Prezıdent tapsyrmalarynyń oryndalý barysyn talqylaý keshe Ortalyq Kommýnıkasııalar qyzmetinde jalǵasyn tapty. Bul joly Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshev pen onyń orynbasarlary shaqyrylǵan eken. Brıfıngte elimizdiń ındýstrııalyq damý baǵyty baıandaldy.
Prezıdent tapsyrmalarynyń oryndalý barysyn talqylaý keshe Ortalyq Kommýnıkasııalar qyzmetinde jalǵasyn tapty. Bul joly Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshev pen onyń orynbasarlary shaqyrylǵan eken. Brıfıngte elimizdiń ındýstrııalyq damý baǵyty baıandaldy.
Úkimet otyrysynda Elbasy erekshe toqtalǵan máseleniń biri óńirlik damý mindetteri aıasynda ındýstrııalyq saıasattyń tıimdiligin qamtamasyz etý bolatyn. Onda Memleket basshysy ındýstrııalandyrýdyń birinshi «besjyldyǵynyń» nátıjesi jaman bolmaǵanyn aıtyp, alaıda kóptegen jobalar toqyraýǵa ushyraǵanyn da eskertip ótken. Tipti, Elbasynyń «Indýstrııalandyrý jumystaryn qadaǵalaýdy toqtatyp edim, bári de toqyraýǵa aınalǵanyn baıqaımyn. Endi qaıtadan baqylap otyratyn bolamyn, árbir toqsan saıyn baqylaımyn, degen sózi de esimizde. Osydan soń Úkimet te bul máseleni jedel qolǵa alyp, saladaǵy jumystardy pysyqtaýǵa kiristi. Úkimet basshysy barlyq mınıstrler men ákimderge jobalardyń turaqty jumysyn qamtamasyz etý men olardyń josparly qýatyna shyǵarý boıynsha sharalar qabyldaýdy júktedi. Mine, kóp uzamaı, Premer-Mınıstr – Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri jýrnalıster aldyna shaqyrylyp, atqarylyp jatqan jumystary jóninde jan-jaqty esep berip otyr.
Á.Isekeshev turalap qalǵan jáne qalypty jumys rejimine shyǵa almaı jatqan problemalyq jobalar týraly aıtty. Olardyń sany 35 bolatyn. Qazir 13-ke deıin qysqardy, qalǵan 21-i iske qosyldy. Qaıta jabdyqtaý, qarjylandyrý kózderin tabý boıynsha máseleler óńirlermen birlesip sheshildi. Qalǵan jobalardy jandandyryp, óndiris oryndaryn iske qosý úshin biz ákimdiktermen arnaıy jospar ázirledik, dedi ol. Osy ýaqyttyń ishinde tıisti zerdeleý jumystary júrgizilip, sheshimniń tetikteri men algorıtmi daıarlanǵanyn, sondaı-aq laýazymdy tulǵalardyń, onyń ishinde óńirlik bılik organdarynyń, ulttyq kompanııalardaǵy, holdıngterdegi laýazym ıeleriniń jaýapkershiligi boıynsha birqatar sharalar qabyldanǵanyn atap ótti. Mınıstrdiń sózine súıensek, ol olqylyqtardyń negizgi sebebi baǵdarlamalardyń bastapqy kezeńi daǵdaryspen dóp kelip, alǵashqy tolqyn tetikteriniń keıbir asyǵys áreketterinen boldy degenge saıatyndaı.
Á.Isekeshev Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyn júzege asyrý kezeńinde ekonomıkada ońtaıly ilgerileý bolǵanyn sóz etti. 2011 jyldyń aıaǵynda jobalar úshin jaýapkershilikti óńirler men Úkimettiń arasynda bólisken bolatyn. «Úkimet 43 jobany iske asyrý boıynsha jaýapkershilikti óz moınyna aldy. Qalǵan jobalar, negizinen shaǵyn jáne orta bızneske qatysty jobalar, О́ńirlik kartalardyń qaramaǵyna berildi jáne olar úshin óńirlik bılik tutqalary jaýapty. Biz ol jobalarǵa monıtorıng júrgizip, qoldaý kórsetip otyrmyz», dedi Á.Isekeshev.
