IýNISEF pen DDU-nyń sońǵy onjyldyqtaǵy dáleldi zertteýleriniń derekteri kórsetkendeı, júkti áıeldiń tamaqtanýy, balanyń týylǵannan bastap 5 jasqa deıingi tamaqtanýy semizdik pen artyq salmaqtyń qaýipi faktorlaryn anyqtaıdy. 2 jasqa deıingi balalardyń 21%-y tamaqtanǵanda jemister men kókónisterdi jemeıdi.
Qazaqstandyq balalardyń jartysyna jýyǵy tátti kalorııaly sýsyndardy tutynady. Mektep jasyndaǵy balalar, quramynda qant bar salqyn shyryndardy únemi paıdalanady, olardyń 49,7%-y apta saıyn tátti sýsyn ishedi. Kúnine úsh balanyń bireýi ǵana jańa pisken jemister men kókónisterdi tutynady.
Tamaqtaný ádetterin qalyptastyrýda balalar agressıvti tamaq marketıngi mańyzdy ról atqarady. Qazaqstandyq telearnalar arqyly translıasııalanatyn árbir úshinshi jarnamalyq rolık kóbine bala aǵzasyna zııandy bolyp tabylatyn Tamaq ónimderi men sýsyndardy jarnamalaıdy.
Qazaqstandyq balalardyń 72,5%-y kúnine keminde bir saǵat teledıdar kóredi nemese zııandy tamaq ónimderin kórsetetin elektrondyq qurylǵylardy paıdalanady.
Zertteýge sáıkes, DDU Qazaqstanda jarnamalanatyn ónimder men sýsyndardyń tek 20%-y ǵana halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keledi.
Mamandardyń aıtýynsha, durys tamaqtanýdy qamtamasyz etýde balalardyń ata-analary mańyzdy ról atqarady. Bul jaǵdaıda balanyń ómiriniń alǵashqy kúnderinen bastap durys tamaqtanýdyń qundylyǵy men mańyzdylyǵy týraly ata-analardyń habardarlyǵyn arttyrý mańyzdy.
Qazaqstannyń áıelder kúshteri alıansy Qazaqstandaǵy BUU Balalar qorymen (IýNISEF) áriptestikte balalardyń tamaqtanýyn jaqsartý boıynsha áleýmettik jobany iske asyrýdy bastady. Osy joba aıasynda balanyń durys tamaqtanýy boıynsha qazaq jáne orys tilderinde jadynama, arnaıy reseptýralyq kitap shyǵarylyp, sondaı-aq aqparattyq sıpattaǵy birqatar is-sharalar atqarylady.
Búgin BUU bekitken Dúnıejúzilik balalar kúninde Qazaqstannyń qoǵam belsendileri halyqaralyq sarapshylarmen birlesip, barlyq jastaǵy balalar úshin tek qana emshek sútimen qorektendirýden bastap, sodan keıin balabaqshalar men mektepterde teńgerimdi tamaqtaný úshin memlekettik tamaqtaný júıesin qurýdyń mańyzdylyǵyn kóteredi.