«Tarıhty tulǵalar jasaıdy» deıtin támsil – buljymas aqıqat. Álem órkenıetiniń arǵy-bergi tarıhyndaǵy úlkendi-kishili memleketterdiń, qaýymdastyqtardyń, ult pen ulystardyń shejiresine, tabıǵaty men damý úderisine zer salar bolsaq, olardyń dúnıege kelýi men ósip-órkendeýiniń, damýynyń bastaýynda árdaıym saıası qaıratker, rýhanı kósem, danyshpan tulǵalar turǵanyn kóremiz.
Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentiniń esimi de ultymyzdyń ótken tarıhymen, búgini jáne bolashaǵymen ajyramastaı, bite qaınasyp jatyr.
Qazaqstan otyz jyldyq táýelsizdigi tarıhynda júz jyldyqtarǵa tatıtyn almaǵaıyp damý jolynan, orasan qıyndyqtar men táýekelderden ótti. Al keńestik júıe kúırep, ekonomıka tolyqtaı turalap, qoǵam men adamdardyń oı-sanasy toqyrap jatqan tusta, mundaı synaqtardy eńserý Elbasy úshin de, elimiz úshin de ońaıǵa soqpaǵanyn endi ǵana baıyptap, túsinip jatyrmyz.
Qazaqstan osy bir alapat synaqtan súrinbeı, abyroımen ótti deýge tolyq negiz bar. Biz otyz jyldyń ishinde irgesi myǵym, bolashaǵy jarqyn, tolerantty, ómirsheń qaǵıdattardy ustanǵan memlekettik damý modelin jasaýǵa qol jetkizdik. Elbasynyń eldiń damýyna, halyqtyń ál-aýqatynyń jaqsarýy men bolashaqqa qatysty ustanymdary men kózqarastary memlekettiń ózindik, uzaq merzimdi órkendeýiniń alǵysharttaryn jasap, irgesin bekitip berdi.
Búgingi tańda Tuńǵysh Prezıdent bastamashy bolǵan saıası, ekonomıkalyq, rýhanı jańǵyrý úderisi jańa kókjıekter men keńistikterge jol ashyp otyr. Buǵan mysal retinde Elbasynyń tapsyrmasymen jasalǵan «Rýhanı jańǵyrý» ulttyq baǵdarlamasyn keltirsek te jetkilikti.
Saıası, ekonomıkalyq modernızasııalardyń tabıǵı, zańdy jalǵasyna aınalǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy Qazaqstannyń mádenı, rýhanı áleminde zor serpilis týǵyzdy.
«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy – HHI ǵasyrdaǵy sońy synaqtar men nar táýekelderge, tosyn ózgeristerge jatsynbaı, shuǵyl beıimdeletin, kerisinshe synaq-táýekelderdi óz paıdasy men jeńisine aınaldyra biletin ulttyń temirqazyǵy bolýy shart.
Bul baǵdarlama – ulttyń boıyndaǵy biregeılikti, básekege qabiletti saqtap, jetildire otyryp, bilim men oı-sananyń ashyqtyǵy, pragmatızm arqyly sıfrly-tehnologııalyq dáýirdiń talaptaryna is júzinde beriletin jaýap. Baǵdarlamanyń arqasynda qazaq rýhanııaty – tarıhy men ádebıeti, mádenıeti men óneri álemdik deńgeıde tanylyp, nasıhattalýdyń orasan múmkindigine ıe boldy.
Ultymyz úshin qasıetti sanalatyn nysandardyń, kıeli jerlerdiń tolyq tizimi jasaldy. Tarıhı, arheologııalyq muralarymyzdy ózimiz ǵana emes, bedeldi sheteldik ǵalymdardyń zerttep-zerdeleýine tolyq jaǵdaı jasalǵan. Týrızm, ólketaný salalarynyń jańa tynysy ashyldy.
Elbasy qoǵamdyq sanany jańǵyrtý HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstannyń, qazaq ultynyń básekege qabilettiligin arttyrýdyń birden bir kepili ekendigine basa nazar aýdardy. Iаǵnı «Jańa jaǵdaıda jańǵyrýǵa degen ishki umtylys – bizdiń damýymyzdyń eń basty qaǵıdasy. О́mir súrý úshin ózgere bilý kerek. Oǵan kónbegender tarıhtyń shańyna kómilip qala beredi».
Ýaqyt bir ornynda turmaıdy. Aıtyp kelmeıtin apattar da bizdiń kúndelikti, úırenshikti ómirimizdi astań-kesteń etkenin kórip otyrmyz. COVID-19 pandemııasy, tipti álemdegi geosaıası, geoekonomıkalyq ahýaldyń astyn ústine shyǵardy dese de bolǵandaı. Ol ǵana emes, adamdardyń ómirge, qorshaǵan ortaǵa, densaýlyǵyna degen kózqarasy oqys ózgerdi, qalypty daǵdylar men qundylyqtar qaıta súzgiden ótkizilip jatyr. Osy almaǵaıyp ýaqytta Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynda qozǵalǵan aýqymdy problemalardyń qanshalyqty mańyzdy ekendigine taǵy bir kóz jetkizip otyrmyz.
N.Nazarbaev usynǵan básekege qabilettilik, pragmatızm, ulttyq biregeılikti saqtaý, bilimniń saltanat qurýy men sananyń ashyqtyǵy ıdeıalary bizdiń pandemııa kezinde de, pandemııadan keıin de ıgerýge, meńgerýge tıis qundylyqtar ekenin ómirdiń ózi moıyndatyp otyr.
Básekege qabilettilik – qazirgi jahandyq damýdyń basty sharty. Zamannyń kóshinen qalmas úshin qaı salada da deńgeıi bıik jurt, talǵamy bıik ult bolýy kerek. Aldymen ulttyń ıntellektýaldyq, bilik pen kásibı deńgeıin kóterýdi maqsat qylý qajet. Sebebi sana-sezimdi ózgertpeı ulttyń sapasy kóterilmeıdi.
Pragmatızm aınalaǵa salqyn aqylmen, taza júrekpen qaraýdan bastaý alady. Osy qasıet pandemııa kezinde aına-qatesiz kórindi. Halqymyzdyń qanyna sińgen izgi qasıetter – qıyn kezdegi bir-birine degen qamqorlyǵynan kórinis taýyp jatty.
Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev aıtqandaı, qolda bardyń qadirin bilý, ysyrapshyldyqqa, dańǵazalyqqa salynbaý, únemge úırený máselesine basqasha qaraı bastadyq. Eń bastysy – densaýlyqtyń qadirin uqtyq. Densaýlyqtyń kútimine de pragmatıkalyq oılaý qajet ekendigin túsindik. Árıne, biz bul indetti de eńseremiz. Eń bastysy, biz damýdyń Elbasy qalyptaǵan jolynan taımaı, saıası, ekonomıkalyq, rýhanı modernızasııany tabysty iske asyrǵan jaǵdaıda ǵana elimizdiń shynaıy jańarýy men jańǵyrýyna qol jetkizemiz.
«Tuńǵysh Prezıdent esimi Qazaqstannyń ótken tarıhymen, búgini jáne bolashaǵymen ajyramastaı bite qaınasyp jatyr» degende biz osy aqıqatty negizge aldyq.
Aıda Balaeva,
Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri