Nur Otan partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaev praımerızdiń bastalýyna baılanysty Úndeýinde atap ótkendeı, «Partııalar bılikke jańa tulǵalardy – óz salasynyń mamandaryn, bedeldi kóshbasshylardy, el taǵdyryna jany ashıtyn, sheshim qabyldap, syndarly usynystar jasaı alatyn adamdardy ilgeriletýdiń qaınar kózi bolýy kerek». Bul rette, praımerız jańa «áleýmettik lıft» qyzmetin atqaryp, qatysýshylardyń jarııa saıasatta ózderin kórsetýlerine, óz kózqarastary men pozısııalaryn qorǵaı alýyna múmkindik bergeni belgili.
– Tórt kún ishinde Nur Otan-nyń tirkelgen músheleriniń 662 687-si nemese 84,2%-y daýys berýge qatysty. 581 104 partııalyq onlaın formatta tańdaýyn jasady. Internetke qosylý múmkindigi áli tolyq sheshilmegen shalǵaı aýdandarda turatyn 81 583 adam qaǵaz bıýlletender arqyly daýys berdi. Elimizde praımerız jańa formatta respýblıkalyq aýqymda tuńǵysh ret ótkizilip otyr. Bul – Elbasy Nursultan Nazarbaev ótken jyly tamyzda jarııalaǵan «Senim. Dıalog. Bolashaqqa nyq qadam» atty partııany qaıta jandandyrý baǵdarlamasynyń eń negizgi baǵyttarynyń biri. Praımerızge 10 990 kandıdat qatysty. Onyń 7 143-i – ózin-ózi usynýshylar. 36%-dan astamy – áıelder, 29%-y – 35 jasqa deıingi jastar. Úmitkerlerdiń ortasha jasy – 43 jas, – dedi Nur Otan partııasynyń hatshysy Arman Qyryqbaev.
Onyń aıtýynsha, negizgi áleýmettik toptardyń qamtylýy kandıdattardyń sapalyq quramynyń qyzmetterine qaraı bólinipti. Iаǵnı bilim jáne ǵylym salasynyń ókilderi – 31%, shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi – 14%, mádenıet jáne sport salasynyń ókilderi – 7,8%, qyzmet kórsetý salasynyń ókilderi – 7,1%, aýyl sharýashylyǵy salasynyń ókilderi – 6,2%, ónerkásip jáne basqa da salalardyń ókilderi – 4,6%.
– Báseke barysyn barsha jurt baqylap, árkim úgit-nasıhatyn óz jeke strategııasy men taktıkasy turǵysynan júrgizýge múmkindik aldy. Qazaqstannyń túkpir-túkpirinde 1980 pikirsaıys ótkizildi. Olar túrli sıpatta órbidi. Pikirtalastar keı jerde qyzý ótse, endi bir jerlerde ádepten ozbaı, jaıbaraqat ótkenderi de boldy. Otandastarymyz osyndaı ashyq saıası dodanyń negizderin endi ǵana ıgere bastaǵanyn eskeretin bolsaq, barlyq saıası pikirtalastar tartymdy ári qyzyqty ótti deýge negiz bar, – dedi partııa hatshysy.
A.Qyryqbaevtyń aıtýynsha, óńirlerdegi úgit naýqandary da túrli qarqynda ótipti. Bul rette, kezdesýlerde áleýmettik ara qashyqtyqty saqtaý jáne barsha sanıtarlyq normalardy tolyǵymen oryndaý syndy pandemııaǵa qarsy qoıylǵan talaptardyń barlyǵy oryndalypty. Praımerız qatysýshylary negizinen onlaın formatqa basymdyq berdi. Sharalar arnaıy túsirilip, beınerolıkter kóptep taraǵan. Osylaısha, qatysýshylar jeke saılaýaldy kún tártibin osylaı qalyptastyra bilipti.
– Úgit-nasıhat kezeńinde 123 656 is-shara men jarııalanym uıymdastyryldy. Olardyń ishinde 62 810 is-shara tikeleı 1,4 mln-nan astam adamdy qamtydy. Áleýmettik jelilerde 60 846 (49%) jarııalanym shyqty. Respýblıkalyq jáne óńirlik BAQ-ta 4 113 materıal jaryq kórdi. Úgit-nasıhat kezdesýleri barysynda 216 saılaýaldy baǵdarlama jobasy talqylandy, – dedi spıker.
Onyń atap ótýinshe, Nur Otan el tarıhyndaǵy árbir oblys, qala, aýdan úshin jeke jáne naqty baǵdarlamalar ázirlegen alǵashqy saıası partııa boldy. Turǵyndar óz usynystaryn aıtyp, ózekti máselelerdi talqylady. Osylaısha, turǵyndardan 20 myńnan astam usynys jınalǵan.
