– Jánibek, ózińiz bolashaq dárigersiz, jaqynda oqýyńyzdy támamdaısyz. Odan bólek volonter-medıkter qozǵalysynyń jetekshisisiz. Pandemııa kezinde qaýipti indetpen kúreste atqarǵan isteriń jóninde aıtsańyz?
– Men qazir S.J.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ-diń 7-kýrs dáriger-ınternimin, qoǵamdyq jumysqa da belsendi qatysamyn. Áriptesterimmen birge medısınalyq volonterlikti damytý týraly oılap júrgenbiz. Bul sheshimimiz Memleket basshysy jarııalaǵan «Volonter jylyna» tuspa-tus keldi. 6 aı boıy Almaty kópsalaly klınıkalyq aýrýhanasynyń reanımasııa jáne anestezıologııa bóliminde volonter boldym. Jańa jyldy da kezekshilikte qarsy aldym. Sebebi ótken jyldyń 27 jeltoqsan kúni qulaǵan Bek Air ushaǵyndaǵy jolaýshylardyń bir bóligi bizdiń bólimge jetkizilgen edi.
Densaýlyq saqtaý salasyna qatysty birneshe jobamyz bar. Ýnıversıtette arnaıy aksııalar ótkizemiz. Máselen, qalalyq qan ortalyǵyna 55 lıtr qan ótkizdik. Hal ústinde jatqan naýqastardy qutqarýǵa az da bolsa úles qostyq. Sebebi, reanımasııa, onkologııa, ota jasaý bólimderinde naýqastarǵa donorlyq qannyń qanshalyqty kerek ekenine kún saıyn kýá bolyp júrmiz. Odan bólek qalamyzdyń medısınalyq oqý oryndary stýdentterine arnap volonter-medıkter mektebin ashtyq. Insýltqa qarsy kúres kúni, kórý kúni sekildi mańyzdy kúnderdi «Barshaǵa saýlyq» atty jobamyzdan tys qaldyrmaımyz. Sebebi aýrýlardyń aldyn alý jumysyna kóbirek kóńil bólinýi kerek.
– Volonterlikke qalaı keldińiz?
– «Volontermin» dep aıdar taqpasaq ta, barlyǵymyz mektep qabyrǵasynda qaıyrymdy isterge aralasyp turdyq qoı. 5-synyptan bastap mekteptegi «Otanshyl» uıymymen birge turaqty túrde Almaty qalasy «Aqbulaq» shaǵyn aýdanynda turatyn soǵys ardagerlerine qolǵabys jasaıtynbyz. Ul balalar baqshadaǵy jumystarǵa kómektesse, qyzdar úı ishindegi tirligine qolushyn beretin. Kómekke muqtaj adamdardyń razylyǵy, olardyń bergen batasy men alǵysy bizdi odan ári qanattandyra tústi. «Jas Ulan» balalar men jasóspirimder uıymynyń Almaty qalasy boıynsha ulanbasy boldym. Sodan beri, ıaǵnı 13 jyl boıy volonterlik úrdisti jalǵastyryp kelemin.
– Dúnıe júzi boıynsha qaıyrymdy jandardyń indetpen kúreste alǵy shepten tabylyp, ortaq iske ólsheýsiz úles qosqany belgili. Elimizdegi erikti jandardyń eńbegi týraly aıtsaq.
– Elimizde tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan kúnnen bastap, volonterlerdiń jedel shtabynda 25 volonter áriptesimmen birge qyzmet atqardyq. Qaladaǵy barlyq volonterlik uıymdarmen birigip, kómekke muqtaj otbasylarǵa azyq-túlik sebetterin jetkizýmen, sozylmaly aýrýlary bar jandarǵa medısınalyq keńester berip, dári-dármektermen qamtamasyz etýmen aınalystyq. Volonterlerdiń densaýlyǵyn baqylap otyrý da mańyzdy boldy. Sol sebepti ár volonterge gıgıenalyq normalardy úıretip, kún saıyn temperatýrasyn ólshep, árbir 10 kún saıyn koronavırýs ınfeksııasyna test tapsyryp, jalpy densaýlyq jaǵdaıyn baqylaýda ustadyq. Nátıjesinde, áriptesterimmen birge 30 myńǵa jýyq otbasyǵa azyq-túlik sebetterin jetkizdik. Call-ortalyq arqyly 1000-ǵa jýyq qala turǵynyna dáriger-ıntern, rezıdent retinde medısınalyq keńes berdik.
