Astanada altynshy ret ótkizilgen Qazaqstan sýdıalarynyń sezinde Memleket basshysy elimizdegi sot júıesin jetildirý baǵytynda aldaǵy ýaqytta atqarylatyn birqatar mindetterdi aıqyndap berdi. Sýdıalar quryltaıynyń qorytyndysy qandaı? Respýblıkalyq sezde qandaı ótkir máseleler qaraldy? Osydan tórt jyl buryn ótken basqosýda kóterilgen ózekti máseleler jaýabyn tapty ma? Elbasynyń sot korpýsy aldyna qoıǵan mindet-talaptary qalaı oryndalmaq? Jýrnalısterdi qyzyqtyrǵan osy tektes suraqtarǵa Qazaqstan Respýblıkasy Sýdıalar odaǵynyń jańa taǵaıyndalǵan tóraǵasy Serik Baıbatyrov jaýap berdi.
Astanada altynshy ret ótkizilgen Qazaqstan sýdıalarynyń sezinde Memleket basshysy elimizdegi sot júıesin jetildirý baǵytynda aldaǵy ýaqytta atqarylatyn birqatar mindetterdi aıqyndap berdi. Sýdıalar quryltaıynyń qorytyndysy qandaı? Respýblıkalyq sezde qandaı ótkir máseleler qaraldy? Osydan tórt jyl buryn ótken basqosýda kóterilgen ózekti máseleler jaýabyn tapty ma? Elbasynyń sot korpýsy aldyna qoıǵan mindet-talaptary qalaı oryndalmaq? Jýrnalısterdi qyzyqtyrǵan osy tektes suraqtarǵa Qazaqstan Respýblıkasy Sýdıalar odaǵynyń jańa taǵaıyndalǵan tóraǵasy Serik Baıbatyrov jaýap berdi.
Sóz basynda aıta keteıik, respýblıkalyq Sýdıalar odaǵynyń irgetasy 1996 jyldyń jeltoqsan aıynda ótken alǵashqy sezde qalanǵan. Odaq elimizdiń sot júıesiniń jandanýyna oń yqpal etip keledi.
Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda Serik Baıbatyrov respýblıkalyq VI sýdıalar seziniń mańyzyna toqtaldy. Memleket basshysynyń sýdıalar qoǵamdastyǵynyń aldyna qoıǵan maqsat-mindetteriniń aýqymdylyǵyn da aıtyp ótti. «Sezde kún tártibine qoıylǵan – el damýynyń quqyqtyq-strategııalyq josparynda mindettelgendeı sýdıa kadrlaryn irikteý prosesin odan ári demokratııalandyrý, sot júıesin laıyqsyz adamdardan aryltý jáne sýdıalardyń táýelsizdigi men olarǵa eshkimniń tıispeý kepildigin qamtamasyz etý jumystaryn jalǵastyrý ári quqyqtyq turǵydan nyǵaıtý máseleleri kóptiń kókeıinde júrgen, osy sala mamandaryn mazalaǵan suraqtar edi. Sot júıesin damytý, sot isin júrgizýdiń tıimdiligi men obektıvtiligin arttyrý, sot rásimderiniń ashyqtyǵy men aıqyndyǵyn barynsha qamtamasyz etý, azamattardyń quqyqtaryn, bostandyqtaryn jáne zańdy múddelerin qorǵaý mindetterin iske asyrý jónindegi quqyqtyq sharalardyń oryndalýy da osy basqosýda jan-jaqty talqyǵa salyndy», – dedi Serik Katenuly.
BAQ ókilderiniń sýdıalardyń kóbine qylmystyq isterdi qaraý kezinde prosesti sozbalyqqa salyp jiberetindigi, olarǵa syrttan qandaı qysym jasalatyndyǵy jónindegi suraqtaryna jaýap bergen Odaq tóraǵasy: «Sotqa kelgen isterdiń deni kóptegen zań buzýshylyqtarǵa, qatelikterge toly bolatyny jasyryn emes. Sol sebepti jańa jobadaǵy Qylmystyq is júrgizý Kodeksinde bul máselege erekshe mán berilip, tergeý sýdıasy ınstıtýtyn damytýdy kózdep otyrmyz. Iаǵnı, sot sanksııa beretin tergeý áreketteriniń aıasy keńıdi. Endigi tańda sotqa deıingi isti qadaǵalaý jumystaryn tergeý sýdıasy atqaratyn bolady. Mundaǵy basty maqsat – isti sózbuıdaǵa, qaǵazbastylyqqa salmaı, oryn alǵan qandaı da bir qatelikti der kezinde anyqtap, az ýaqyttyń ishinde naqty bir sheshim shyǵarý bolyp tabylady», dedi. Al, sýdıalarǵa syrttan jasalatyn qysym jaıly oıyn ortaǵa salǵan Serik Katenuly qoǵam arasynda sot ókilderine qatysty teris pikir qalyptastyryp júrgen jýrnalısterdiń ózin synǵa aldy. «Kóp jaǵdaı aqparat quraldarynyń ókilderi bir qylmystyq oqıǵaǵa baılanysty birjaqty aqparat taratady, sot úkimi shyqpastan ózderiniń «úkimin» shyǵaryp jiberedi. Aqıqat-ótirigi áli aıqyn anyqtalmaǵan aqparattardy kópke taratyp jiberip, quqyqtyq saýatsyzdyq tanytyp júrgen jýrnalıster osy is-áreketteri arqyly sot prosesine de kedergi keltirip jatqandaryn túsine bermeıdi», dedi S.Baıbatyrov.
Bir aıda 150-den astam is qaraıtyn sýdıalar jumysynyń aýyrtpalyǵyna toqtalyp ótken tóraǵa mundaı kóp júkteme kezinde qateliktiń ketýi de zańdylyq ekenin aıtyp ótti. «Bir adamǵa osynsha isti artyp qoıyp, ádil sheshim shyǵar dep talap etý de qıyn. Sebebi, sýdıa jaýapkershilikti qansha tereń túsingenimen de kem-ketik bolady. Sezd kezinde Elbasy jańa jyldan bastap sýdıalar sanyn 450-ge kóbeıtý týraly aıtty. Bul habardy barlyq sot ókilderi qýana qabyldady», dep atap ótti.
Sot isin júrgizýdi barlyq kezeńderde jetildirip sýdıalardyń mártebesin arttyrýdy, sottar men sýdıalardy mamandandyrýdy, sot júıesiniń ashyqtyǵy jáne ádildigin qamtamasyz etýdi júktegen el Prezıdenti qýatty da quqyqtyq memleket qurý baǵytyndaǵy birqatar tapsyrmalardy sottardyń quqyqtyq is-sharalar josparyna engizýdi tapsyrdy.
Baný RAHYMBAIQYZY,
jýrnalıst.