– Olardyń basym bóligi, ıaǵnı 21%-y (3648 usynys) – turǵyn úı jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyna, 15%-y (2701 usynys) – kólik jáne ınfraqurylym salasyna, 11%-y (2052 usynys) – áleýmettik máselelerge, 8%-y (1504 usynys) – bilim berý salasyna jáne 7%-y (1264 usynys) – densaýlyq saqtaý máselelerine qatysty boldy. О́ńir turǵyndarynyń kóbi ınternet-baılanystyń sapasy jáne ekologııa boıynsha suraqtar joldaǵan. Azamattardyń barlyq usynystary partııa baǵdarlamalaryn pysyqtaý kezinde eskeriletin bolady, – dedi A.Qyryqbaev.
Biraq praımerız jumysynyń barysynda birqatar kemshilik pen oryn alǵan olqylyqtardyń bolǵanyn da aıta ketý qajet. Bul týraly Nur Otan
partııasy Partııalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Pavel Kazansev málimdedi. Onyń aıtýynsha, bul buzýshylyqtar uıymdastyrýshylyq komıtetterde de, kandıdattardyń qyzmetinde de anyqtalypty.
– 2020 jylǵy 17 tamyz ben 4 qazan aralyǵynda Komıtet pen barlyq deńgeıdegi partııalyq baqylaý komıssııalary 30-dan astam shaǵym men ótinishti qarady. Túrli buzýshylyqtar úshin 34 kandıdat praımerızge qatysýdan shettetildi. Sonyń ishinde 28 adam erejege sáıkes mindetti bolyp tabylatyn debattarǵa qatyspaǵany úshin shettetilip otyr. Shaǵymdar men buzýshylyqtardyń kóbisi Nur-Sultan qalasynda tirkeldi, – dedi Partııalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy.
Máselen, G.Álıhanqyzynyń shaǵymy boıynsha partııa atyna kir keltiretin is-áreketteri úshin J.Zekeıuly kandıdat retinde tirkeýden alynypty. Al «Azııa Sentr Snab JShS» BPU jańa múshelerin partııaǵa jalǵan qabyldaǵany úshin kandıdattar Ý.Alıeva men D.Perneevanyń tirkelýi joqqa shyǵarylǵan kórinedi. Sol sııaqty, Nur-Sultan qalasyndaǵy Almaty aýdanynyń partııa músheleriniń mobıldi telefon nómirlerin ODQ men «Praımerız» AJ-ǵa jalǵan engizgeni úshin M.Bolysbek tirkeýden alynypty. Onlaın daýys berý barysynda «Qazaqstannyń qurylysshylar odaǵy» BPU jalǵan daýys bergeni úshin T.Erǵalıev kandıdat retinde tirkeýden alynǵan eken. Sonymen qatar praımerız kezinde 20-dan astam partııa múshesine partııalyq jaza sharasy qoldanylypty.
Elbasy Nursultan Nazarbaev bir sózinde «Búkil elimiz boıynsha aýqymdy praımerız ótkizý bıliktegi partııanyń «qaıta jańǵyrýynyń» nətıjesi bolady. Bul – partııaishilik saılaý. Bul – shynaıy əleýmettik lıft. Qatań irikteý, jańa ıdeıalar men jobalardy izdeý. Bul ıdeıany kóptegen belgili saıasattanýshy men qoǵam belsendisi qoldady. Bular – belsendi azamattyq ustanymy bar, Nur Otan-dy qoldaýshylar lıgasyna birikken jəne reformalarǵa qatysýǵa daıyn adamdar», degen edi. Mundaı belsendi tulǵalardyń qatarynda saıasattanýshy, Nur Otan partııasynyń jaqtastary Lıgasynyń múshesi Erlan Saırov ta bar.
– Kemshilikter men olqylyqtardy anyqtaý, shara qoldaný kezinde Nur Otan partııasynyń jaqtastary Lıgasy jaǵdaıdy barynsha baqylaýǵa alyp otyrdy. Kezdeısoq oqıǵalar oryn ala qalǵan jaǵdaıda biz birden Nur Otan partııasynyń ortalyq apparatyna nemese partııa jetekshilerine habarlasyp turdyq. Mán-jaıdy túsindirip, qandaı da bir shara qabyldaý qajettigin aıttyq. Olar óz kezeginde tıisti sharalardy barynsha tez qabyldap otyrdy. Soǵan qaraı jumys ta óte qyzý júrdi. Biz óz kezegimizde buzýshylyqtardy joıý máselesine kelgende partııa ókilderi atqarǵan jumysqa dán rızamyz, – dedi E.Saırov.
