Shuǵa aýyly aýdan ortalyǵynan 100 shaqyrym jerde. Osydan-aq, onyń oblys ortalyǵynan qandaı túkpir shalǵaıda ornalasqanyn baıqaısyz. Aýyl Jolboldy aýyldyq aýmaǵynyń bólimshesi. Aralary – 40 shaqyrym. Shaǵyn aýrýhana da, poshta bólimshesi de sol jaqta. Bir jyldary oblys ákimdigi shalǵaıda jatqan el, qys-boranda qaıda barady, joly bolsa joq dep kádimgideı aýrýhana da salyp berdi. О́kinishke qaraı, qazir qaıran aýyl oblystyń da, aýdannyń da ákimqaralarynyń nazarynan tys qalǵandaı kúıde.
Shuǵa aýyly aýdan ortalyǵynan 100 shaqyrym jerde. Osydan-aq, onyń oblys ortalyǵynan qandaı túkpir shalǵaıda ornalasqanyn baıqaısyz. Aýyl Jolboldy aýyldyq aýmaǵynyń bólimshesi. Aralary – 40 shaqyrym. Shaǵyn aýrýhana da, poshta bólimshesi de sol jaqta. Bir jyldary oblys ákimdigi shalǵaıda jatqan el, qys-boranda qaıda barady, joly bolsa joq dep kádimgideı aýrýhana da salyp berdi. О́kinishke qaraı, qazir qaıran aýyl oblystyń da, aýdannyń da ákimqaralarynyń nazarynan tys qalǵandaı kúıde. Dastarqany mol, maly kúıli, balaly-shaǵaly otbasylary alystaǵy aýyldan ketpeı turyp jatyr. Shuǵaǵa keregi – jol. Jol qıyndyǵyn biz de kórdik. Oıpyrym-aı, kelýin keldik-aý, endi aýyldan shyǵyp úlken jolǵa qashan jetermiz dep te asyqtyq. Júz ret estigenshe, bir ret kórgen artyq. Aýyldaǵy aǵaıyn kúnde qıyndyq tartyp júrgende bir ret kórgen qıyndyqqa shydaısyń. Kórshiles Basqamys, Qaraqoǵa aýyldary da osy kúıdi bastan ótkerýde. Shuǵanyń jolyn jóndetip, tas tósetpekshi bolyp, aýyldyń amanatyn arqalaǵan zeınetker ustaz Eleýsiz apaıdyń da barmaǵan jeri, baspaǵan taýy qalmapty.
– Oıboı, qarǵam-aý, báriń de aýylda óstińder ǵoı. О́mirge qadam basatyn úlken joldy aýyldan bastadyńdar. Bizdi umytyp ketkenderiń qalaı? Biz qazir qys erte túspese eken, aıazdy borandar bolmasa eken dep tileýdemiz. Shuǵalyqtar qys kezinde tipti, aptalap, aılap aýyldan shyqpaı qar jamylyp otyrady. Kimge aryz-shaǵym, muńymyzdy aıtamyz? – deıdi Eleýsiz apaı.
Eleýsiz apaı aıtqandaı, byltyrǵy saqyldaǵan qysta Shuǵanyń Temirlan degen balasy kenetten aýyrady. Jolboldydaǵy aýrýhananyń ózine jete almaı aýrý balamen otbasy boranda jolda qalady. Aýyl dárigeri Erkesh О́mirova uıaly telefon arqyly aýdandyq aýrýhana dárigerlerimen baılanysyp, shuǵyl em-shara jasaǵannyń arqasynda Temirlan aman qaldy. Osy jaǵdaıdan soń Almagúl men Jeńis Seıilhanovtar balalarynyń bolashaǵyn oılap, aýyldan Ekibastuz jaqqa kóship ketti. Bizdiń áriptesimiz Farhat Ámireniń ákesi de borandy kúni Shuǵanyń qar qursanǵan jolynan shyǵa almaı qaza boldy.
Ekibastuz demekshi, bul kúnderi Aqtoǵaı aýdanyna qarasty Shuǵa, Basqamys, Qaraqoǵa aýyldarynyń turǵyndary oblys ákimdiginen aýyldaryn Ekibastuz qalasy aýmaǵyna qosýdy surap otyr. Shuǵa men Ekibastuzdyń arasy – 100 shaqyrym. Ekibastuzdyń Aqkól aýyly aralyǵynda jol únemi tazalanyp otyrady. Jol ashyq degen sóz. Shuǵa aýyly sııaqty jyldyń tórt mezgilinde jol azabyn tartyp, qys aldynda qorqynyshta otyrmaıdy.
Árıne, eshkim de shaǵyn aýyldardyń jolyna jarqyratyp jol tósep, bárin bir kúnde qatyryp tasta demeıdi, biraq, aýdannyń bir túkpirinde el mal-janyn asyrap otyrǵan soń, tas tósep, jolyn tegistep jóndeý mindet. Elimiz boıynsha 8 myńdaı aýyl bolsa, onyń 1 myńdaıy shaǵyn aýyldar. Onyń ishinde osy Shuǵa da bar.
