О́mirdiń qas-qaǵym sátin qundy jádiger retinde urpaqtan-urpaqqa syılap kele jatqan fotoóner alǵash Fransııa jerinde dúnıege kelgen. Sodan beri de talaı ýaqyt ótti. Bizdiń elimizde de osy ónerdiń qyry men syryn jete meńgergen naǵyz sheberler az emes. Solardyń biri – «Fotoóner» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Asylhan Ábdiraıymuly L.N.Gýmılev atyndaǵy ýnıversıtette Astana jurtshylyǵyna qos kitabyn tanystyrdy.
О́mirdiń qas-qaǵym sátin qundy jádiger retinde urpaqtan-urpaqqa syılap kele jatqan fotoóner alǵash Fransııa jerinde dúnıege kelgen. Sodan beri de talaı ýaqyt ótti. Bizdiń elimizde de osy ónerdiń qyry men syryn jete meńgergen naǵyz sheberler az emes. Solardyń biri – «Fotoóner» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Asylhan Ábdiraıymuly L.N.Gýmılev atyndaǵy ýnıversıtette Astana jurtshylyǵyna qos kitabyn tanystyrdy.
Qalyń oqyrmanǵa «Asylhannyń fotosy» qoltańbasymen tanys Ábdiraıymov bir kitabyn qazaq baspasóziniń Rysqalı Dúısenǵalıev, Petr Redko, Bekmuhambet Tilekmetov, Júnisbek Paıyzov, Qaırat Mustafın, Nurǵoja Jubanov, Sıez Básibekov, Saılaý Pernebaev, Denderbaı Egizov, Alashybaı Esmaǵambetov, Nurmanbet Qızatuly, Rahymbaı Hanaly sııaqty aıtýly fotoshejireshilerine arnapty.
Jınaqqa olar túsirgen Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń, jazýshylar Muhtar Áýezovtiń, Sábıt Muqanovtyń, Oralhan Bókeıdiń, Sherhan Murtazanyń, kompozıtorlar Ahmet Jubanovtyń, Muqan Tólebaevtyń, Shámshi Qaldaıaqovtyń, Keńes Odaǵynyń Batyry Baýyrjan Momyshulynyń, halyq ártisi Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń, aqyndar Jambyl Jabaevtyń, Kenen Ázirbaevtiń, Sáken Seıfýllınniń, Qalıjan Bekqojınniń, ataqty balýan Qajymuqannyń sırek kezdesetin sýretteri engizilgen. Sport tarıhyna esimderi altyn áriptermen jazylǵan tarlanbozdardyń da, ónerimizge óshpes iz qaldyrǵan kúmis kómeı ánshiler men myń buralǵan bıshilerdiń de sýretteri osynda.
Kitapqa alǵysózdi halyq ártisi Sábıt Orazbaev jazypty. Halyq jazýshysy Muzafar Álimbaevtyń, qazaq fotojýrnalıstıkasyn zertteýshi Ásker Isaqovtyń, belgili jýrnalıst Qalı Sársenbaıdyń lebizderi de jylylyǵymen júrekti terbeıdi.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde oqytýshylyq qyzmetti qosa atqaratyn Asylhannyń «Fotojýrnalıstıka» dep atalatyn ekinshi kitaby stýdentterge oqý quraly retinde usynylypty. Bul eńbek úsh taraýdan turady. Alǵashqy taraý «Fotografııa, fotojýrnalıstıka janrlary» dep atalady. Onda avtor baıyrǵy jáne búgingi apparattardy zerttep, zerdelep, egjeı-tegjeıli túsindirýge tyrysqan. Sondaı-aq, daıyn sýretterdi óńdeý tájirıbesin de ortaǵa salady.
Al, ekinshi taraýda salaǵa qatysty álemdik uıymdar, bilim oshaqtary jaıly áńgimeleıdi. Almaty qalasyndaǵy tuńǵysh fotostýdııa týraly da keńinen sóz qozǵaıdy. Úshinshi taraýda sandyq fotoapparattardy qalaı tańdaý qajettigin, sándi sýretke qalaı túsý, túsirý kerektigin aıtady. «Bul kitaptar osy mamandyqqa qyzyǵýshylyǵy bar ár adamǵa paıdaly dep oılaımyn. Men bul eńbekterdi tek ózim jasadym deýden aýlaqpyn, elimizdegi basqa da fotomamandar kóp atsalysty buǵan. Fotosýrettiń álemdik damý kóshinen Qazaqstan da qalys qalmaýy kerek. Áriptesterimdi osy maqsatqa jumylýǵa shaqyramyn», deıdi avtor.
Qos kitaptyń tanystyrylymynda sóz alǵan L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýltetiniń dekany Qaırat Saq búgingi fotojýrnalıstıkanyń mán-mańyzyna toqtala kele: «Qandaı buqaralyq aqparat quraly bolmasyn, fotojýrnalıstıkaǵa táýeldi. Muny ýaqyt dáleldep otyr. Mamandar fotosýretsiz esh basylymnyń, tipti, teledıdardyń ózi kórkemdik jaǵynan kemshin tartatynyna kóz jetkizdi», dedi.
Tusaýkeser rásiminde A.Ábdiraıymuly www.photooner.kz saıtynyń oqyrmanmen qaýyshqanyn da jetkizdi. Onda qazirgi fotojýrnalıstıka tóńiregindegi jańalyqtar, túrli baǵyttaǵy sýretter jarııalanyp turmaq. Saıt arqyly elimizdegi fotosýretshilermen de tikeleı baılanysýǵa múmkindik bar.
Erlan OMAROV,
«Egemen Qazaqstan».
––––––––––––––––––––
Sýretterdi túsirgen avtor.
