Jaqynda issaparmen Zaısan aýdanynda boldyq, aýdan turǵyndarynyń eńsesi kóterińki. Jyl basynan beri 10 mıllıard 861 mıllıon teńgeniń aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndiripti. О́ńirde soıa daqyly men tary da bitik ósedi. Ebin tapsań, tarydan kól-kósir paıda tabýǵa bolady. Onyń ústine Zaısannyń tarysynyń ataǵy О́skemendi bylaı qoıyp, Astana men Almatyǵa da jetken. Dámi til úıiretin taryny izdep júrip satyp alatyndar qatary kóbeıip keledi.
Jaqynda issaparmen Zaısan aýdanynda boldyq, aýdan turǵyndarynyń eńsesi kóterińki. Jyl basynan beri 10 mıllıard 861 mıllıon teńgeniń aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndiripti. О́ńirde soıa daqyly men tary da bitik ósedi. Ebin tapsań, tarydan kól-kósir paıda tabýǵa bolady. Onyń ústine Zaısannyń tarysynyń ataǵy О́skemendi bylaı qoıyp, Astana men Almatyǵa da jetken. Dámi til úıiretin taryny izdep júrip satyp alatyndar qatary kóbeıip keledi.
– Bıyl «Qarabulaq», «Keńsaı» aýyldyq okrýgterindegi sharýa qojalyqtary 295 gektarǵa tary egip, gektarynan 24-30 sentnerden ónim aldy. «Yntymaq» sharýa qojalyǵy 50 otbasyn biriktirip, 192 gektarǵa bıdaı, 197 gektarǵa tary, 44 gektarǵa kartop ekti. Istiń kózin tapqandar bir qap taryny tazartyp, qýyryp bolǵan soń satsa 50-70 myń teńge tabys túsiredi. Al soıany sońǵy birneshe jyldan beri óńirde ósirip jatqandar kól-kósir baılyqqa kenelýde. Sebebi, soıa qus óndirisine asa qajet. Odan taǵamnyń 50-den astam túrin ázirleýge bolady. Tonnasyn qazirdiń ózinde 70 myń teńgeden satyp alyp jatqandar az emes. Qytaıdan kóship kelgen qandasymyz Bolatbek Mızamhan bıyl 200 gektarǵa soıa egip, mol ónim aldy. Olardyń qojalyǵy Jarsý aýylynda, soǵan baraıyq degen aýdandyq aýyl sharýashylyǵy bóliminiń bastyǵy Sabyr Ándirbaev bizdi taıaq tastam jerdegi aýylǵa bastaı jóneldi.
Mızamhannyń otbasy Altaıdyń Býyrshyn qalasynan 2006 jyly atamekenge qonys aýdarypty. О́zimen birge aǵasy Qabylbek, inisi Ońal, barlyǵy 5 otbasy kele salysymen 5 gektar jerge kartop salǵan. Azdaǵan qarjy jınap alǵan soń bıdaı ekken.
Sońǵy birer jylda respýblıkalyq bıýdjetten qarjy bólinip, 7 shaqyrym 400 metrge beton naýalar ornatylǵan. Qazir uzyndyǵy 14 shaqyrym 800 metr bolatyn R-1, R-2 magıstraldy kanaldary egistikke sý berip tur. Oǵan 900,9 mıllıon teńge qarjy bólindi, sý qojalyqtarǵa tolyq jetedi,–dep qasymyzda júrgen aýdandyq máslıhattyń hatshysy Dáýlet Ydyryshev anyqtama bere ketti.
Mızamhandy esik aldynan jolyqtyrdyq. Úsh-tórt jigit «KaMaz» kóligine qapshyqqa salynǵan soıany tıep jatyr eken.
– «Qoly qımyldaǵannyń aýzy qımyldaıdy» dep oryndy aıtylǵan. Kartop egip, astyqtan qor jınaǵannan keıin bıyl 200 gektarǵa soıa ektik. Soıa – jerdi tyńaıtyp qana qoımaı, azot beretin baǵaly daqyl. Eń bastysy, ony pyshaq ústinen talap alyp ketedi. Semeı qus fabrıkasy 40 tonna soıany bizden satyp aldy. Bir tonnasy 70 myń teńge. Myna kólik Semeıge jóneltilmek. Keler jyly aýdan ákimi Almas Ońdaqanov bizge qosymsha 300 gektar jer berip otyr, 1000 gektarǵa soıa ekpekpiz. Ony da semeılikter almaq. Qazirdiń ózinde kelisim jasastyq. Jalpy, zaısandyqtar soıa egistigin kóbeıtse, kórshi memleket te satyp alýǵa ynta tanytyp otyr. Soıa men tary ósirýge aýdanda mol múmkindik bar, sý jetkilikti, túbi osy eki daqyl dıqandardyń yrysyn arttyratyny sózsiz, – dep Bolatbek Mızamhan biraz jaıdan habardar etti.
Qandasymyz 25 mıllıon teńgege kombaın satyp alypty. «Kelesi jyly tary men soıany egip, odan mol paıda taýyp jatsaq, qýatty tehnıkalardy satyp alamyn», deıdi istiń kózin tapqan isker azamat.
Ońdasyn ELÝBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Zaısan aýdany.
–––––––––––
Sýrette: Soıa daqyly Semeıge jóneltilmek.
Sýretti túsirgen avtor.
