02 Qarasha, 2013

Tarıhy tereń,taǵylymy mol ustahana 100 jyldyǵyn atap ótti

374 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Keńestik saıasat kezindegi tarıh oqýlyqtarynda revolıýsııaǵa deıin qazaq halqynyń 2 paıyzǵa jýyǵy ǵana hat tanydy degen syńarjaq tirkes jazylyp keldi. Rasynda da solaı ma edi? Joq, olaı emes, bul keńestik saıasatshylar men tarıhshylardyń naqty shyndyqqa úılespeıtin, teris kózqarastan týǵan deregi deýge bolady. Ári dál osy máselege qatysty aıtatyn ýájderimiz ben dálelderimiz de bar. Aıtalyq, jıyrmasynshy ǵasyrdyń basynda, ıaǵnı qyzyl qazan revolıýsııasyna deıin tabany kúrekteı 15-17 jyl buryn qazaq jerinde qonys tepken kóptegen qalalarda pedagogıkalyq kýrstar uıymdastyrylǵan. Sonyń biri 1903-1908 jyldary aralyǵynda Oralda ashylǵan. Ony bitirgender keıin qalyń el-jurttyń arasyna ketip, olardy saýattandyrýǵa bel sheshe kirisken.

Keńestik saıasat kezindegi tarıh oqýlyqtarynda revolıýsııaǵa deıin qazaq halqynyń 2 paıyzǵa jýyǵy ǵana hat tanydy degen syńarjaq tirkes jazylyp keldi. Rasynda da solaı ma edi? Joq, olaı emes, bul keńestik saıasatshylar men tarıhshylardyń naqty shyndyqqa úılespeıtin, teris kózqarastan týǵan deregi deýge bolady. Ári dál osy máselege qatysty aıtatyn ýájderimiz ben dálelderimiz de bar. Aıtalyq, jıyrmasynshy ǵasyrdyń basynda, ıaǵnı qyzyl qazan revolıýsııasyna deıin tabany kúrekteı 15-17 jyl buryn qazaq jerinde qonys tepken kóptegen qalalarda pedagogıkalyq kýrstar uıymdastyrylǵan. Sonyń biri 1903-1908 jyldary aralyǵynda Oralda ashylǵan. Ony bitirgender keıin qalyń el-jurttyń arasyna ketip, olardy saýattandyrýǵa bel sheshe kirisken.

Al arada on jyl ótken soń Oral qalasynda muǵalimder semınarııasy qurylǵan. Onyń alǵashqy túlekteriniń arasynan keıin belgili memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, ǵalymdar men óner sheberleri shyqqany da úlken mereı. Búgingi J.Dosmuhamedov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledjdiń bastaýy men tarıhy osy semınarııadan irge túredi. Arnaýly oqý ornynyń bas ǵımara­­ty óńirdegi tarıhı nysandar men eskertkishter qatarynan oryn ala­dy. Munda HH ǵasyr­dyń basynda Oral áskerı real­dy ýchılıshesi qonystanǵan eken. Alash qaıratkerleri Halel men Jahansha Dosmuhamedovter sol bir almaǵaıyp jyldarda osy oqý ornynda oqyp, tálim-tárbıe alǵany da búgingi búkil elge tanymal kolledjdiń mártebesin bıiktete túsedi.

Respýblıkadaǵy bilim berý júıesiniń alǵashqy baspaldaǵy – balabaqshalar men bastaýysh mektepterge mamandar ázirleıtin oqý orny táýelsizdik jyldary qanatyn keńge jaıa tústi. Ta­rı­hy tereń qara shańyraqtyń bilim berý básekesinde juldyzy jar­qy­raı kórindi. Búgingi ýaqyt pen zamannyń bıik talaptaryna joǵa­ry kásibı sheberlikterimen ún qosyp kele jatqan uıymshyl ujym­dy jańashyldyqqa jany úıir, bilikti basshy, pedagogıka ǵyly­mdarynyń doktory Shalqyma Qur­manalına basqaryp keledi.

Temir QUSAIYN,

«Egemen Qazaqstan».

ORAL.

Sýrette: tarıhı ǵımarat – Oral pedagogıkalyq kolledji ǵımaratynyń syrtqy kórinisi.