– Shtab jumysynan bólek, indetpen kúreste áriptesterińizben qatar provızorlyq stasıonarlarda naýqastarmen tikeleı jumys istedińiz. Bul tájirıbe maman retinde jetilýińizge qalaı áser etti?
– Bul bolashaq dáriger úshin úlken mektep boldy. Alǵashynda halyqaralyq reıstermen shet memleketterden ushyp kelgen 3500-ge jýyq otandasymyzdy kútip alyp, karantınde bolýdyń qanshalyqty mańyzdy ekendigin túsindirip, jalpy jaǵdaılaryn baqylap, PTR ádisimen koronavırýs ınfeksııasyn anyqtaýǵa kómektestik. Bastapqyda adamdar karantınde bolýǵa qarsylyq bildirip, bul sharalardyń nege jasalyp jatqanyn túsinbedi. О́zderiniń vırýs juqtyrmaǵanyna senimdi boldy. Shetelde demalyp kelip, bizdegi karantındik jaǵdaıǵa kóńili tolmaı, aıqaı-shý shyǵarǵandary da kezdesti. Baıqaǵanym, volonter ekenimizdi aıtyp, jaǵdaıdy túsindirgende birden basylyp, syılastyqpen qaraıtyn. Bizge 3-kýrsta kommýnıkatıvti daǵdylar páninde naýqastarmen sóılesýdi, nátıjeni durys jetkizýdi úıretedi. Teorııalyq bilimimdi tájirıbe júzinde shyńdadym deýge bolady.
– О́zinen vırýs anyqtalǵanyn estigen adamdar qalaı áreket etti?
– Ár adam ártúrli qabyldady. Bireýleri aıqaı-shý shyǵaryp, keıbireýi múmkin emes dep boı bergen joq. Birden qorqyp ketip, kómek suraıtyndary bar. Alǵashynda koronavırýs belgisiz indet bolǵandyqtan barlyǵynyń boıyn úreı bıleıtin edi. Máskeýden aıaǵyna ota jasatyp, Máskeý-Aqtóbe-Almaty baǵytynda avtobýspen kelgen naýqasqa indet anyqtalǵanyn aıtqanymda, baldaǵymen bir urǵany bar. Bárine túsinistikpen qaraısyń, naýqasqa da ońaı emes.
– Aldaǵy ýaqytta medısına salasynda volonterlikti qaı baǵytta damytýdy kózdeısiz?
– Bolashaqta elimizde medısınalyq volonterlikti damytyp, volonter-medqyzmetkerlerdiń sanyn ulǵaıtýǵa qyzmet etemiz. Dáriger bolǵanda da áriptesterimniń arasynda volonterliktiń negizgi qaǵıdalaryn nasıhattap, korporatıvtik volonterlikti damytýdy qolǵa alamyz. Sebebi árbir mekeme qyzmetkerleriniń mádenıetin qalyptastyrýda qaıyrymdy ispen aınalysý mańyzdy dep sanaımyz. Jaqynda volonterlik jobalardy júzege asyrý úshin 300 myń teńgelik 3 grant jeńip aldyq. Sol jobalarǵa úlken mán beretin bolamyz. Halyqtyń óz densaýlyǵyna nemquraıly qaramaı, jıi tekserilip turýyna, indetterdiń aldyn alý baǵytynda jumysty jolǵa qoıamyz. Volonterlik – ómirlik ustanym. Sol sebepti bizdiń uıymnan bolashaqta óz salasynyń kásibı mamany atanyp, izgi isterimen ózgege úlgi bolatyn jastardy kórgim keledi. Pandemııa kezindegi eńbegimizdi Elbasy men Memleket basshysy atap ótip, Alǵys hat pen «Halyq alǵysy» medalin tabystady. Bul eńbegimizdiń elengeni ǵana emes, alǵa qaraı yntalandyryp, úlken jaýapkershilik artatyn marapat boldy.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Merýert BÚRKITBAI,
«Egemen Qazaqstan»