Budan ári ÚIID baǵdarlamasynyń júzege asyrylý barysy týraly aıtyldy. Memlekettik baǵdarlamany iske asyrý kezeńinde 50 zańnamalyq akti, 23 salalyq baǵdarlama, 16 óńirlik baǵdarlama ázirlendi jáne múldem jańa ındıkatorlar engizildi, olar – eńbek ónimdiligi, shıkizat emes ónimder eksporty, energııa tıimdiligi jáne taǵy basqa kórsetkishter. «Bul júıeli máselelerdiń bárin óte mańyzdy dep esepteımiz jáne biz olardyń bárin sheshe almadyq, ol ras. Básekelestikti damytý, ShOB-ty damytý, ınfraqurylym, kadrlardy daıarlaý sııaqty máselelerdiń áli de bolsa tolyq údesinen shyǵa almaı otyrmyz, bul týraly Memleket basshysy da aıtty. Aǵymdaǵy jyldyń jeltoqsan aıynda ÚIID baǵdarlamasynyń 2013 jylǵy qorytyndysy shyǵarylady, biz ol týraly egjeı-tegjeı esep berýge daıynbyz», dedi mınıstr.
Á.Isekeshev, sonymen qatar, Indýstrııalandyrý kartasynyń jobalarynyń kóp bóligi jeke ınvestorlar qarajaty esebinen júzege asyrylatynyn jetkizdi. Investısııalardyń 75 paıyzy bul memlekettiń emes, bıznesmenderdiń ınvestısııalary ekendigin, jeke ınvestorlardyń kóbisi paıyzdyq mólsherlemelerdi sýbsıdııalaý túrinde memleket tarapynan qoldaý tabatynyn basa aıtty. Oǵan qosa, bıýdjettik ınvestısııalar «Batys Eýropa – Batys Qytaı» jobasy sııaqty aýmaqty jobalardy júzege asyrýǵa jumsalady.
«Jalpy alǵanda, barlyq jobalar boıynsha 1,5 trln. teńge quraıtyn ınvestısııalardy kútýdemiz», dedi Á.Isekeshev. Onyń aıtýynsha, Kartanyń jobalaryn salýǵa 78 myń adam jumyldyrylady. Budan ózge ol aǵymdaǵy jyly shamamen 500 mlrd. teńge somasyndaǵy Kartanyń 140 jobasyn engizý josparlanǵanyn atap ótti. Nátıjesinde 13 myń turaqty jumys orny qurylmaq. Sondaı-aq, osy jyldyń jeltoqsan aıynda Indýstrııalandyrý kartasynyń 7 iri jobasy iske qosylady dep josparlanýda.
Keńeıtilgen keńeste Elbasy kótergen máseleniń biri jer qoınaýyn paıdalaný salasyn jandandyrý bolatyn. Á.Isekeshev bul baǵytta da atqarylyp jatqan jumystar jaıymen bólisti. «Jer qoınaýyn paıdalanýdyń geologııasyna qatysty birqatar problemalar qordalanyp qaldy. Biz geologııa júıesiniń daǵdarysy jaıynda aıttyq. Memleket basshysy osy jumysty jandandyrý boıynsha tapsyrma bergen bolatyn. Sol sebepti, osy jyly Geologııa komıteti, Qazgeologııanyń komandasy jańartyldy, sarapshy mamandar men shetelde bilim alǵan bizdiń geolog mamandarymyz tartyldy. Bizdiń geologııadaǵy áleýetimiz óte úlken. Keńes ókimeti kezinde az ǵana tereńdik, shamamen 100-200 metr tereńdiktegi jer qoınaýy zerttelgen bolatyn. Bizde ne tehnologııa, ne maman bolmaǵandyqtan, odan ári tereńdikte zertteý júrgize alǵan joqpyz. Osyǵan baılanysty Geologııany damytýdyń 2030 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn ázirledik. Prezıdent jeke ınvestısııalardyń geologııalyq barlaý júrgizýin ońtaılandyratyn zań jobasyn jyl sońyna deıin Parlamentke joldaýdy tapsyrǵandyqtan, biz qazir zańnamalyq bazany tolyq ózgertýdemiz», dedi Á.Isekeshev.
Árıne, brıfıngte mınıstrdiń jýrnalıstermen bólisken málimeti az bolǵan joq. Onyń bárin tizip jazý bir maqalanyń aıasynda múmkin bolmas, ári maqsat ta emes. Eń bastysy – sol uzyn-sonar eseptiń bári naqty is júzine assa degen tilektemiz.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».
