Elimizdiń Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıteti ǵylymı maqsattardan basqa, 2023 jylǵa deıin kıikterdi atýǵa tyıym salý týraly moratorıı engizgeni belgili. Maqsat – brakonerlikpen kúresti kúsheıtý, sondaı-aq tabıǵatty qorǵaý zańnamasyn buzýdyń jolyn kesý. Janýarlardyń sırek kezdesetin jáne joıylyp bara jatqan túrlerin qorǵaýdy óńirdegi «Orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý aımaqtyq memlekettik ınspeksııasy» men «Baıanaýyl memlekettik ulttyq tabıǵı parki» júzege asyrýda. Sonymen qatar oblys aýmaǵynda «Ańshylyq» sharýashylyǵynyń arnaıy mekemesiniń tirek beketteri ornalasqan. Mekeme 123 mln gektardan astam orman aýmaǵyn táýlik boıy baqylaıdy. Qazir tipti qasqyrdy atý úshin de arnaıy ruqsat qaǵazy talap etiledi.
Janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııasynyń basshysy Rýslan Tólenbaevtyń aıtýynsha, byltyr elikti zańsyz aýlaýdyń eki oqıǵasy tirkelipti. Ormanshylar Aqqýly aýdany, Besqaraǵaı orman sharýashylyǵynda polısııa qyzmetkerlerimen birge elik atqan úsh brakonerdi ustaǵan. «Bul quqyqbuzýshylyq úshin aıyppul mólsheri 350 aılyq eseptik kórsetkishti quraıdy. Kıikter erekshe qorǵalatyn orman aýmaǵynda atylǵandyqtan, tabıǵat baılyǵyna qol tıgizgender 2 mln teńgeden astam qarajat tóleıdi», deıdi ınspeksııa basshysy.
Kıikterdi zańsyz atý nemese zııan keltirgeni úshin, janýardyń erkegin atqandar úshin 500 AEK, al analyq kıik pen tólin atqandarǵa 350 AEK kóleminde aıyppul salynady. Jyl saıyn jeltoqsannyń 1-inen 31-ine deıin «Kıikti qorǵaý» sharasynyń qysqy kezeńi ótedi. Jumys tıimdiligin arttyrý úshin bıyl kıik sanaǵyna MI-2 ushaǵy tartyldy.
Ormanshy Qajmıden aǵamyzdyń aıtýynsha, jeltoqsan aıynda erkek kıikter edáýir álsireıdi, bul brakonerler men jyrtqyshtar úshin ońaı olja. Al kıikterdiń jappaı qyrylý ýaqyty kóbinese mamyr aıynda, ıaǵnı tóldeý kezinde bolady.
«Kıik deımiz, elik te deımiz, qazir qasıetti janýarlardy qorǵaý sharalary júrgizilýde. Bul janýardyń tóldeýi de qyzyq. Alǵashqy tóldeýinde bir laq, al ekinshi tóldeýinde eki-úsh laqqa deıin týa beredi. Quralaıdyń salqyny túskende, mamyr aıynyń 10-15-i kúnderi tóldeýi bastalady», deıdi ormanshy.
Bul kúnderi basqarma mamandary óńirdegi Orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý aımaqtyq memlekettik ınspeksııasy, Baıanaýyl memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń ormanshylarymen birlesip, Maı jáne Baıanaýyl, Aqqýly aýdandarynyń aýmaǵyndaǵy ormandarda kıikterdi qorǵaý sharalaryn turaqty júrgizýde.
Polısııa departamentiniń málimetinshe, «Qyzyl kitapqa» engen janýarlardy qorǵaý jergilikti polısııa departamenti basshylyǵynyń erekshe baqylaýynda. Mysaly, «Brakoner» jedel aldyn alý is-sharasy barysynda byltyr polısııa qyzmetkerleri tabıǵatty qorǵaý zańnamasyndaǵy 760 quqyq buzýshylyqty anyqtady, onyń ishinde 324 adam balyq aýlaý erejesin jáne 365 adam ań aýlaý erejesin buzǵan. Jalpy somasy 5,2 mln teńgeden astam ákimshilik aıyppul salynypty. Inspeksııa qyzmetkerleri «Atylǵan kıikterdi satyp alý jáne satý boıynsha» áleýmettik jelilerdegi habarlandyrýlardyń taralýyna turaqty túrde monıtorıng jasap, baqylaýǵa alǵan. Kıik múıiziniń zańsyz aınalymyna qarsy kúres kúsheıtilip, ony elden tys jerlerge áketýge tosqaýyl qoıylǵan.
Pavlodar oblysy
