Keshe Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen Parlament Senatynyń kezekti otyrysy boldy. Depýtattar Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Astanada EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin uıymdastyrý jáne ótkizý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zańdy qabyldady.
Keshe Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen Parlament Senatynyń kezekti otyrysy boldy. Depýtattar Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Astanada EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin uıymdastyrý jáne ótkizý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zańdy qabyldady.
Zań jobasy Astana qalasynda EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin uıymdastyrý jáne ótkizý úshin qolaıly jaǵdaı jasaý, tıisti ınfraqurylymdy salýǵa ınvestısııalar tartý, kórmege kelýshiler men qatysýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, jańa ınnovasııalyq tehnologııalar engizý, týrıstik salany damytý jáne Qazaqstan ekonomıkasyna ınvestısııalar tartý máselelerin zańnamalyq turǵydan retteýge baǵyttalǵan.
Palata 2013-2015 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly zańǵa ózgeristerdi qabyldady. Naqtylaý nátıjesinde bıýdjettiń ıgerilmegen qarajaty jalpy somasy 100,0 mıllıard teńgeni quraıtyn ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýǵa baǵyttalatyn bolady. Onyń ishinde: «Jezqazǵan–Beıneý» temirjol jelisiniń qurylysy – 30,0 mıllıard teńge; «Qazaqstannyń Damý banki» AQ-tyń jarǵylyq kapıtalyn ulǵaıta otyryp, odan ári «Baıterek» UBH» AQ-tyń jarǵylyq kapıtalyn ulǵaıtý – 30,0 mıllıard teńge; EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin ótkizýge daıyndyq – 20,0 mıllıard teńge; eski jáne apatty jaǵdaıdaǵy turǵyn úılerdiń ornyna turǵyn úıler salý jobasyn iske asyrý úshin «Qoljetimdi turǵyn úı-2020» baǵdarlamasy sheńberinde Astana qalasy ákimdigi ýákiletti uıymynyń «Samuryq-Qazyna UÁQ» AQ-qa kredıtti qaıtarýy – 20,0 mıllıard teńge.
Senatorlar, sondaı-aq, keıbir zańnamalyq aktilerge bıýdjet zańnamasyn jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlardy qabyldady. Qujat Jańa bıýdjet saıasatynyń tujyrymdamasyn júzege asyrýǵa jáne nátıjelerge negizdelgen Memlekettik josparlaý júıesin jetildirý tujyrymdamasyn iske asyrýǵa baǵyttalǵan.
Senat «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine salyq salý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy da qabyldady. Jer berilgennen keıin belgili bir kezeń ishinde ıgerilmese, bul jerlerge arttyrylǵan salyq mólsherlemelerin engizý kózdelip otyr. Odan basqa, Jańa bıýdjet saıasatynyń tujyrymdamasyn iske asyrý maqsatynda zań jobasynda jeke tulǵalardyń múlkine, kólik quraldaryna salyqtardy jáne aksızder mólsherlemelerin arttyrý jónindegi normalar qamtylǵan. Sonymen qatar, zań jobasynda salyqtyq ákimshilik etý máselelerin jetildirýge baǵyttalǵan normalar da kózdelgen.
Depýtattar odan basqa, «2014-2016 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetter, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń bıýdjetteri arasyndaǵy jalpy sıpattaǵy transfertterdiń kólemderi týraly» zań jobasyn da qabyldady.
Zań jobasymen mynandaı mólsher belgilenip otyr: oblystyq bıýdjetter, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń bıýdjetterinen beriletin respýblıkalyq bıýdjetke bıýdjettik alyp qoıýlar 2014 jyly – 132,0 mıllıard teńge, 2015 jyly – 168,5 mıllıard teńge, 2016 jyly – 213,9 mıllıard teńge; respýblıkalyq bıýdjetten oblystyq bıýdjetke, astananyń bıýdjetterine beriletin bıýdjettik sýbvensııalar 2014 jyly – 978,1 mıllıard teńge, 2015 jyly – 904,4 mıllıard teńge, 2016 jyly – 836,9 mıllıard teńge boldy.
Palata, sondaı-aq, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qorynan 2014-2016 jyldarǵa arnalǵan kepildendirilgen transfert týraly» zań jobasyn da qabyldady. Onda osy úsh jyldyq merzimde Ulttyq qordan kepildendirilgen transfert kólemi jyl saıyn 1 380,0 mıllıard teńge bolyp belgilendi.
«2014-2016 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» zańnyń jobasyn talqylaý barysynda Májiliste maquldanǵan jobaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý qajettigi týyndady. О́zgerister óńirlerdegi bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne kólik salalaryndaǵy, sondaı-aq, halyq ómiriniń jaǵdaıyn jaqsartý men tynys-tirshilikti qamtamasyz etý ınfraqurylymdaryn sapalyq turǵyda jańartý jónindegi máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan.
Odan basqa, Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý baǵdarlamasy boıynsha úılerdi kúrdeli jóndeýden ótkizýge, asa mańyzdy toptyq jáne jergilikti sýmen jabdyqtaý júıelerinen aýyz sý berý boıynsha qyzmetter baǵasyn sýbsıdııalaýǵa, Monoqalalardy damytýdyń 2012-2020 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy sheńberinde ınjenerlik ınfraqurylymdy damytýǵa, «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy sheńberinde óńirlerde jeke kásipkerlikti qoldaýǵa arnalǵan shyǵystardy ulǵaıtý qoldaý tapty. Sonymen qatar, mıneraldyq-shıkizat keshenin damytýǵa, ken oryndary boıynsha izdeý-barlaý jumystaryn júrgizýge, sondaı-aq, aýyldardy sýmen qamtamasyz etý úshin qosymsha qarjylandyrý kózdelip otyr. Bul zań jobasyna senatorlar ózgerister engizip, Májiliske qaıtardy.
Senat otyrysyna Premer-Mınıstr Serik Ahmetov, Ulttyq bank tóraǵasy Qaırat Kelimbetov, Úkimet músheleri, ulttyq kompanııalar men damý ınstıtýttarynyń basshylary qatysty.
Palata Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan ekonomıkasynyń odan ári damýy úshin asa qajetti zań jobalary jan-jaqty talqylanyp, tıisti sheshimder qabyldanǵanyn atap ótti. Ol Úkimet músheleri men depýtattardyń birlesip atqarǵan jumystary úshin alǵys aıtty.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
