«Qazmedıa ortalyǵynda» Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda bergen tapsyrmalary men aıtqan syn-eskertpeleri týraly óz oıyn senator Vladımır Bobrov ortaǵa saldy.
«Qazmedıa ortalyǵynda» Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda bergen tapsyrmalary men aıtqan syn-eskertpeleri týraly óz oıyn senator Vladımır Bobrov ortaǵa saldy.
Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń múshesi Vladımır Bobrov Úkimet pen Parlament arasyndaǵy zań shyǵarý jumystaryna baılanysty kóptegen olqylyqtardyń betin ashyp, Elbasynyń syndaryn jandandyra tústi. Elbasy óziniń sózderinde, joldaýlarynda Parlament pen Úkimetke elimizdiń zańnamasyn jetildirý týraly únemi naqty tapsyrmalar beredi, dep bastady ol óziniń sózin. «Nur Otan» partııasynyń HV sezindegi sózinde de, Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda da Prezıdent osy máselelerge qatty kóńil aýdaryp, kóptegen olqylyqtar týraly aıtty.
– Endi men sizderge Úkimet pen Parlamenttiń osy, zań shyǵarý salasyndaǵy birlesken jumystary týraly aıtyp bereıin, dep jalǵady sózin depýtat. – Ústimizdegi jylǵa bizdiń qaraýymyzǵa Úkimetten 49 zań jobasy túsýi kerek edi, búgingi kúnge deıin sonyń 29-y ǵana tústi. Tek 4-aq joba óziniń ýaqytynda, al bireýi merziminen buryn keldi. Bular endi qarajatqa baılanysty (bıýdjet, Ulttyq qor kepildigi, salyq jáne t.b.) zań jobalary. Al qalǵan zań jobalarynyń bári de kórsetilgen merziminen kóp ýaqyt keshigip túsedi. Bizdiń eń basty mindetimiz – qabyldanatyn zańdardyń sapalylyǵyn joǵary dárejege jetkizý ǵoı. Biz osy mindetti oryndaýǵa barymyzdy salyp-aq baǵamyz. Alaıda, sapaly zań qabyldaýǵa múmkindik bermeıtin problemalar týraly aıtaıyn. Birinshiden, qabyldanatyn zań jobalarynyń mazmundyq bazalary turaqty túrde jetildirilmegen kúıde jetkiziledi. Osynyń ózi zań qabyldanǵan boıynda tolyp jatqan ózgerister men tolyqtyrýlardy engizýge májbúr etedi. Bizde osy ýaqytqa deıin 313 zań qabyldansa, sonyń 210-yna Úkimet ózgerister men tolyqtyrýlar engizgen. Máselen, Memlekettik satyp alý týraly zańnamaǵa – 15, Jeke kásipkerlik týraly zańǵa 22 ret tolyqtyrýlar men ózgerister engizildi. Al Ákimshilik kodekske engizilgen ózgerister men tolyqtyrýlar rekordty jaǵdaıǵa jetti. Bul zańnamaǵa 50 ret (!) ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi.
Al, bizde kásipkerlik qaıdan turaqty júrgizilsin, eger olardyń basshylyqqa alatyn zańnamasyna 20 ret ózgeris engizilse, dedi senator odan ári kúıingenin jasyra almaı. Parlament zań jobasyn tutasymen keri qaıtaratyn mysaldar da boldy. Máselen, Memlekettik bıýdjettiń oryndalýyn baqylaıtyn esep komıteti týraly zań jobasy elimizdiń Konstıtýsııasy men Prezıdent týraly zańǵa qaıshy keletin bolǵandyqtan, keri qaıtaryldy. Bizdegi ekinshi turaqty problema: zań jobalaryna laıyqty ǵylymı saraptyń jasalmaýy. Bul másele de talaı ret kóterildi, Parlament depýtattary saýal da jasady, alaıda, jyl saıyn sarapshylarǵa birneshe mlrd. teńge bólingenine qaramastan, ǵylymı saraptamanyń sapasy óte tómen. Tipti, saraptamanyń naqty adamdardyń múddesi úshin jasalatyn faktileri de kezdesip qalady. Máselen, Parlamentke munaı ónimderine baılanysty operasııalardy júrgizý týraly negizgi zańǵa jasalǵan ózgerister men tolyqtyrýlar týraly zań jobasyna qatty syndar aıtylǵan ǵylymı saraptama tústi. Eki aptadan keıin dál sol jobaǵa ekinshi túrli ǵylymı saraptama sap ete qaldy. Munda, alǵashqyda aıtylǵan syndardyń biri de joq. Al ekeýine de qol qoıǵan bir adamdar?! Mine, ókinishke qaraı, bizde osyndaılar da bolady. Keıbir ǵylymı saraptamalar 1-2-aq kúnde jasalady. Árıne, ondaı saraptamanyń sapasy týraly sóz aıtýǵa da bolmaıdy.
Odan ári senator zańdardyń iske asyrylýy týraly Úkimet qabyldaıtyn zańnamalyq aktiler týraly aıtty. Olardy qabyldaýǵa da óte kóp ýaqyt ketedi eken. Máselen, Úkimet jeke kásipkerlik týraly zańdy iske asyrý jónindegi zańnamalyq qujatty daıyndaýǵa tórt aı ýaqyt jumsapty. 2009 jyly halyqtyń densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý týraly kodeks qabyldanǵan, ony da iske asyrý úshin kóptegen normalar qabyldanýy kerek edi. Alaıda, áli kúnge sonyń kóbi qabyldanbapty, demek, zań jumys istemeıdi degen sóz. Al zań boıynsha osy normatıvtik-quqyqtyq aktiler Parlamentke zań jobasymen birge túsýi kerek kórinedi. «Biraq bizde ol jasalmaıdy», dedi senator sóziniń sońynda.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan».
