǵy kezdesý de asa tartysty ótti. Boıy yqsham bolsa da shabýyly men soqqy berý máneri bir saty joǵary Klemento álem chempıony atandy.

Chempıonattyń eń qyzyq jáne barsha jurt asyǵa kútken kez­desýi 91 kılodan joǵary sal­maqtaǵy alyptardyń jekpe-jegi – jerlesimiz Ivan Dychko men ázer­baıjandyq Mohamedrasýl Med­jıev arasynda ótti. Eki raýnd bo­ıyna upaı sanymen alda kele jat­qan Ivan sońǵy úshinshi raýndta joıdasyz soqqydan eseńgirep qaldy. Nokaýt. Tym bolmasa upaı sanymen utylǵanda ǵoı kóńil kúı dál osylaı túspes edi, dep ókinip qalǵanymyzdy nesine jasyraıyq!

Mine, jarty aıǵa jýyq qazaq eliniń tósinde qolǵap túıistirgen álemdik doda da óz máresine ke­lip jetti. Qudaıǵa shúkir, 4 altyn, 2 kúmis, 2 qolany saldy biz­diń oǵlandar el qorjynyna. Qazaq­stan­da tuńǵysh ári AIVA ere­je­sinde eń birinshi ret jalańbas ótki­zilgen jarysta álemniń 140-tan asa eliniń kil myqtylary 447 jekpe-jek ótkizip, dúnıe júzi­niń boks tarıhyna erekshe úles qosyldy.

Álem boksynyń áleýeti

Bokstan álemniń eń alǵashqy chempıonaty 1974 jyly Kýbanyń astanasy – Gavana qalasynan bastalǵany belgili. Sodan beri onyń 17 ret jalaýy kóterildi.

Sońǵy chempıonattyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan quramasy óziniń osy jyldarda jeńip alǵan medaldary sany boıynsha komandalyq tórtinshi orynǵa shyqty.

Tómende osy kestedegi alǵashqy 10 eldi kórsetip otyrmyz. Jalpy, osy jyldarda medaldi bolǵandar qatarynda 51 eldiń boksshylary bar. Eskerte ketetini, respýblıka boksshylarynyń keńes zamanynda alǵan 2 altyn, 2 kúmis medali bul tizimniń esebine alynǵan joq.

Chempıondar sherýi

49 kg. Birjan Ja­­qy­pov. Shym­­­­kent, Qazaq­stan (07.07.1984). Álem­niń 2013 jylǵy chem­pıony, 2005 jyl­ǵy qola júldegeri. Álem Kýbogynyń 2006, 2008 jyldarǵy qola júldegeri. Azııa oıyn­­da­r­ynyń 2010 jylǵy kúmis júldegeri. Qa­zaqstannyń 2006, 2007, 2009, 2012 jyl­darǵy chempıony, 2010, 2011 jyldarǵy kúmis jáne 2005 jylǵy qola júldegeri.

Bul chempıonatta Belık Galanov (Reseı), Hasanboı Dýsmatov (О́z­bekstan), Entonı Chakon Rıvera (Pýerto-Rıko), Iosvanı soto Veıtıa (Kýba), Mohammed Flıssı (Aljır) syndy qarsylastaryn utty.

52 kg. Mısha Aloıan. Novosibir, Reseı (23.08.1988). Olım­pııa­lyq oıyndardyń 2012 jylǵy qola júldegeri, álemniń 2011, 2013 jyldarǵy chempıony, 2009 jylǵy qola júldegeri, Ýnıversıadanyń 2013 jylǵy kúmis júldegeri, Eýropanyń 2012 jylǵy chempıony, Eýropanyń kadetter arasyndaǵy 2007 jylǵy chempıony. Reseı Federasııasynyń 2009, 2010, 2011 jyldarǵy chempıony, 2008 jylǵy kúmis júldegeri.

Bul chempıonatta Aleksandar Aleksandrov (Bolgarııa), Oteng Oteng (Botsvana), Shahrıer Ahmedov (Tájikstan), Chatchaı Býtdı (Taı­­­land), Jasýrbek Latıpov (О́zbekstan) syndy qarsylastaryn utty.

