Qazaqstan • 30 Naýryz, 2021

Alash atyn aspanǵa shyǵarady olar...

365 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Qazaqstan jastarynyń básekege qabilettiligi qandaı? Qaı qyrymyzben asyp, qaı qyrymyzdan kemshin túsip jatyrmyz? Jalpy, qazaq jastarynyń portreti qandaı bolýǵa tıis? Dástúrge aınalǵan «Azamattyq alań» otyrysynda otandyq sarapshylar men qoǵamdyq pikir kóshbasshylary ózektiligin joǵaltpaıtyn joǵarydaǵy suraqtar aıasynda oı qozǵady.

Alash atyn aspanǵa shyǵarady olar...

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen «Rýhanı jańǵyrý» qoǵamdyq damý ınstıtýty uıymdastyrǵan «Azamattyq alań» jobasynyń bıylǵy birinshi otyrysy «Jastardyń básekege qabileti: Qazaqstannyń álemdik kóshbasshylyǵynyń negizi» taqyrybyna arnaldy. Búginde álemdik arenadaǵy qazaq jastarynyń jetistikterine toqtalǵan Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi «Rýhanı jańǵyrý» departamentiniń dırektory Nurlan Kúntýov jastardyń básekege qabilettiligin arttyrýdyń mańyzyn atap ótti.

– Búginde qaı salada bolsyn, elimizdiń namysyn halyqaralyq arenada abyroımen qorǵap júrgen jastarymyz jeterlik. Bul sportqa da, ónerge de, tehnıka salalaryna da qatysty. Máselen, keshe ǵana otandasymyz, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy Imanbek Zeıkenov áıgili Grammy júldesin jeńip aldy. Degenmen «Jastarymyzdyń básekege qabileti qandaı?», «Básekege qabiletti jastarymyzdyń beınesi qandaı bolýy kerek?» degen suraqtar kópshilikti tolǵandyratyny ras. Biz birinshi kezekte elin súıetin patrıot azamattar tárbıeleýimiz qajet, – dedi Nurlan Kúntýov.

Otyrys barysynda «Rýhanı jańǵyrý» qoǵamdyq damý ınstıtýtyna qarasty «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Aıan Sakoshev Qazaqstan jastarynyń portretine toqtaldy.

– Resmı derekterge súıensek, 2020 jyly 14 pen 29 jas aralyǵyndaǵy respýblıka jastarynyń sany 3,7 mln adamdy quraǵan. Bul – jalpy halyq sanynyń 20,4 paıyzy. Olardyń 56,4 paıyzy qalada tursa, aýylda turatyndary – 43,6%. Taǵy bir aıta keterligi, dál osy jas aralyǵyndaǵy qazaqstandyqtardyń 92,9 paıyzy eshbir partııaǵa múshe emes, – dedi A.Sakoshev.

Búginde qaı salada bolsyn, álemdik arenada Qazaqstannyń abyroıyn asqaqtatyp, elimizdi ámbege tanytyp júrgen jastarymyz – el maqtanyshy. Máselen, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy, ánshi Álibek Almadıev «Qazaqstan daýysy», «Hochý k Meladze» syndy baıqaýlardyń fınalısi bolǵan.

О́z josparlarymen bólisken Álibek zamanaýı jastardyń beınesine qatysty óz pikirin aıtyp ótti.

– Uzaq ýaqyt reseılik «Hor týreskogo» ujymynyń quramynda boldym. Saparlarǵa jıi shyǵatynbyz. Jalaqym jaqsy boldy. Qazirgiden 5-6 ese artyq aqsha taptym. Biraq tabysymnan lázzat ala almadym. О́ıtkeni ózge eldiń múddesine qyzmet etip júrgenimdi ishteı túısinetinmin. Sodan elge oralý qajet dep sheshtim. Qazir tabysym azdaý bolsa da, óz elim úshin qyzmet etemin. Meniń túsinigimde jastar otansúıgish bolýy kerek. Qaıda júrseń de, birinshi kezekte ózińniń emes, óz elińniń atyn asqaqtatý úshin eńbek etkenge eshteńe jetpeıdi», – degen pikirin bildirdi Á.Almadıev.

Sondaı-aq Forbes Kazakshtan reıtıngisinen oryn alǵan jas ınjener Máýlen Bekturǵanov robottehnıka salasyndaǵy Qazaqstan jastarynyń jetistikterine toqtalyp, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy qandaı bolý qajettigin aıtyp berdi.

– Shynymdy aıtsam, bul jobaǵa qatysam degen oı áýelden bolǵan. Biraq ótinishti meniń atymnan basqalar joldady. Meniń kishkentaı da bolsa jetistigime qyzyǵýshylyq tanytyp, iltıpat tanytqandary úshin rızamyn. Jobaǵa qatysqandar arasynda elimizdiń abyroıyn kúlli álemge asqaqtatyp júrgen zamandastarymyz da bar. Menińshe, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy ózine ǵana emes, eline paıdasyn tıgizer patrıot jáne kóshbasshylyq qabileti zor bolýy kerek, – dedi ol.

Esterińizge sala ketsek, Máýlen kádimgi qoldyń prototıpin jasap, múmkindigi shekteýli jandarǵa zor múmkindik bergen bolatyn. Bul robotqol mı arqyly basqarylyp, kádimgi qoldyń qyzmetin atqara alady. Endigi kezekte jas ınjener bastaǵan kompanııa robotaıaq jasap shyǵarmaqshy.

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen «Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty uıymdastyrǵan «Azamattyq alań» jobasynyń otyrysyna qoǵam belsendileri, memlekettik qyzmetshiler, blogerler, jýrnalıster, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi men tanymal tulǵalar qatysty.