Ádebıet • 05 Qazan, 2020

Búgin - Juban Moldaǵalıevtiń týǵanyna 100 jyl

1050 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Búgin - qazaq poezııasynyń kórnekti ókilderiniń biri, aqyn, jazýshy, KSRO jáne Qazaqstan Memlekettik syılyqtarynyń laýreaty Juban Moldaǵalıevtiń týǵan kúni, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Búgin - Juban Moldaǵalıevtiń týǵanyna 100 jyl

Juban Moldaǵalıev 1920 jyly 5 qyrkúıekte Batys Qazaqstan oblysy burynǵy Taıpaq qazirgi Aqjaıyq aýdanynyń Jylandy degen jerinde dúnıege kelgen. 1940 jyly Oralda aýyl sharýashylyq tehnıkýmyn bitirip, 1940-47 jyldary Keńes armııasy qatarynda Uly Otan soǵysyna qatysqan.

1948-1952 jyldary respýblıkalyq "Lenınshil jas" gazetinde bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshy, bas redaktordyń orynbasary, 1955-1956 jyldary "Qazaq ádebıeti" gazeti bas redaktorynyń orynbasary, al 1958-1963 jyldary "Juldyz" jýrnalynyń bas redaktory qyzmetin atqardy. 1953-1954 jáne 1963-1971 jyldary Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń ekinshi hatshysy, 1979-1983 jyldary birinshi hatshysy boldy. Ol sondaı-aq KSRO Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń, KSRO Mınıstrler Keńesi janyndaǵy ádebıet, kórkemóner jáne arhıtektýra salasyndaǵy Lenındik jáne Memlekettik syılyqtar jónindegi komıtetiniń, "Novyı mır" jýrnaly men "Bıblıoteka poeta" basylymy redaksııalyq alqasynyń múshesi qyzmetin atqaryp, KSRO jáne Qazaqstan Joǵary Keńesteriniń depýtaty bolyp saılandy.

Aqıyq aqynnyń "Lenın tiri" atty alǵashqy óleńi oblystyq "Komsomol urpaǵy" gazetinde 1939 jyly jaryq kórdi. Sol jyly oblystyq "Ekpindi qurylys" gazetinde "Meniń antym", "Kel, joldastar, jyrlaıyq" óleńderi baspada jarııalandy. Onyń tuńǵysh jınaǵy 1949 jyly "Jeńis jyrlary" degen atpen  basyldy. Sodan keıingi jyldary aqynnyń alpystan astam kitaby jaryq kórdi. Ásirese, 1964 jyly jarııalanǵan "Men - qazaqpyn" atty poemasy qazaq ádebıetiniń kórnekti shyǵarmasyna aınaldy.

Onyń sondaı-aq "Jesir taǵdyry", "Qyran dala", "Sel", "Baıqońyr baspaldaqtary" syndy poemalary oqyrmannyń jastana júrip oqıtyn shyǵarmalaryna aınaldy. Ol "Kisen ashqan" poemasy úshin 1970 jyly Qazaqstan Memlekettik syılyǵyn aldy. Keıinirek,  segiz jyldan soń, KSRO Memlekettik syılyǵyn ıelendi. Búginde onyń óleńderi men dastandary kóptegen shetel tilderine aýdarylǵan. Ol Lenın, eki márteden Eńbek Qyzyl Tý jáne ekinshi dárejeli Otan soǵysy, sondaı-aq "Qurmet Belgisi" ordenderimen marapattalǵan. Sondaı-aq KSRO Qorǵanys mınıstrligi syılyǵynyń laýreaty jáne A.Fadeev atyndaǵy altyn medaldiń ıegeri boldy. 1985 jyly "Qazaqstannyń halyq jazýshysy" ataǵy berildi.