«Ádebıet – kásip emes, óner» degen Ǵabıt Músirepovtiń kitaby bolǵan edi. О́zi de jer jyrtyp, etik tikken Tolstoı da zamanynda «tamaǵyńdy jer jyrtyp, etik tigip tap, qalamgerlikti kásip qylma» degen syńaıdaǵy oı aıtypty. Jazýshylyq qalaı mamandyqqa aınaldy nemese aınalady degendi aınalyp ótip, Harýkıdiń osy kitabynda sýrettelgen bir oqıǵa jaıly aıtqymyz kelip otyr.
«Qaısybir jazýshylardyń uzaq jyldarǵa sozylǵan dostyǵy jaıly áńgimelerge asa saqtyqpen qaraımyn. Árıne, jazýshylar arasynda da júrek baılaǵan dostyq ta bolady, biraq onyń uzaqqa sozylaryna kúmánim bar. ...Sonyń bir anyq mysaly – 1922 jylǵy Parıjde ótken saltanatty qabyldaý, sonda Marsel Prýst pen Djeıms Djoıs bir ústeldiń basynda otyryp qalady. Igilikti sharada ıyqtasyp otyrsa da, til qatyspapty. Tóńiregindegiler demin ishke tartyp, óz ýaqytynyń, tipti tutas jıyrmasynshy ǵasyrdyń qos uly qalamgeri ne jaıly sóıleser eken dep baǵyp otyrypty. Dáýirlik dańqy bar kezdesý únsizdikpen támamdaldy. Bálkim, ekeýiniń de ózderi jaıly pikirleri tym bıik bolǵan da shyǵar», deıdi Mýrakamı.
Biz ádette Áýezov pen Muqanovty barrıkadanyń eki jaǵynda qarastyrǵanda, Tolstoı men Dostoevskııdiń bir zamanda, bir elde ómir súre otyryp, kezdespegeni jaıly aıtqanda, Prýst pen Djoıstyń da osy bir kezdesýi jaıly aqıqatty ańyzdar arasynan arshyp alǵymyz keletini de bar ǵoı.
1922 jylǵy kezdesý degende, birden mamyrdyń on segizinshi juldyzyndaǵy jazýshy Sıdneı Shıfftiń úıindegi dastarhanǵa oralamyz. Tórge jaıǵasýǵa umtylǵan tórt meımannyń ekeýi – Prýst pen Djoıstyń osy dastarhan basyndaǵy áńgimesiniń birneshe nusqasy bar. Sonyń birinde Djoıs: «Prýst myrzany oqymappyn» dese, Prýst: «Djoıs myrzanyń birde-bir sózin oqymaǵanyma ókinish bildiremin» depti delinedi.
Al birindegi áńgime, tipti qyzyq. Djoıs: «Basymnyń saqınasy kúnde ustaıdy. Kózim buldyraıdy». Prýst: «Baıqus asqazanym-aı. Meni óltirip tynatyn shyǵar». Áńgimeniń uzyn-yrǵasy osy. Taǵy birinde trıýfelden jasalǵan irimshik jaıynda til qatysqan delinedi.
Harýkı Mýrakamı dál sol jylǵy kezdesýdiń únsizdikpen aıaqtalǵanyn aıtyp otyr. Jalpy, ol ekeýiniń bir ret qana kezdeskenin eske alǵanda, kimge senerińdi bilmeısiń. Jalpy, ádebıettiń osyndaı áńgimeleriniń ózi jańa bir jasampaz janrǵa aınalyp ketti.
Memýarlar múddemen, kúndelikter kúdikpen, estelikter eseppen jazylatyn bizdiń kezeńde eshteńege de tańǵalýǵa bolmaıdy.