Oblystaǵy aýyldarda halyq sany jyldan-jylǵa azaıyp barady. Mektepterdegi synyptarda keıbir aýyldarda 2-5-ten oqýshy qaldy. Shaǵyn komplektili mektepter, feldsherlik bólimsheler, poshtalar jappaı jabylyp jatyr. Joly, mektebi, medısınalyq qosyn, poshta bólimshesi joq aýyldarda erteń eshkim de turmaıdy. Sharbaqty aýdanynyń Syntas aýylynan kelgen Aıan Jumabaev aýyl, aýdan ortalyǵy arasyndaǵy tas jolda aǵymdaǵy jóndeý jumystary sapasyz júrgizilgenin, búgingi jaǵdaıy da syn kótermeıtinin aıtsa, Pavlodar aýdany, Qaratoǵaı aýylynyń turǵyndary aýyl men negizgi úlken joldyń araqashyqtyǵy bar-joǵy 6 shaqyrym bolsa da, jazda jaıaý júremiz, qysta múldem qalaǵa bara almaımyz. О́ıtkeni, jazda jol jaman dep taksıster kelmeıdi, qysta joldy qar jaýyp tastaıdy, deıdi. Aýyl ákimdigi men sharýa qojalyqtary birlesip joldy tazalap, qatal qystan qutqaryp otyrady eken.
О́ndiristi Solnechnyı kentiniń turǵyndary da Ekibastuzǵa jumysqa barý úshin talaı jyldar boıy jol qıyndyǵyn tartyp keledi. Oblystyq mańyzy bar Ekibastuz GRES-2 stansasyna alyp baratyn avtomobıl jolynyń jalpy uzyndyǵy 26,9 shaqyrymdy quraıdy. Taǵy da bar-joǵy 11 shaqyrymdaǵy jóndeý jumystaryn jyldar boıy sozyp keledi. Oblys ortalyǵynyń irgesinde turǵan Aqsý qalasyna qarasty Alǵabas aýylynan Ertis, Aqtoǵaı aýdandaryna alyp baratyn úlken joldyń burylysy 20 jyl boıy uńqyr-shuńqyr kúıi jatyr. Qalanyń ákimi Bolat Baqaýov, aýdan ákimderi Murat Seıitahmetov pen Nyǵman Pishenbaev sol jermen júz ret júrip ótse de myńq etpeıdi. Aıtar jaýap bireý: ol respýblıkalyq jol, bizge qatysy joq, deıdi. Olaı bolatyn bolsa, 20 jyl boıy shuńqyrdan kóz ashpaı turǵan sol tıtteı burylysty kúsh salyp, másele kóterip qalaıda jóndetýge bolady ǵoı. Halyq, el osy úsh ákimge qarap otyr.
Oblystyq avtomobıl joldary jolaýshylar tasymaly basqarmasynyń málimetteri boıynsha, jergilikti mańyzy bar avtomobıl joldarynyń jalpy uzyndyǵy 4148,3 shaqyrymdy quraıdy, sonyń ishinde oblystyq mańyzy bary – 1183,9 shaqyrym, aýdandyq mańyzy bary 2964,4 shaqyrymdy quraıdy. Amal qansha, osylardyń bireýiniń qaltarysynda Eleýsiz apaıymyz turatyn Shuǵa aýylynyń aty jazylmapty. Beıimbet aǵamyz jazyp ketken keshegi «Shuǵanyń» búgingi «belgisi» osyndaı.
Jaqynda oblysqa Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstri Asqar Jumaǵalıev keldi. Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Elbasy elimizdegi avtokólik joldarynyń ahýalyn qatań synǵa alǵan bolatyn. Mınıstrdiń bizdiń oblysqa jedeldete kelýi tegin emes. Oblysta Astana–Pavlodar baǵytyndaǵy avtoban, Ertis ózeni arqyly ótetin jańa kópir, Elbasynyń baqylaýyndaǵy Pavlodar qalasynyń batys aınalma joly jáne Omby–Maıqapshaǵaı halyqaralyq tas jolynyń qurylysy áli aıaqtalǵan joq. Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi Jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy Zamır Saǵynovtyń aıtýynsha, avtokólik joldarynyń qurylysy men jóndeý jumystarynyń sapasyn tekseretin komıssııa Pavlodar oblysy boıynsha birqatar kemshilikterdi anyqtapty.
Mınıstrdiń aıtýynsha, bıyl elimizde avtokólik joldarynyń qurylysyna ári ony jóndeýge 19,4 mıllıard teńge bólingen eken. Búginde Astana–Pavlodar baǵytyndaǵy joldyń jumysy júrgizilýde. Mınıstr osy atalǵan jobalar boıynsha jol sapasyn baqylaýdy kúsheıtýdi, mınıstrlik tarapynan aıtylǵan kemshilikterdi joıýdy tapsyrdy.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
Pavlodar oblysy.