56 kg. Djavıd Chelebıev. Baký, Ázerbaıjan (17.05.1992). Álem­niń 2013 jylǵy chempıony. Ýnı­ver­sıa­danyń 2012 jylǵy kúmis júl­de­geri. Eýropanyń kadetter arasyn­daǵy 2007 jylǵy chempıony. Ázer­baı­jannyń 2013 jylǵy qola júld­e­geri.

Bul chempıonatta Oraz Avzalshoev (Tájikstan), Týgsogt Nııasbaııar (Mońǵolııa), Benson Gıcharý (Kenııa), Shıva Tapa (Úndistan), Qaırat Erálıev (Qazaqstan), Vladımır Nıkıtın (Reseı) syndy qarsylastaryn utty.

60 kg. Lazaro Alvares Estrada. Gavana, Kýba (28.01.1991). Álem­­niń 2011, 2013 jyldarǵy chempıony, Bolıvar oıyndarynyń 2009 jyl­­ǵy chempıony, 2011 jylǵy kúmis júldegeri, Panamerıka oıyn­darynyń 2011 jylǵy chempıony. Álemniń kadetter arasyndaǵy 2007 jyl­ǵy kúmis júldegeri. Kýbanyń 2008, 2012, 2013 jyldarǵy chempıony.

Bul chempıonatta Djozef Kordına (Ýels), Fazlıddın Gaıbnazarov (О́zbekstan), Saılom Ardı (Taıland), Berik Ábdirahmanov (Qazaqstan), Robson Konkeıkao (Brazılııa) syndy qarsylastaryn utty.

64 kg. Mereı Aqshalov. Astana, Qazaqstan (05.08. 1988). Álemniń 2013 jylǵy chempıony, álemniń áskerı qyzmetkerler arasyndaǵy 2010 jylǵy chempıony, Búkilálemdik boks serııasynyń 2010 jylǵy je­ńimpazy, Azııanyń 2013 jylǵy chempıony, Azııanyń kadettar ara­­­syn­daǵy 2004 jylǵy chempıony. Qazaqstannyń 2012 jylǵy chempıony.

Bul chempıonatta Djosh Teılor (Shotlandııa), Karlos Adams (Domınıkan), Ermek Sakenov (Qyrǵyzstan), Everton Lopes (Brazılııa), Iаsnıer Toledo Lopes (Kýba) syndy qarsylastaryn utty.

69 kg. Danııar Eleýsinov. Astana, Qazaqstan (13.03.1991). Álemniń 2013 jylǵy chempıony, Azııa oıyn­­­­darynyń 2010 jylǵy jáne Azııanyń 2013 jylǵy chempıony. Álemniń jas­tar arasyndaǵy 2008 jylǵy kúmis júldegeri, kadetter arasyndaǵy 2006 jylǵy chempıony, 2007 jylǵy qola júldegeri. Qazaqstannyń 2010, 2011, 2012 jyldarǵy chempıony.

Bul chempıonatta Karl Hıeld (Bagam araldary), Soýleman Sıssoho (Fransııa), Vınchenso Mangıkapre (Italııa), Araık Marýtıan (Germanııa), Arıspoıd Despaın (Kýba) syndy qarsylastaryn utty.

75 kg. Jánibek Álimhanuly. Al­maty oblysy, Qazaqstan (01.04.1993). Álemniń 2013 jylǵy chem­pıony. Azııanyń 2013 jylǵy chem­pıony. Qazaqstannyń 2012 jylǵy chempıony.

Bul chempıonatta Soltan Mı­gıtınov (Ázerbaıjan), Hýan Antonıo Merkado (Meksıka), Bogdan Jýratonı (Rýmynııa), Djeıson Kýıgleı (Irlandııa) syndy qarsylastaryn utty. Al jartylaı fınalda aǵyl­­­shyn Entonı Foýler jaraqatyna baılanysty alańǵa shyqpaı qaldy.

81 kg. Hýlıo Sezar de la Krýs Pereza. Gavana, Kýba (11.08.1989). Álem­niń 2011, 2013 jyldarǵy chem­­pıo­ny. Panamerıka oıyndary men Bolıvar oıyndarynyń 2011 jyl­ǵy chempıony, Panamerıka oıyn­darynyń 2010 jylǵy kúmis júl­degeri, Panamerıkanyń 2008 jylǵy chempıony. Kýbanyń 2008, 2010, 2012, 2013 jyldarǵy chempıony, 2009 jylǵy qola júldegeri.

Bul chempıonatta Sergeı Mıhel (Germanııa), Oleksandr Ganzýla (Ýkraına), Abdelfarıd Benchabla (Aljır), Djoı Ýard (Irlandııa), Ádilbek Nııazymbetov (Qazaqstan) syndy qarsylastaryn utty.

91 kg. Klemente Rýsso. Mılan, Italııa (27.07.1982). Olımpııalyq oıyndardyń 2008, 2012 jyldarǵy kúmis júldegeri, álemniń 2007, 2013 jyldarǵy chempıony, álemniń áske­rı qyzmetkerler arasyndaǵy 2004 jylǵy chempıony, Polısııa oıyndarynyń 2005 jylǵy chempıony, Eýropa Oda­ǵynyń 2005 jylǵy chempıony, 2007 jylǵy kúmis júldegeri. Ita­lııanyń 2004, 2005, 2006, 2007 jyldarǵy chempıony.

Bul chempıonatta Levan Gýledanı (Grýzııa), Djım Andersen (Danııa), Marko Galıch (Horvatııa), Teımýr Mamedov (Ázerbaıjan), Evgenıı Tıshenko (Reseı) syndy qarsylastaryn utty.

+91 kg. Magomedrasýl Medjıdov. Baký, Ázerbaıjan (27.09.1986). Olım­pııalyq oıyndardyń 2012 jylǵy qola júldegeri. Álemniń 2011, 2013 jyldarǵy chempıony, Eýropanyń 2013 jylǵy chempıony.

2010 jyly Reseıdiń Daǵystan res­pýblıkasynan Ázerbaıjanǵa ótip, bul eldiń azamattyǵyn alǵaly beri ulttyq chempıonatqa qatysyp kórgen emes.

Bul chempıonatta Kem Aýesom (AQSh), Magomed Omarov (Reseı), Roberto Kammarelle (Italııa), Ivan Dychko (Qazaqstan) syndy qarsylastaryn utty.

Júldegerler tuǵyry

49 kg.

1. Birjan Jaqypov (Qazaqstan);

2. Mohammed Flıssı (Aljır);

3. Iosvanı Soto Veıtıa (Kýba),

Davıd Gımenes Rodrıges (Kosta-Rıka).

52 kg.

1. Mısha Aloıan (Reseı);

2. Jasýrbek Latıpov (О́zbekstan);

3. Chatchaı Býtdı (Taıland),

Endrıý Selbı (Ýels).

56 kg.

1. Djavıd Chelebıev (Ázerbaıjan);

2. Vladımır Nıkıtın (Reseı);

3.Qaırat Erálıev (Qazaqstan),

Mıkola Býsenko (Ýkraına).

60 kg.

1. Lazaro Alvares Estrada (Kýba);

2. Robson Konkeıkao (Brazılııa);

3. Berik Ábdirahmanov (Qazaqstan),

Domenıko Valentıno (Italııa).

64 kg.

1. Mereı Aqshalov (Qazaqstan);

2. Iаsnıer Toledo Lopes (Kýba);

3. Everton Lopes (Brazılııa),

Ýranchımeg Mýnkh-Erdene (Mońǵolııa).

69 kg.

1. Danııar Eleýsinov (Qazaqstan);

2. Arıspoıdıs Despaın (Kýba);

3. Araık Marýtıan (Germanııa),

Gabrıel Maestre (Venesýela).

75 kg.

1. Jánibek Álimhanuly (Qazaqstan);

2. Djeıson Kýıgleı (Irlandııa);

3. Entonı Foýler (Anglııa),

Artem Chebotarev (Reseı).

81 kg.

1. Hýlıo Sezar de la Krýs Pereza (Kýba);

2. Ádilbek Nııazymbetov (Qazaqstan);

3.Djoı Ýard (Irlandııa),

Oıbek Mamazýlýnov (О́zbekstan).

91 kg.

1. Klemente Rýsso (Italııa);

2. Evgenıı Tıshenko (Reseı);

3.Teımýr Mámedov (Ázerbaıjan),

Iаmıl Peralta (Argentına).

+91 kg.

1. Magomedrasýl Medjıdov (Ázerbaıjan);

2. Ivan Dychko (Qazaqstan);

3.Roberto Kammarelle (Italııa),

Erık Pfaıffer (Germanııa).

«Egemen Qazaqstannyń» álem chempıonatyndaǵy kóshpeli redaksııasy.